Джеральд Финзи: британдық композитор өмірі мен шығармашылығы
Gerald Finzi
Джеральд Финзи – британдық композитор, әсіресе хор музыкасымен танымал. «Dies natalis» кантатасы, виолончель мен кларнетке арналған концерттері белгілі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық композитор
British composer
Джеральд Рафаэль Финци (14 шілде 1901 – 27 қыркүйек 1956) – британдық композитор. Финци ең көп хор шығармаларымен танымал, бірақ ол басқа жанрларда да шығармалар жазған. Финцидің ірі шығармаларының қатарында сопрано және струнный оркестрге арналған Dies natalis кантатасы, сондай-ақ виолончель мен кларнетке арналған концерттері бар.
Gerald Raphael Finzi (14 July 1901 – 27 September 1956) was a British composer. Finzi is best known as a choral composer, but also wrote in other genres. Large scale compositions by Finzi include the cantata Dies natalis for solo voice and string orchestra, and his concertos for cello and clarinet.
Өмір
Джеральд Финзи Лондонда Джон Абрахам (Джек) Финзи мен Элиза Эмма (Лиззи) Леверсонның ұлы болып дүниеге келді. Финзи өзінің буынының ең ерекше ағылшын композиторларының бірі болды. Ол еврей тегінен шыққан агностик болғанына қарамастан, оның көптеген хорлық шығармалары христиандық мәтіндерді қамтиды. Финзидің әкесі, сәтті кеме брокері, ұлы сегіз жасқа толғанға екі апта бұрын қайтыс болды. Финзи жеке оқытылды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде отбасы Харрогатқа көшті, ал Финзи 1915 жылдан бастап Эрнест Фаррардан Хай Харрогаттағы Христос шіркеуінде музыканы оқуға кірісті. Чарльз Вильерс Стэнфордтың бұрынғы шәкірті Фаррар сол кезде отызда еді және ол Финзиді "өте ұялшақ, бірақ поэзияға толы" деп сипаттады.
Gerald Finzi was born in London, the son of John Abraham (Jack) Finzi and Eliza Emma (Lizzie) Leverson. Finzi became one of the most characteristically English composers of his generation. Despite his being an agnostic of Jewish descent, several of his choral works incorporate Christian texts. Finzi's father, a successful shipbroker, died a fortnight before his son's eighth birthday. Finzi was educated privately. During World War I the family settled in Harrogate, and Finzi began to study music at Christ Church, High Harrogate, under Ernest Farrar from 1915. Farrar, a former pupil of Charles Villiers Stanford, was then aged thirty and he described Finzi as "very shy, but full of poetry".
191833: Зерттеулер мен алғашқы композициялар
Фаррар қайтыс болғаннан кейін Финци Йорк Минстерінде органшы және хормейстер Эдвард Бэрстоумен жеке оқыды, ол Фаррарға қарағанда қатаң ұстаз болды. 1922 жылы Бэрстоумен бес жыл оқығаннан кейін Финци Глостерширдегі Пейнсуикке көшіп барды, онда ол шығарма жазуға белсенді кірісті. Оның алғашқы Харди шығармалары мен оркестрлік "Северн рапсодиясы" Лондонда орындалып, жақсы пікірлер алды. 1925 жылы Адриан Болттың ұсынысымен Финци Р. О. Морриспен контрапункт курсын бітірді, содан кейін Лондонға көшіп, Говард Фергюсон және Эдмунд Руббрамен жақын дос болды. Ол сондай-ақ Густав Холст, Артур Блис және Ральф Воган Уильямспен танысты. Воган Уильямс оған 1930–1933 жылдары Корольдік музыка академиясында оқытушылық қызметке орналастырды.
After Farrar's death, Finzi studied privately at York Minster with the organist and choirmaster Edward Bairstow, a strict teacher compared with Farrar. In 1922, after five years of study with Bairstow, Finzi moved to Painswick in Gloucestershire, where he began composing in earnest. His first Hardy settings, and the orchestral piece A Severn Rhapsody, were soon performed in London to favourable reviews. In 1925, at the suggestion of Adrian Boult, Finzi took a course in counterpoint with R. O. Morris and then moved to London, where he became friendly with Howard Ferguson and Edmund Rubbra. He was also introduced to Gustav Holst, Arthur Bliss and Ralph Vaughan Williams. Vaughan Williams obtained a teaching post (1930–1933) for him at the Royal Academy of Music.
1933-1939: Музыкалық дамуы
Финци ешқашан Лондонда өз үйінде болған сияқты сезінбеді және суретші Джойс Блэкке үйленгеннен кейін, онымен Уилтширдегі Олдборн қаласына қоныстанды, онда ол композиторлыққа және алма өсіруге өзін толықтай арнады, соның арқасында бірнеше сирек ағылшын алма сорттарының жоғалуынан сақтап қалды. Ол сондай-ақ ағылшын поэзиясы, философиясы және әдебиетінен тұратын 3000-ға жуық томдық кітапхана жинады, ол қазір Рединг университетінде сақталады, ал 18 ғасырға тән ағылшын музыкасының жинағы (кітаптар, қолжазбалар және ноталар қоса алғанда, 700-ге жуық том) қазір Сент-Эндрюс университетінде сақталады. 1930 жылдары Финци тек бірнеше шығарма жазды, бірақ олардың ішінде, әсіресе Томас Траерннің мәтіндеріне жазылған Dies natalis (1939) кантатасы, оның толыққанды жетілген стилі қалыптасты. Ол сондай-ақ ақын-композитор Айвор Гурниге көмектесті, ол психиатриялық ауруханаға жатқызылған болатын. Финци және оның әйелі Гурнидің шығармаларын тізімдеді және жариялау үшін өңдеді. Олар сонымен қатар ағылшын халық музыкасын және Уильям Бойс, Капел Бонд, Джон Гарт, Ричард Мадж, Джон Стэнли және Чарльз Уэсли сияқты ескі ағылшын композиторларының музыкасын зерттеді және жариялады. 1939 жылы Финцилер Гэмпширдегі Эшмансвортқа көшті, онда ол Ньюбери Струнды Ойыншыларын құрды – ол өмірінің соңына дейін жетекшілік еткен әуесқой камералық оркестр, 18 ғасырға тән струнды музыканы жаңғыртты, сонымен қатар замандастарының шығармаларын тұңғыш рет орындады және Джулиан Брим мен Кеннет Лейтон сияқты дарынды жас музыканттарға өнер көрсету мүмкіндігін ұсынды.
Finzi never felt at home in London and, having married the artist Joyce Black, settled with her in Aldbourne, Wiltshire, where he devoted himself to composing and apple growing, saving a number of rare English apple varieties from extinction. He also amassed a large library of some 3,000 volumes of English poetry, philosophy and literature, now kept at the University of Reading, and a collection (some 700 volumes including books, manuscripts and printed scores) of 18th century English music, now held by the University of St Andrews. During the 1930s, Finzi composed only a few works, but it was in them, notably the cantata Dies natalis (1939) to texts by Thomas Traherne, that his fully mature style developed. He also worked on behalf of the poet composer Ivor Gurney, who had been committed to a mental hospital. Finzi and his wife catalogued and edited Gurney's works for publication. They also studied and published English folk music and music by older English composers such as William Boyce, Capel Bond, John Garth, Richard Mudge, John Stanley and Charles Wesley. In 1939, the Finzis moved to Ashmansworth in Hampshire, where he founded the Newbury String Players, an amateur chamber orchestra that he conducted until his death, reviving 18th century string music, as well as giving premieres of works by his contemporaries and offering talented young musicians such as Julian Bream and Kenneth Leighton the chance to perform.
193956: Абыройдың өсуі
Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Үш хор фестивалінде Dies natalis-тің алғашқы қойылымы кешіктірілді, бұл оқиға Финциді көрнекті композитор ретінде бекіте алатын еді. Ол Соғыс көліктері министрлігінде жұмыс істеуге жіберілді және үйінде неміс және чех қашқындырын орналастырды. Соғыстан кейін ол бұрынғыдан гөрі өнімдірек болды, бірнеше хорлық шығармалар мен Кларнет концертін (1949) жазды, бұл, мүмкін, оның бүгінгі таңда ең танымал туындысы. Ол кезде Финцидің шығармалары Үш хор фестивалінде және басқа да жерлерде жиі орындалатын болды. Бірақ бұл қуаныш ұзаққа созылмады. 1951 жылы ол Ходжкин ауруына шалдыққанын білді, ол кезде бұл ауруның емделуі мүмкін емес еді және оның өміріне он жылдан аспайтын уақыт қалған. Осы жаңалықтан кейінгі сезімдері, оның виолончельдік концертінің (1955) азапты бірінші бөлімінде көрініс тапқан, бұл Финцидің соңғы маңызды туындысы. Дегенмен, оның екінші бөлімі, бастапқыда әйелінің музыкалық портреті ретінде жоспарланған, көбірек сергектікке ие. 1956 жылы Вон Уильямспен Глостер маңындағы саяхаттан кейін Финциде, Ходжкин ауруынан туындаған иммундық жүйенің әлсіреуі салдарынан, белдеу пайда болды. Биографияларда оның кейіннен қызылшаға шалдыққандығы, ол "ауыр ми қабынуына" ұласқандығы айтылады. Бұл оның белдеуі таралған белдеуге айналғандығын білдіреді, ол қызылшаға ұқсайды және энцефалитпен күрделенген. Ол көп ұзамай 55 жасында Оксфордтағы Радклиф ауруханасында қайтыс болды, оның виолончельдік концерті алғаш рет өткен түнде радиода орындалды. Оның күлі 1973 жылы Глостер маңындағы Мей-Хиллде шашылды.
The outbreak of World War II delayed the first performance of Dies natalis at the Three Choirs Festival, an event that could have established Finzi as a major composer. He was directed to work at the Ministry of War Transport and lodged German and Czech refugees in his home. After the war, he became somewhat more productive than before, writing several choral works as well as the Clarinet Concerto (1949), perhaps his most popular work today. By then, Finzi's works were being performed frequently at the Three Choirs Festival and elsewhere. But that happiness was not to last. In 1951, he learned that he was suffering from the then incurable Hodgkin's disease and had ten years to live, at most. His feelings after that revelation are probably reflected in the agonized first movement of his Cello Concerto (1955), Finzi's last major work. However its second movement, originally intended as a musical portrait of his wife, is more serene. In 1956, following an excursion near Gloucester with Vaughan Williams, Finzi developed shingles, probably as a result of immune suppression caused by Hodgkin's disease. Biographies refer to him subsequently developing chickenpox, which developed into a "severe brain inflammation". That probably means that his shingles developed into disseminated shingles, which resembles chickenpox, and was complicated by encephalitis. He died soon afterwards, aged 55, in the Radcliffe Infirmary, Oxford, the first performance of his Cello Concerto having been given on the radio the night before. His ashes were scattered on May Hill near Gloucester in 1973.
Шығармалары
Финзидің шығармашылығына тоғыз ән циклі кіреді, олардың алтауы Томас Хардидің өлеңдеріне негізделген. Олардың біріншісі, «By Footpath and Stile» (1922), дауыс пен скрипкалық квартет үшін; қалғандары, «A Young Man’s Exhortation» және «Earth and Air and Rain» сияқты, дауыс пен фортепианоға арналған. Оның басқа әндерінің ішінде Шекспир өлеңдеріне жасалған «Let Us Garlands Bring» (1942) циклы ең танымал. Ол сондай-ақ Шекспирдің «Love’s Labour’s Lost» (1946) пьесасына қосымша музыка жазды. Дауыс пен оркестр үшін ол жоғарыда аталған «Dies natalis» және бейбітшілікке шақырушы «Farewell to Arms» (1944) шығармаларын жазды. Финзидің хор музыкасына танымал гимндер кіреді: «Lo, the full, final sacrifice» және «God is gone up», сондай-ақ сүйемелдемейтін әндер. Ол сонымен қатар «Сент-Сесилияға» (Эдмунд Блуденнің мәтіні), «Өлместік туралы хабарлар» (Уильям Вордсворт) және «In terra pax» (Роберт Бриджес пен Лұқа Евангелиясы) сияқты ірі хорлық туындылар жазды, бәрі де өмірінің соңғы он жылында жарық көрді. Финзидің таза аспаптық шығармаларының саны өте аз, бірақ ол карьерасының басында оларға көп көңіл бөлді. Ол фортепиано концерті ретінде жоспарланған шығарманы бастады. Бұл концерт аяқталмады және атауы болған жоқ, бірақ оның қайтысынан кейін баспашысы екі бөлігіне атау беріп, «Eclogue» және «Grand Fantasia and Toccata» деген жеке туындылар ретінде жариялады. Соңғысы Финзидің Иоганн Себастьян Бахқа және швейцариялық-американдық композитор Эрнест Блохқа деген құрметін көрсетеді. Ол сондай-ақ Воган Уильямстың жетекшілігімен Лондонда орындалған скрипкалық концертті аяқтады, бірақ оған қанағаттанбады және екі сыртқы бөлігін алып тастады; сақталған ортаңғы бөлік «Introit» деп аталады. Осы концерт 1999 жылы екінші рет орындалды және оның алғашқы жазбасы қазір Chandos лейблінде бар. Финзидің кларнеттік және виолончельдік концерттері оның ең танымал және жиі орындалатын аспаптық шығармалары болып саналады, оларды кларнетист Джон Денман және жас Йо-Йо Ма жазған. Финзидің аз ғана камералық шығармаларының ішінде тек 1945 жылы жарық көрген кларнет пен фортепианоға арналған «Бес багателла» ғана тұрақты репертуарда сақталған. «Прелюдия және фуга» (1938) – оның тек қана аспаптық камералық ансамбль үшін жазған туындысы. Ол Р.О. Морриске арналған құрмет ретінде жазылған және оның ұстазының музыкасының қатал және меланхолиялық көңіл-күйін бөліседі. Финзи композитор Говард Фергюсонмен ұзақ жылдар бойы достық қарым-қатынаста болды, ол өмірінде оның шығармаларына кеңес бергенін қатар, Финзидің кейбір өлімнен кейінгі туындыларын редакциялауға көмектесті.
Finzi’s output includes nine song cycles, six of them on the poems of Thomas Hardy. The first of these, By Footpath and Stile (1922), is for voice and string quartet; the others, including A Young Man’s Exhortation and Earth and Air and Rain, for voice and piano. Among his other songs, the settings of Shakespeare poems in the cycle Let Us Garlands Bring (1942) are the best known. He also wrote incidental music to Shakespeare’s Love’s Labour’s Lost (1946). For voice and orchestra he composed the above mentioned Dies natalis, and the pacifist Farewell to Arms (1944). Finzi’s choral music includes the popular anthems Lo, the full, final sacrifice and God is gone up as well as unaccompanied partsongs, but he also wrote larger scale choral works such as For St. Cecilia (text by Edmund Blunden), Intimations of Immortality (William Wordsworth) and the Christmas scene In terra pax (Robert Bridges and the Gospel of Luke), all from the last ten years of his life. The number of Finzi’s purely instrumental works is small even though he took great pains over them in the early part of his career. He began what is believed to have been intended as a piano concerto. This was never finished or given a title, but after his death his publisher gave two of the individual movements names and published them as the separate works Eclogue and Grand Fantasia and Toccata. The latter demonstrates Finzi’s admiration for Johann Sebastian Bach as well as the Swiss American composer Ernest Bloch. He also completed a violin concerto which was performed in London under the baton of Vaughan Williams, but was not satisfied with it and withdrew the two outer movements; the surviving middle movement is called Introit. This concerto thus received only its second performance in 1999 and its first recording is now on Chandos. Finzi's Clarinet Concerto and his Cello Concerto are possibly his most famous and frequently performed instrumental works, with recordings of these works done by clarinetist John Denman and a young Yo Yo Ma. Of Finzi's few chamber works, only the Five Bagatelles for clarinet and piano, published in 1945, have survived in the regular repertoire. The Prelude and Fugue for string trio (1938) is his only piece for string chamber ensemble. It was written as a tribute to R O Morris, and shares the austere and melancholy mood of his teacher's music. Finzi had a long standing friendship with the composer Howard Ferguson who, as well as offering advice on his works during his life, helped with the editing of several of Finzi's posthumous works.
Мұра
Финцидің үлкен ұлы Кристофер дирижер болды және әкесінің музыкасын жарнамалап, таныстырды. Финцидің кіші ұлы Найджел скрипкашы болды және әкесінің музыкасын насихаттауда анасымен тығыз байланыста жұмыс істеді.
Finzi's elder son, Christopher, became a conductor and exponent of his father's music. Finzi's younger son Nigel was a violinist, and worked closely with their mother in promoting his father's music.