Кіріспе

Темір жол сигнализациясында, жүргінші – пойыздың дөңгелегі белгілі бір жерден өткенін анықтайтын механикалық немесе электрлік құрылғы. Олар көбінесе рельс тізбегіне пойыздың орналасқан жері туралы қосымша ақпарат қажет болған жағдайларда қолданылады, мысалы, автоматты деңгейлі өткел маңында немесе пойыздың нақты бір нүктеден өткенін ескертетін хабарлама тізбегінде. Рельс тізбегі істен шыққан жағдайда олар маңызды резервтік құрал ретінде де қызмет етеді. Рельс тізбегі мен жүргінші арасындағы маңызды айырмашылық – рельс тізбегі бірнеше километрге созылған аралықта пойызды анықтаса, жүргінші тек бір белгілі бір орында ғана анықтайды.

Механикалық

Төңкерілген рельстерге байланысты жол тізбектерінің сенімсіздігі туындаған жағдайларда, мысалы, буферлік тоқтаулар мен ұстағыш нүктелерге жақын жерлерде, ұзын басу тақтасы қолданылады. Осы тақтаға басылған кезде, диспетчер (егер бұрын олай болмаса) пойыздың бөлімде екенін біледі.

Электромеханикалық

Электромеханикалық табандық рельстің фланец жолының үстінде орналасқан кішкентай қолды ұстап тұрады. Ол басылғанда, құрылғы ішіндегі электр тізбегін басқарушы өз шығысын өзгертеді. Көптеген доңғалағы бар пойыз құрылғыға залал келтірмеу үшін, табандық бірнеше секунд бойы басылып тұрады.

Электрондық

Электрондық педаль осьті анықтау үшін басу таяқшасының орнына электромагниттік өрістің бұзылуын пайдаланады. Сондықтан, ол жеке осьтерді санауға мүмкіндік береді. Электрондық санау бастары осьтік санау тізбектерінде қолданылады, олар рельсті тізбектерді толығымен алмастыра алады.

Вариациялар

Рельстің бір вагонға дейін созылатын түрлері, жол құрылымындағы орналасуына қарай, бағыттайтын құлыпты рельстерді, аралық рельстерді және пойыз рельстерін қамтиды.

Қайта айналдыру

"Тоқта" сигналын беретін механикалық педаль қысқа тізбек және кері айналдыру құрылғысымен алмастырылуы мүмкін. Кері айналдыру құрылғысы – сигналды кері бұруға, яғни жасыл түске қоюға мүмкіндік беретін электрмен қосылатын құлып. Сигналдан өткен рельс тізбегі толып тұрғанда, құлыпқа қуат тоқтатылады және сигнал "тоқта", қызыл түске қайта оралады. Кері айналдыру құрылғылары Жаңа Оңтүстік Уэльсте, әсіресе бастапқы сигналдарды қауіпті күйге келтіру үшін қолданылды. Сигнал қайтадан "тоқта" күйіне келген кезде, жүйе автоматты түрде пойыздың желілік қоңырау сигналын (екі қоңырау) алдын ала станцияға жіберді. Бұл жабдық Хауес-Джанкшендегі теміржол апатын болдырмауға көмектесер еді.

Жазық өткел

Толық автоматты деңгейлі өткелдерді іске қосу үшін жиі қолданылатын жүргінші құрылғылар, өйткені олар пойызды жол тізбектеріне қарағанда әлдеқайда сенімді және дәл анықтайды. Бұл, әсіресе, пойыздың "көрсеткішті басуы" (өткел тізбегін іске қосатын жүргінші құрылғыдан өтуі) мен өткелден өту арасында 30 секундтан сәл ғана көп уақыт болған жағдайда маңызды.

Майлаушылар

Майлаушылар дөңгелектің фланцы мен рельс арасындағы үйкеліс пен шуды азайту үшін рельстің ішкі жиегіне аз мөлшерде май жағу үшін кішкентай педальды қолданады.

Апат

Алғашқы сигналдардың бірі CF Уитворт ойлап тапқан "Автоматты" сигналы болды. Іс жүзінде "автоматты" емес, бұл сигнал берушімен қолданылатын, бірақ пойыз өткеннен кейін рельстің астындағы механизм арқылы "қауіп" күйіне қайтатын сигнал еді. Мұндай сигнал Брайтоннан солтүстікке қарай орналасқан Клейтон туннелінің екі басында да орналасқан, және осы сигналдың қауіп күйіне оралмауы осы теміржолдағы ең ауыр апатқа, Клейтон туннеліндегі теміржол апатына әкелді. Сигнал басқа бір пойыз жақындап келе жатқанда тоқтамай қалғандықтан, сигнал беруші алдынғы пойыз көретін-көрмейтінін білмей, қарсы келе жатқан пойызға қызыл ту көрсетуге мәжбүр болды. Пойыз туннельден шығып кетті деп жаңылысқаннан кейін, сигнал беруші тағы бір пойызға туннельге кіруге рұқсат берді, ол кері жүріп бастаған алғашқы пойызға соқтығысты. Уитворттың автоматты сигналының ең үлкен кемшілігі, әдетте, қосалқы құрылғысы болмауы, сондықтан бір тас оны істен шығаруы мүмкін еді. Екінші жағынан, рельстің астындағы механизм болмаса, сигнал берушінің назары шашырап, сигналды тоқтатуды ұмытып қалуы мүмкін.