Кіріспе

Флуктуациялық жоғалту – радар жүйелерінде мақсатты нысан қозғалғанда немесе радиолокациялық жүйеге қатысты бағытын өзгерткенде байқалатын құбылыс. 1950 жылдары Питер Сверлинг оны жан-жақты зерттеді және осы құбылысты модельдеу үшін Сверлинг модельдерін енгізді. Сондықтан, оны кейде Сверлинг жоғалтуы немесе осыған ұқсас атаулармен де атайды. Бұл әсер радар сигналының толқын ұзындығына шаққанда мақсаттың физикалық мөлшері белгілі бір диапазон шегінде болғанда пайда болады. Сигнал нысананың әртүрлі бөліктерінен шағылысқандықтан, радар қабылдағышына қайтып келгенде олар бір-бірімен араласып, кедергі тудыруы мүмкін. Радар теңдеуінен есептелген негізгі сигналмен салыстырғанда, станциядан кез келген қашықтықта бұл сигналдың күшеюіне немесе әлсіреуіне себеп болады. Нысан қозғалғанда, осы үлгілер өзгереді, сигналдың күші ауытқиды және кейбір сәттерде сигнал мүлдем жоғалуы мүмкін. Бұл әсерді бірнеше жиілікте жұмыс істеу арқылы немесе импульстік қысу сияқты, импульс кезеңінде жиілікті өзгертетін модуляция техникаларын қолдану арқылы азайтуға немесе жоюға болады. Мұндай жағдайларда, нысаннан шағылысқан сигналдың үлгісі екі түрлі жиілікте бірдей деструктивті кедергі тудыруы екіталай. Сверлинг осы әсерлерді 1954 жылы RAND корпорациясында жұмыс істеген кезінде жариялаған танымал мақаласында модельдеді. Сверлингтің модельдері бірнеше кішкентай шағылыстырғыштардың немесе көптеген кішкентай және бір үлкен шағылыстырғыштардың әсерін қарастырды. Бұл, мысалы, ұшақтар сияқты нақты нысандарды модельдеуге және күтілетін флуктуациялық жоғалтудың әсерін түсінуге мүмкіндік берді.

Флуктуациялық шығын

Берілген нысананың қайтаратын сигналының күшін қарастыру үшін радар теңдеуі нысананы белгілі бір радарлық қимасы (RCS) бар кеңістіктегі бір нүкте ретінде моделеді. RCS-ті ең қарапайым жағдайларды – тік бұрышты бет немесе шар – қоспағанда бағалау қиын. Егжей-тегжейлі компьютерлік модельдеу енгізілгенге дейін, нақты әлемдегі нысаналардың RCS көбінесе бірінші принциптерден есептеудің орнына өлшенді. Мұндай модельдер радар сигналы нысананың бірнеше нүктесінен шағылысуынан туындайтын нақты әлемдегі әсерлерді ескермейді. Егер осы нүктелер арасындағы қашықтық радар сигналының толқын ұзындығына шамалас болса, шағылыс толқындық интерференцияға ұшырайды, бұл сигналдың күшеюіне немесе әлсіреуіне әкелуі мүмкін, бұл жол ұзындығына байланысты. Радар нысанаға қатысты қозғалғанда, бұл қашықтықтар өзгереді және тұрақты түрде өзгеретін сигнал тудырады. Радар дисплейінде бұл сигналдың жоғалып-қайта пайда болуына себеп болады, нысананы бақылауды қиындатады. Бұл әсер көлік қозғалғанда радиосигналдардың әлсіреуіне ұқсас, бұл көп жолды таралудан туындайды. Бұл әсерді азайту немесе жоюдың бір жолы – радар сигналында екі немесе одан көп жиіліктерді пайдалану. Егер ұшақтың бөліктері арасындағы қашықтықтар екі толқын ұзындығының еселігіне сәйкес келмесе, оларды тиісті жиілікті таңдау арқылы жоюға болады, сонда екі сигналдың бірі әдетте бұл әсерден бос болады. Мысалы, бұл AN/FPS 24 радарында қолданылған. Мұндай көп жиілікті сигналдар радар жүйесіне жиіліктік икемділікті де береді, бұл карцинотрондан кедергілерді болдырмау үшін пайдалы, сондықтан 1960 жылдардың көптеген радарларында, тіпті бұл нақты жобалау мақсаты болмаса да, ауытқу шығындарын азайту мүмкіндігі болды.

Сверлинг I

Радиолокациялық қимасы хи-квадрат ықтималдық тығыздық функциясына сәйкес өзгеретін модель, мұндағы бостандық дәрежесі екіге тең. Бұл модель шамамен тең аудандары бар көптеген тәуелсіз шашыратушылардан тұратын нысанаға қатысты. Бұл таралуды шашыраңқы беттердің жартысына жуығы ғана тудыра алады. Бұл модель әсіресе ұшақ пішіндерін қарастыру үшін пайдалы. Swerling I нысананың жылдамдығы бақылау уақытына қарағанда төмен болған жағдайды сипаттайды, сондықтан оны қозғалмайтын деп есептеуге болады. Бұл сканерлейтін радар үшін тән, ол сигналын нысана арқылы салыстырмалы түрде қысқа уақыт ішінде, көбінесе миллисекундтармен өткізеді. Нысананың қозғалысы осылайша тек скандаудан скандауға көрінеді, скандау ішінде емес. Бұл жағдайда pdf келесідей кешіріледі:

Сверлинг II

Swerling I-ге ұқсас, бірақ RCS мәндері сканда емес, импульстан импульске өзгереді. Бұл өте жоғары жылдамдықты нысаналар үшін немесе, көбінесе, бір нысанаға тікелей бағытталған отты басқару радары немесе іздеу радары сияқты "көріп тұратын" радарлар үшін тән.

Сверлинг III

RCS төрт еркіндік дәрежесі бар хи-квадрат ықтималдық тығыздық функциясына сәйкес өзгеретін модель. Бұл PDF бір үлкен шашырату беті және бірнеше кіші шашырату беттері бар нысанды жуықтап көрсетеді. Мысалға, кейбір тікұшақтар мен ұқсас, винт немесе ротор тұрақты күшті сигнал беретін винттік ұшақтарды келтіруге болады. III модель I модельге ұқсас, бірақ RCS бір скандау кезінде тұрақты болып есептеледі. Ондағы PDF келесідей болады:

Сверлинг IV

Swerling III-ге ұқсас, бірақ RCS сканға қарай емес, импульсқа қарай өзгереді.

Swerling V (сонымен қатар Swerling 0 деп те аталады)

Тұрақты RCS, шексіз еркіндік дәрежесіне сәйкес келеді.