Құпия ақпаратты шектеу: "Білу қажеттілігі" ұғымы, маңызды деректерге рұқсат болғанымен де, міндеттілік болмаса қол жеткізуге тыйым салу. Қауіпсіздік мақсатында қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Белгілі бір адамдарға білімді шектеу
Restricting knowledge to specific people
"Білуге қажеттілік" термині үкіметтер мен басқа ұйымдар (әсіресе әскери немесе барлау қызметімен байланысты) қолданғанда, өте құпия және сезімтал саналатын деректерге қол жеткізуді шектеуді білдіреді. "Білуге қажеттілік" шектеулеріне сәйкес, егер адамда белгілі бір ақпаратқа қол жеткізу үшін барлық қажетті ресми рұқсаттар (мысалы, қауіпсіздік рұқсаты) болса да, егер оған бұл ақпаратқа қажеттілік болмаса, яғни, ақпарат оның қызметтік міндеттерін орындауы үшін қажет болмаса, ол ақпаратқа қол жеткізбейді немесе жасырын операция туралы хабардар етілмейді. Бұл термин сондай-ақ, білімді адамдардың онымен бөлісу қажет деп санаған кез келген адамды да қамтиды. Көптеген қауіпсіздік механизмдері сияқты, мақсаты – заңды қол жеткізуге кедергі келтірмей, рұқсатсыз қол жеткізуді қиындату. "Білуге қажеттілік" принциптері сонымен қатар, сезімтал материалдарға мүмкіндігінше аз адамның қол жеткізуін шектеу арқылы оларды қарап шығуға тырысуды (зердесіз қарауды) да болдырмауға бағытталған.
The term "need to know", when used by governments and other organizations (particularly those related to military or intelligence), describes the restriction of data which is considered very confidential and sensitive. Under need to know restrictions, even if one has all the necessary official approvals (such as a security clearance) to access certain information, one would not be given access to such information, or read into a clandestine operation, unless one has a specific need to know; that is, access to the information must be necessary for one to conduct one's official duties. This term also includes anyone that the people with the knowledge deemed necessary to share it with. As with most security mechanisms, the aim is to make it difficult for unauthorized access to occur, without inconveniencing legitimate access. Need to know also aims to discourage "browsing" of sensitive material by limiting access to the smallest possible number of people.
Мысалдар
1944 жылғы Нормандия шайқасы – «білуге қажеттілік» шектеуінің мысалы. Басқындықты жоспарлауға мыңдаған әскери қызметкерлер қатысқан болса да, олардың тек шағын бөлігі ғана операцияның толық ауқымын білді; ал қалғандары жоспардың шағын бөлігін орындау үшін қажетті деректермен ғана таныстырылды. 1945 жылы ядролық қаруды алғаш рет сынаған «Тринити» жобасы да осыған ұқсас.
The Battle of Normandy in 1944 is an example of a need to know restriction. Though thousands of military personnel were involved in planning the invasion, only a small number of them knew the entire scope of the operation; the rest were only informed of data needed to complete a small part of the plan. The same is true of the Trinity project, the first test of a nuclear weapon in 1945.
Проблемалар мен сын-пікірлер
Басқа қауіпсіздік шаралары сияқты, "білуге қажеттілік" принципін өздерінің жеке билігін арттыру, өз жұмысына қатысты сынды болдырмау, немесе іс-әрекеттері мен ойларынан туындайтын ұятты жағдайдың алдын алу мақсатымен өздерінің құзырындағы ақпаратқа басқалардың қол жеткізуін шектеуге ниетті адамдар теріс пайдалана алады. "Білуге қажеттілік" принципi заңнан тыс әрекеттерді жасыру үшін де қолданылуы мүмкін. Мұндай саясатты қажеттілік ретінде қарастыруы мүмкін, ал басқа көзқарас бойынша – зиянды теріс пайдалану деп санауға болады. "Білуге қажеттілік" жұмыскерлердің тиімділігіне зиян келтіруі мүмкін. Жақсы ниетпен жасалған жағдайда да, ақпарат кімге қажет екенін толық білмеу салдарынан, кейбір адамдар өздерінің қызметін орындау үшін қажетті ақпаратты ұстап қалуы мүмкін, бұл тиімсіздіктерге әкеледі. Лос-Аламостағы IBM механикалық есептеу машиналарын пайдалану жылдамдығы, операторларға сандардың мағынасы түсіндірілгеннен кейін күрт артты.
Like other security measures, need to know can be misused by persons who wish to refuse others access to information they hold in an attempt to increase their personal power, prevent unwelcome review of their work, prevent embarrassment resulting from actions or thoughts. Need to know can also be invoked to hide extra legal activities. This may be considered a necessary use, or a detrimental abuse of such a policy when considered from different perspectives. Need to know can be detrimental to workers' efficiency. Even when done in good faith, one might not be fully aware of who actually needs to know the information, resulting in inefficiencies as some people may inevitably withhold information that they require to perform their duty. The speed of computations with IBM mechanical calculators at Los Alamos dramatically increased after the calculators' operators were told what the numbers meant:
Компьютерлік технологияда
Кейбір операциялық жүйелердің дискрециялық кіруді бақылау механизмдері қажеттілік бойынша қол жеткізуді қамтамасыз ету үшін қолданылуы мүмкін. Бұл жағдайда файл иесі басқа адамның оған қол жеткізуіне рұқсат беру-бермеуін анықтайды. Қажеттілік бойынша қол жеткізу көбінесе міндетті кіруді бақылау схемаларымен бірге қолданылады, онда ресми мақұлдаманың болмауы (мысалы, қауіпсіздік деңгейінің болмауы) адамға ақпаратқа қол жеткізуді толығымен тыйым салуы мүмкін. Өйткені қажеттілік бойынша қол жеткізу субъективті бағалау болуы мүмкін. Міндетті кіруді бақылау схемалары қол жеткізуді тексеруге де мүмкіндік береді, осылайша қажеттілік бойынша қол жеткізу талабы бұзылған жоқ па екенін анықтауға болады. Бұл термин сонымен қатар компьютерлер ұшақтар сияқты күрделі жабдықтарды басқаратын графикалық пайдаланушы интерфейсін жобалау тұжырымдамасында да қолданылады. Мұндай жағдайларда, көптеген әртүрлі деректер шектеулі пайдаланушы интерфейсі кеңістігі үшін бәсекелескенде, қауіпсіздікке қатысты хабарламаларға басымдық беріледі.
The discretionary access control mechanisms of some operating systems can be used to enforce need to know. In this case, the owner of a file determines whether another person should have access. Need to know is often concurrently applied with mandatory access control schemes, in which the lack of an official approval (such as a clearance) may absolutely prohibit a person from accessing the information. This is because need to know can be a subjective assessment. Mandatory access control schemes can also audit accesses, in order to determine if need to know has been violated. The term is also used in the concept of graphical user interface design where computers are controlling complex equipment such as airplanes. In this usage, when many different pieces of data are dynamically competing for finite user interface space, safety related messages are given priority.