Кіріспе

Пуэрто-Риконың негізгі мемлекеттік университет жүйесі – Пуэрто-Рико университеті жүйесі.

Пуэрто-Рико университеті (lang es, UPR) – АҚШ-тың Пуэрто-Рико штатындағы негізгі мемлекеттік университет жүйесі. Ол 11 кампусы бар, шамамен 44 200 студенті және шамамен 4 450 оқытушысы бар мемлекеттік корпорация. UPR штаттағы ең ірі және әртүрлі академиялық бағдарламаларды ұсынады, оның ішінде 472 академиялық бағдарлама бар, олардың 32-сі доктор дәрежесіне алып келеді.

Тарих

1900 жылы Фахардода Пуэрто-Рикодағы алғашқы жоғары білім беру орталығы ретінде Escuela Normal Industrial (нормальді мектеп) құрылды. Оның бастапқы тізімінде 20 студент және 5 профессор болды. Келесі жылы ол Рио-Пьедрасқа көшірілді. 1903 жылдың 12 наурызында заң шығарушы орган Пуэрто-Рико университетінің құрылуына рұқсат берді және сол күні "Escuela Normal" оның алғашқы факультеті болып жарияланды. 1908 жылы Моррилл-Нельсон заңы Пуэрто-Рикоға таратылды, бұл университетті "Жер гранты колледжі" мәртебесіне көтерді, соның арқасында ауыл шаруашылығы, ғылым және инженерия салаларында колледждер құру үшін федералды жерді пайдалануға рұқсат берілді. Екі жыл өткен соң, 1910 жылы, Гуманитарлық ғылымдар колледжі құрылды, ал келесі жылы Майагуэс қаласында Ауыл шаруашылығы колледжі ашылды. 1912 жылы атауы Ауыл шаруашылығы және қолөнер колледжі деп өзгертілді. 2011 жылдың соңына қарай барлық 11 кампус осы бағыттағы айқын прогреске жеткеннен кейін толық аккредитацияны қайта алды. 2017 жылы UPR қызметкерлері Пуэрто-Риконың Қаржылық бақылау және басқару кеңесі ұсынған бюджетті қысқартуға наразылық білдіріп, ереуіл ұйымдастырды. "Мария" дауылынан кейін университет 175 миллион доллардан астам зиянға ұшырады. Университет жүйесі зақымды жөндеу үшін FEMA қаражатын алу процесінде болды, нәтижесінде дауылдан кейін бірнеше ай өткен соң да құрылымдық зақымдар сақталды. Бұған қоса, Орталық мемлекеттердің жоғары білім беру комиссиясының мәліметінше, сегіз кампус аккредитация талаптарына сәйкес келмеді. "Мария" дауылынан кейін екі ай ішінде барлық 11 кампус ашылды, бұл профессорлар мен студенттерге тұрақтылық пен қалыпқа оралу сезімін сыйлады. 2019 жылы Хорхе Хаддоктың қызмет мерзімінде университет газеті "Diálogo" 32 жыл баспа түрінде болғаннан кейін онлайн форматқа көшірілді, ал қызметкерлердің көп бөлігі жұмыстан босатылды, тек редактор мен көмекшісі қалды. Олар басқа қызметтерге ауыстырылды, ал газет орталық басқармадан Аресибо кампусына көшірілді. 2021 жылы маусым айында Қаржылық бақылау және басқару кеңесі UPR бюджетінен 94 миллион доллар кесіп тастады, бұл мекеменің жұмыс істеу қабілетіне елеулі нұқсан келтіретін еді. Жергілікті билік араласып, тамыз семестрінің басталуына дейін қажетті қаражатты бөлді.

Қамқоршылар кеңесі

Қамқоршылар кеңесі Пуэрто-Рико университетінің басқару органы болып табылады. 2013 жылдың 30 сәуірінде губернатор Алехандро Гарсия Падилья 17-ші заң шығарушы жиналыс қабылдаған 2014 жылғы 13-ші заңға қол қойды. Бұл заң қолданыстағы кеңесті толығымен жаңа кеңеспен алмастырды. 2017 жылы кеңес губернатор Рикардо Росселло тарапынан қайта өзгертілді.

Университет радиосы

Университет кампусындағы радиостанция "WRTU Radio Universidad de Puerto Rico" деп аталады және 1980 жылы құрылған. Бұл әртүрлі музыкалық және жаңалықтар бағдарламаларын ұсынатын қоғамдық радиостанция. Ол FM және онлайн эфирде хабар таратады.

Қабылдаулар

UPR – Пуэрто-Рикодағы барлық колледждер мен университеттердің арасында іріктеу көрсеткіші ең жоғары, сонымен қатар 1997 жылдан бері жүйе бойынша қабылдау деңгейі 67% құрады. Оқуға түсу көрсеткіші соңғы бес оқу жылында 90%-дан асты. Оқу ақысы бойынша әр кредит құны бакалавриат үшін 157 доллар, ал магистратура үшін 300 доллар. 2017 жылы бакалавриат кредитінің құны 53 доллар, ал магистратура кредитінің құны 172 доллар болды. Бакалавриат кредитінің құны 2027 жылы 177 долларға жетеді деп күтілуде. Соңғы жылдары Пуэрто-Рико университетінде студенттер саны азайып келеді. Университет есептеріне сәйкес, 2009-2010 оқу жылында барлық кампустарда барлығы 52 791 студент оқыды. Бірақ 2014-2015 оқу жылында бұл көрсеткіш 47 314 студентке дейін төмендеді, ал 2022-2023 оқу жылында университеттегі 11 кампуста 44 233 студент тіркелді. 2010 жылдың 15 қазанында Ұлттық ғылым қорынан (NSF) нанотехнология саласындағы зерттеулерді қолдау үшін 25 миллион доллардан астам қаражат бөлінді. Пуэрто-Рико университетіне әсер ететін ұйым – Пуэрто-Рико EPSCoR (Бәсекеге қабілетті зерттеулерді ынталандыру үшін эксперименттік бағдарлама). Ол құрылғаннан бері 24 жыл өткен, Пуэрто-Рико EPSCoR NSF, NASA, АҚШ Энергетика және Қорғаныс министрліктерінен 180 миллион доллардан астам қаржы алды. 2020 жылдың 24 тамызында университет жергілікті үкіметтен алған 1,7 миллион доллардың бір бөлігі ретінде COVID-19 таралуын болдырмау және азайту мақсатында жүргізілген он зерттеуді жариялады.

Рейтингтер мен маңызды деректер

2021 жылы жарияланған QS әлемдік рейтингісіне сәйкес, Пуэрто-Рико университеті Латын Америкасында 40-шы орынды иеленеді, бұл 2020 жылығы 37-ші орыннан төмендеуді білдіреді, бірақ 2018 жылығы 42-ші және 2015 жылығы 62-ші орындардан жоғары. Жүйе ретінде, Пуэрто-Рико университеті 2018 жылғы QS World University Rankings нұсқасында 800–1000 аралығында болды. Times Higher Education да оны әлемдік 801–1000 аралығында бағалайды. UPR 2010 жылы SCImago рейтингісі бойынша Латын Америкасындағы ең үздік 20 университеттің қатарына кірді. Webometrics бойынша Пуэрто-Рико университеті Латын Америкасында 18-ші орында, ал Пуэрто-Рико университетінің Маягуэс қаласындағы бөлімшесі 78-ші орында тұр. Вебометрия деректері бойынша UPR Кариб бассейніндегі бірінші университет болып табылады. Маягуэс кампусындағы жүйедегі жалғыз инженерлік мектеп ABET аккредиттеуіне ие және жыл сайын 600-ден астам инженерді бітіреді. Hispanic Engineer & Information Technology Magazine журналы осы мектепті латын американдық студенттер үшін үздік инженерлік мектеп деп таныды. 2020 жылы Пуэрто-Рикодағы NASA гранттық консорциумының директоры, доктор Герардо Моллер, NASA-ға жұмысқа алынған испан тілді қызметкерлердің 25%-ы UPR түлектері екенін мәлімдеді. 1985 жылдан бері сыртқы қаржы көлемі бойынша есептелген ғылыми-зерттеу қызметі экспоненциалды түрде өсіп, әр бес жыл сайын екі есеге ұлғайды. 2007–2008 жылдары UPR ғылыми зерттеулерге 87 миллион доллардан астам қаржы алды.