Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Георгистер ұсынған саясат – Георгистер ұсынған Жалпыға бірдей негізгі табысқа қатысты ерекше жағдай.
Georgist proposed policy
a special case of Universal Basic Income as proposed by Georgists
Азаматтық дивиденд – барлық адамдардың табиғи әлемге ортақ құқығы бар деген Георгистер қағидасына негізделген ұсынылған саясат. Барлық азаматтар бағалы жерлер мен басқа да табиғи ресурстарды жалға беру немесе салық салу арқылы түскен кірістерден тұрақты төлемдер (дивидендтер) алуы тиіс.
Citizen's dividend is a proposed policy based upon the Georgist principle that the natural world is the common property of all people. It is proposed that all citizens receive regular payments (dividends) from revenue raised by leasing or taxing the monopoly of valuable land and other natural resources.
Тарих
Азаматтық дивидендке ұқсас ұғым ежелгі Афинада белгілі болған. Б.з.д. 483 жылы Лауриумдағы афиналық күміс кенінде күмістің үлкен жаңа қоры табылды. Бұл жаңалықтың таралуы қызу пікірталас тудырды. Мемлекет қайраткері Аристотель осыдан түсетін табысты афиналықтардың арасында бөлісуді ұсынды. Бірақ Темистокл оған қарсы шығып, ақшаны афиналық әскери-теңіз күштері үшін соғыс кемелерін салуға жұмсауды ұсынды. Нәтижесінде Темистоклдің саясаты қабылданды, бұл әлеуметтік қамтамасыз ету жүйесінің ең алғашқы ұсыныстарының бірі саналады. Томас Пэйн өз пікірін былай қорытындылады: "Адамдар жерді жаратқан жоқ. Жеке меншік – жердің өзі емес, оның жақсартылған құны ғана. Әрбір меншік иесі өзі пайдаланатын жер үшін қоғамға жер салығы төлеуге міндетті". Пэйн мұрагерлікті жартылай ортақ қор ретінде қарастырды және мұрагерлік берулерге салық салу арқылы азаматтық дивидендті толықтыруды қалаған, бірақ георгисттердің қолдаушылары қазір табиғи ресурстарға баса назар аударуда.
A concept akin to a citizen's dividend was known in Classical Athens. In 483 BC, a massive new seam of silver was found in the Athenian silver mines at Laurium. The dispersal of this provoked great debate. The statesman Aristides proposed the profit from this should be distributed among the Athenian citizens. However he was opposed by Themistocles, who proposed the money be spent building warships for the Athenian navy. In the end, Themistocles' policy was the one adopted. which is also considered one of the earliest proposals for a social security system. Thomas Paine summarized his view by stating that "Men did not make the earth. It is the value of the improvements only, and not the earth itself, that is individual property. Every proprietor owes to the community a ground rent for the land which he holds." Paine saw inheritance as being partly a common fund and wanted to supplement the citizen's dividend in a tax on inheritance transfers, but Georgist supporters now focus on natural resources.
Қолданылу және ұсыныстар
Бұл тұжырымдама – жалпыға бірдей негізгі табыс (ЖБТ) нысаны, онда азаматтың дивиденді табиғи ресурстардың құнына немесе орналасу құндылықтары, эмиссия құқығы, электромагниттік спектр, ауаның өнеркәсіптік қолданылуы (CO2 шығарылымы) сияқты жалпыға ортақ иеліктер деп аталатын нәрселерге байланысты болады.
This concept is a form of universal basic income (UBI), where the citizen's dividend depends upon the value of natural resources or what could be titled as common goods like location values, seignorage, the electromagnetic spectrum, the industrial use of air (CO2 production), etc.
Аляскадағы тұрақты қор дивидендін іске асыру
АҚШ-тың Аляска штаты Тұрақты қор дивидендісі арқылы азаматтарға дивиденд төлейді, ол бастапқыда штаттың кен байлықтарынан, әсіресе мұнайдан түсетін кірісімен қаржыландырылған инвестицияларды қамтиды. 2005 жылы Алясканың әрбір құқылы тұрғыны (балалары да бар) 845,76 доллар көлемінде чек алды. Қордың 24 жылдық тарихында әрбір тұрғынға барлығы 24 775,45 доллар төленді. Кейбір адамдар бұл дивидендтің Аляскадағы теңсіздіктің ең төмен деңгейлерінің біріне және АҚШ-тың басқа штаттарымен салыстырғанда кедейліктің салыстырмалы түрде төмен деңгейіне себеп болғанын айтады.
The U. S. state of Alaska dispenses a form of citizen's dividend in its Permanent Fund dividend, which holds investments initially seeded by the state's revenue from mineral resources, particularly petroleum. In 2005, every eligible Alaskan resident (including children) received a check for $845.76. Over the 24 year history of the fund, it has paid out a total of $24,775.45 to every resident. Some believe this dividend as the reason why Alaska has one of the lowest rates of inequality and relatively low levels of poverty compared to other US states.
Көміртегі шығарындыларын азайту туралы ұсыныс
Бұл ұғым көміртегі шығарындыларын азайту құралы ретінде де насихатталады. Питер Барнс осыны қалай іске асыруға болатынын көрсету үшін "Sky Trust" (Аспан сенімі) концепциясын жасады. Барнс жеке сектордан бөлек, салық салынатын қаражатты басқару үшін қоғамдық сенім қорын құруды ұсынады. Барнс жасаған нақты активтерге негізделген есептеулер бойынша, осы модель америкалық азаматтардың әрқайсысына жылына 5000 доллар табуға мүмкіндік береді.
The concept is also promoted as a tool to reduce carbon emissions. Peter Barnes created the concept of "Sky Trust" as an example of how this could be implemented. Barnes proposes setting up a public trust to manage the funds, separate from the private sector being taxed. A calculation based on specific assets by Barnes estimates that American citizens could each get $5,000 per year by this model.
Швейцарияның эксперимент туралы ұсынысы
2013 жылы Швейцарияда өткен науқанда әрбір азаматқа 34 000 доллар көлемінде табыс төленуі жақтас болды. Оның теориясы Барнстің пікірімен сәйкес, бірақ меншік құқығында ерекшеленеді, Погге ресурстар халыққа тиесілі деп санайды. Прогресс есебінде дивидендтің құны еркін нарық арқылы анықталуы керек екені айтылған.
A Swiss campaign in 2013 advocated for a citizen's income which could net each citizen an amount equivalent to $34,000 dollars. His theory goes along with Barnes with the exception of ownership, Pogge contends that the people own the resources. The Progress Report says that the dividend should be valued by the free market.
Мэриленд штатының ұсынысы
Мэриленд штатындағы конгресске үміткер Джон Мозер, басты назары барлық табыстың бір бөлігінен төленетін азаматтық дивидендтердің арқасында еліміздегі үйсіздік пен аштық құрылымын жоюға, сондай-ақ скандинавия елдеріндегідей, ұжымдық тәуекелді бөлісу жүйесін құруға бағытталған ұсыныспен сайлау кампаниясын жүргізді.
John Moser, a congressional candidate in Maryland, ran chiefly on the proposal that a citizen's dividend based around a portion of all income would eliminate homelessness and hunger, and would act as a collective risk share as used in Nordic model nations.
Жаңа физиократиялық лига
Жаңа физиократиялық лига – жерге салық салуға басымдық беріп, экономикалық реформаны жақтаушы жоба. Олар өздерінің «Үш тірегі» аталған табыс қолдау бағдарламасының бір бөлігі ретінде азаматтарға дивиденд төлеуді ұсынады.
The New Physiocratic League, a project advocating for an economic reform revolving around shifting taxation towards land, advocates for a form of citizen's dividend as part of its Three Pillars program of income support.
Үндістанда азаматтардың дивидендтік ұсынысы
Үндістандық саясаткер Рахул Чиманбхаи Мехта азаматтарға үлесақы төлеуді ұсынды. Оның жүйесінде тау-кен байлықтарынан және сымсыз спектрден түсетін кірістің үштен екісі, сондай-ақ кейбір мемлекеттік жерлерден алынатын жалдама ақысы жеті жастан асқан барлық үндістерге ай сайын төленетін төлемдер ретінде бөлінеді. Қалған үштен бірі әскери қажеттіліктерге жұмсалмақ. Оның ұсынысы бойынша төрттен астам баласы бар ата-аналарға және жасөспірімдерге азырақ қаражат бөлінеді, ал зейнеткерлерге көбірек қаражат бөлінеді. Оның есебуынша, бұл әрбір үндістандыққа ай сайын шамамен 1000 рупий табыс әкелуі мүмкін.
Rahul Chimanbhai Mehta, an Indian politician, has proposed a form of citizen's dividend. In his system, two thirds of the royalty payments from mining and wireless spectrum, as well as the rent collected from some public land would be dispensed as monthly payments to all Indians above the age of seven. The remaining third would be allocated for the military. His proposal allocates less funds for parents who have more than four children and for legal minors but more funds for senior citizens. According to his estimate, this can result in a monthly income of approximately Rs. 1000 for every Indian.
Басқа ұсыныстар
Бірнеше философтар мен экономистер солшыл либертариандық идеяларды ЖТК-ны қолдаумен байланыстырады. Олардың ішінде Георгизмге ең жақын теория азаматтардың дивидендін талап етеді, яғни табиғи ресурстардың және әлеуметтік түрде құрылған байлықтың ақшалай жалға алу құнына тең ЖТК. Азаматтардың дивидендтерін жақтаған жазушылардың қатарында Питер Барнс («With Liberty and Dividends for All» кітабының авторы), экономист Ник Тайдман және белсенді Джефф Смит бар. Барнс ластану, парниктік газдар және ортақ табиғи ресурстардың құнын кемітетін өзге де әрекеттерге салық салудан түсетін қаражатты басқару үшін қоғамдық «Аспан тресті» құруды ұсынады. Басқа теоретиктер ресурс құнының ақшалай құнын ЖТК деңгейімен тікелей байланыстырмай, солшыл либертариандық көзқарастарды қолданады. Филипп Ван Париж табиғи ресурстардың құнына қарамастан, ең жоғары тұрақты ЖТК үшін еркіндікке негізделген аргумент келтіреді, бұл еңбек нарығының толыққанды бәсекеге қабілетсіздігі және «жұмыс орны рентасының» айтарлықтай көлемін өндіруімен негізделген. Гай Стэндинг ЖТК үшін көптеген солшыл либертариандық немесе «[Томас] Пейншіл» аргументтерді, сондай-ақ UBI-ді ресурстық немесе жалға негізделген қаржыландыруға міндеттенбестен, прогрессивтік және әлеуметтік демократиялық аргументтерді қолданады. Экономикалық теңсіздікті өзі тиімді деп санайтын деңгейге дейін төмендету үшін Стивен Перлштейн американдықтарға K 12 білімінен кейін жылына 3000 доллар көлемінде дивиденд төлеуді ұсынады, сонымен қатар белгілі бір уақытта үш жылға қоғамдық қызмет атқаруды (немесе, балама ретінде, пайданы бөлісуді) талап етеді.
Several philosophers and economists connect left libertarian ideas with support for UBI. Of these, the most closely related theory to Georgism calls for a citizen's dividend—that is, a UBI equal to the monetary rental value of natural resources and socially created wealth. Writers advocating citizen's dividends include Peter Barnes (author of With Liberty and Dividends for All), economist Nic Tideman and activist Jeff Smith. Barnes proposes setting up a public "Sky Trust" to manage the funds creating from taxing pollution, greenhouse gases and other actions that deplete the value of shared natural resources. Other theorists use left libertarian insights without strictly connecting the monetary value of resource value with the level of UBI. Philippe Van Parijs makes a freedom based argument for the highest sustainable UBI regardless of the value of natural resources, justified partly on the basis that the labor market is imperfectly competitive and produces a significant amount of "job rents." Guy Standing uses many left libertarian or "[Thomas] Painist" arguments for UBI, along with progressive and social democratic arguments for UBI without committing to resource or rent based financing of UBI. To reduce economic inequality to levels he considers more advantageous, Steven Pearlstein proposes a $3000 per year dividend for Americans completing K 12 education, with a requirement to at some point perform three years of public service (or, alternatively, profit sharing).