Кіріспе

Больсовер қаласындағы қамал, Дербишир, Англия

Больсовер қамалы – ағылшынның Дербишир графтығының солтүстік-шығысындағы Больсовер қаласында орналасқан. 17 ғасырдың басында салынған қазіргі қамал 12 ғасырлық ортағасырлық қамалдың негіздері мен қираған қалдықтарының үстінде тұрғызылған; қазіргі қамалдың алғашқы құрылысын 1612 және 1617 жылдар аралығында сэр Чарльз Кавендиш салған. Қазіргі таңда бұл орынды English Heritage қайырымдылық қоры күтіп ұстайды, және бұл ғимарат I санаттағы ескерткіш болып табылады.

Генрих II патшаның ұлдары – Генрих Жас патша, Бретань герцогы Джеффри және ханзада Ричард, кейін Ричард Арыстан жүрек патша – патшаның үкімшілігіне қарсы көтерілген кезде Генрих Дербиширдегі Больсовер және Певерил қамалдарын салуға 116 фунт стерлинг жұмсаған. Қамал гарнизоны 20 салт аттының басшылығымен күшейтілді және көтеріліс кезінде Певерил мен Ноттингем қамалымен бірге пайдаланылды. 1223 жылы қамал патшаның бақылауына қайтарылды, сол кезде алты жыл бұрын қаланы басып алған Дерби графының келтірген зардабын жөндеуге 33 фунт стерлинг жұмсалды. Келесі 20 жыл ішінде төрт мұнара салынды, қақпа мұнарасы жөнделді, қабырғаның әртүрлі бөліктері күрделі жөндеуден өтті, сондай-ақ асхана мен амбар салынды, бәріне барлығы 181 фунт стерлинг жұмсалды. 1290 жылдан бастап қамал мен оны қоршаған жерлер жергілікті шаруаларға берілді. Олардың қамқорлығында қамал бірте-бірте құлдырауға бет бұрды.

Ортағасырдан кейінгі кезең

Болсовер қамалы 1553 жылы Эдуард VI бұйрығымен Шрусберидің 5-ші графы Фрэнсис Талботқа берілді. Оның ұлы, Шрусберидің 6-шы графы, Мэри, Шотландия королевасының Хатсворт үйіндегі күзетшісі болды. 1574 жылы Болсовердегі атқоймасында екі шотланд қызметшісі – Александр Гамильтон мен Джон Стюарт Мэриге құпия хаттар жеткізіп отыр деген күдік туды. Стюарт Болсовердің сот бастығы Генри Смит, үй шаруашылығын басқарушы Джейн Мейсон, ал қызметшілер Джейн Джексон мен Элизабет Уайз болғанын айтты. 1590 жылы Шрусбери қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Гилберт Талбот, Шрусберидің 7-ші графы, Болсовер қамалының қираған қалдықтарын өзінің ағасы және күйеу інісі, сэр Чарльз Кавендишке сатты. Кавендиш осы жерде жаңа қамал салуды жоспарлаған. Атақты сарқырама және жобалаушы Роберт Смитсонмен бірлесіп жұмыс істеген Кавендиштің қамалы қорғанысқа емес, мәнді өмір сүруге арналған және 1614 және 1617 жылдары екеуінің қайтыс болуына дейін аяқталмай қалды. "Кішкентай қамалдың" құрылысының бастапқы кезеңдері туралы есептер сақталған. Бұл кезеңде әйелдердің еңбегі тіркелген, сондай-ақ әйелдердің немесе олардың күйеулерінің есімдері көрсетілген. Қасiрдің құрылысын Кавендиштің екі ұлы – Уильям мен Джон жалғастырды, оларға сәулетші Иниго Джонстың итальяндық стильдегі жұмысы әсер етті. 1642-1651 жылдардағы Азамат соғысы құрылысты тоқтатты. Соғыс кезінде қамал парламентшілердің қолына өтті, олар оны қиратты, нәтижесінде қамал қирап, уақталды. Уильям Кавендиш, 1643 жылы Ньюкасл маркизі, ал 1665 жылы Ньюкасл-апон-Тайн герцогы атанды, Террасалық қатарға жаңа зал мен қонақ бөлмелер қосты. 1676 жылы қайтыс болған кезде қамал жақсы күйге келтірілді. Кейін қамал Маргарет Бентинк, Портленд герцогинясы арқылы Бентинк отбасына өтті және Портленд графтары мен герцогтарының резиденцияларының біріне айналды. 1883 жылдан бастап қамал адамдарсыз қалды, ал 1945 жылы Портлендтің 7-ші герцогы Уильям Кавендиш Бентинк оны мемлекетке сыйға тартты. Жұмыс және құрылыс министрлігі ғимараттарды нығайтып, оның бөліктерін жұртшылыққа ашуды бастады. Қазір қамал «Ағылшыз мұрасы» қорының қамқорлығында және туристік орталық ретінде жұмыс істейді. 2017 жылы «Ағылшыз мұрасы» қызметкерлері осы орынды ең құпиялы орын деп таныды. 2015 жылдың шілде айында қамал аукционы өтті. Болсовер қамалы – ерекше мәдени ескерткіш, «ұлттық маңызы бар» тарихи ғимарат және археологиялық орын, рұқсатсыз өзгерістерге қарсы қорғаумен қамтамасыз етілген. Бұл сонымен қатар I санаттағы ғимарат (1985 жылы алғаш рет тізімге енгізілген) және халықаралық маңызы бар құрылым ретінде танылған.