Кіріспе
Йохан Никлас Эдин – швециялық керлер, Өрнскёльдсвик қаласынан (Швеция). Қазіргі уақытта ол 2008 жылдан бері негізгі базасы болып табылатын Карлстад қаласында тұрады. Ол бірнеше спорттық жетістіктерге ие. Әлемдік керлинг федерациясы (WCF) тарихында Олимпиада ойындарында үш медаль – алтын (2022), күміс (2018) және қола (2014) – жеңіп алған және ерлер керлинг командаларын жеті мәрте әлем чемпионаттарында жүлделі орындарға (2013, 2015, 2018, 2019, 2021, 2022, 2024) жеткізген бірінші және жалғыз капитан. Ол сондай-ақ жеті мәрте Еуропалық керлинг чемпионатының чемпионы (2009, 2012, 2014–2017, 2019) және осы чемпионаттарда үш күміс медаль (2011, 2018, 2021) жеңіп алды. Қазіргі уақытта ол Оскар Эриксонмен бірге WCF таныған чемпионат медальдарының тізімінде бірінші орында, барлығы отыз сегіз медальмен. Ол 45 рет Керлингтің Гранд Слем турнирінде плей-оффқа өтті және қазіргі командаластары Оскар Эриксон, Расмус Врана және Кристофер Сандгренмен бірге Пинти кубогын жеңіп алды. 2022 жылы осындай құрамда Эдин және оның командасы төртінші рет қатарынан ерлер әлем чемпионатын жеңген бірінші және жалғыз ерлер керлинг командасы болды. Эдин 2007 жылдан бері капитан ретінде ғана ойнайды. Оның есімін алған команда World Curling Tour турнирінде бірінші орынға ие болды, соның ішінде 2017–18 маусымының көп бөлігінде. 2021–22 жылғы керлинг маусымының соңында Эдин командасы әлемнің үздік үш командасының қатарына кірді.
Johan Niklas Edin (born 6 July 1985) is a Swedish curler. He currently resides in Karlstad, which has been his curling home base since 2008. He holds several sport distinctions. He is the first and the only skip in World Curling Federation (WCF) history to win three Olympic medals – gold (2022), silver (2018), and bronze (2014) – and to skip men's curling teams to seven World Men's Curling Championship medals (2013, 2015, 2018, 2019, 2021, 2022, 2024). He is also a seven time European Curling Championship titleholder (2009, 2012, 2014–2017, 2019) and won three silver medals in those championships (2011, 2018, 2021). He is currently tied with Oskar Eriksson in first place on the WCF recognized list of championship medals, with thirty eight in total. He reached the playoffs in forty five Grand Slam of Curling events and won the Pinty's Cup with his current teammates, Oskar Eriksson, Rasmus Wranå, and Christopher Sundgren. With the same lineup in 2022, Edin and his teammates also became the first and only men's curling team to win a fourth consecutive World Men's Curling Championship. Edin has played exclusively in the position of skip since 2007. The team bearing his name has been ranked on the World Curling Tour as high as No. 1, including for most of the 2017–18 season. As of the end of the 2021–22 Curling Season, Team Edin was ranked in the top three teams in the world.
Басталуы
Никлас Эдин керлингпен айналысуға дейін бір мезгілде он түрлі спорт түрімен қатысқан. 1999 жылы керлингпен айналыса бастады, 1998 жылғы Қысқы Олимпиадада қола жүлде алған Элизабет Густафсон бастаған швециялық әйелдер командасы оған шабыттандырды. Жаңа команда бірлесіп, Пея Линдхольм зейнеткерлікке шыққаннан кейін швед ерлер керлингіндегі бос орынды толтырды және Швецияда халықаралық аренада сәтті өнер көрсетуі мүмкін команда ретінде танылды. 2009 жылы Эдин командасы Швецияның Элит сериясын және ұлттық чемпионатын жеңіп алды. Сонымен қатар, команда Швеция атынан қысқы Универсиадада алтын медальді иеленді. Сол маусымда Маттиас Мабергс бастаған Швеция құрамасы 2008 жылғы Еуропалық керлинг чемпионатында 8-орынды иеленді және 2009 жылғы әлем чемпионатының төмендеуіне қарсы Финляндиямен үш ойынның екеуінде жеңіліске ұшырады. Сондықтан Швеция құрамасы сол жылы әлем чемпионатына қатыса алмады. 2009-2010 маусымда Эдин командасы Швеция құрамасының басты үміткері саналды. 2009 жылдың желтоқсанында команда 2009 жылғы Еуропалық керлинг чемпионатында алтын медаль жеңіп алды, бұл олардың чемпионаттағы тұңғыш қатысуы болды. Алайда, 2010 жылғы Элит сериясында олар ең жақын қарсыластары Карлсен командасына 6:5 есебімен жеңіліп қалды. Карлсен командасы 2010 жылғы әлем чемпионатында өнер көрсетуге іліккенімен, 4:7 есебімен жеңіліске ұшырады. Эдин командасы 2010 жылғы Қысқы Олимпиадаға қатысуға таңдалды. Олар медальдық тұғырға жақын келгенімен, төртінші орынды иеленді және қола медаль үшін өткен ойында Швейцарияға есе жіберді. Сонымен қатар, олар шведтер арасындағы керлинг чемпионатында жеңіске жетіп, ең жақын қарсыластары Team Carlsén командасынан басымдықтарын нығайтты. Әлемдік керлинг туры аясында команда Осло кубогын жеңіп, Баден Мастерс финалына дейін жетті. 2010 жылғы Еуропалық керлинг чемпионатында команда плей-оффқа өте алмады, бірақ 2011 жылғы әлем чемпионатында қола медальді жеңіп алып, бұл кемшілікті өтеді. Әлемдік керлинг туры аясында Эдин командасы екі Гранд Слем жартылай финалына – Мастерс және Ұлттық турнирлерге, сондай-ақ Перт Мастерс жартылай финалына жолдама алды. Команда 2011 жылғы ойыншылар чемпионатында ерлер арасындағы Гранд Слем финалына шыққан алғашқы канадалық емес команда болып, финалда Кевин Мартин командасына есе жіберді. Эдиннің командасы 2011-12 маусымда да сәтті өнер көрсетті. Бұл маусым олардың Гранд Слемдегі ең жақсы жылы болды, үш турнирде плей-оффқа өтіп, Мастерс және Канада Ашық чемпионатының жартылай финалы мен Ұлттық чемпионаттың ширек финалына жолдама алды. Олар сондай-ақ Осло кубогында жеңімпаз атанды және Элит сериясындағы жеңімпаздығын қорғады. 2013-14 маусым Эдин командасы үшін сәтті болмады, бұл олардың ешқандай жүлде алмай өткізген тұңғыш маусымы болды. Олар ең жақсы жетістігін Шорти Дженкинс Классигінің жартылай финалына жетіп, ширек финалда Кевин Мартинды жеңіп көрсетті. Алайда, команда тек бір Гранд Слем плей-оффына қатысты, Мастерс ширек финалында, сондай-ақ Баден Мастерс және Кактус Фазан Классигінің ширек финалында өнер көрсетті. Команда 2013 жылғы Еуропалық керлинг чемпионатында көңіл көншітпейтін 5-орынды иеленді. 2014 жылғы Қысқы Олимпиадада Швеция турнирдің бірінші кезеңін 8:1 есебімен аяқтап, бірінші орынды иеленді, бірақ жартылай финалда Дэвид Мердок бастаған Ұлыбритания командасына тізе бүкті. Бұл жеңілістен кейін команда қытайлық Лю Руйді жеңіп, қола медальді жеңіп алды, бұл Эдиннің мансабындағы тұңғыш олимпиадалық жүлде болды. 2013-14 маусымының соңғы айлары сол кездегі Эдин командасының аяқталуын білдірді. Команда халықаралық саяхаттарын және Канадада өткізген уақытын арттырғандықтан, Швеция керлинг чемпионатында қатыса алмады және финалға дейін серияда көшбасшы болғанына қарамастан, Элит сериясынан бас тартты. Швед керлинг федерациясы Оскар Эриксон бастаған команданы 2014 жылғы әлем чемпионатында Швеция атынан өнер көрсетуге таңдады, Эриксон командасында болашақ Эдин командасының мүшелері Кристофер Сандгрен мен Кристиан Линдстрем де болды. Team Eriksson командасының таңдалуы олардың World Curling Tour-да сәтті өнер көрсеткенін және Эдин командасымен бәсекелестікке ие болғанын көрсетті, бірақ олар швед ерлер керлинг чемпионатында жеңіске жетті және Элит сериясында екінші орынды иеленді. Команда күміс медальмен әлем чемпионатында жеңіске жетті. Бұл сонымен қатар Эдин командасының 2013 жылғы жеңімпаздығын қорғай алмағанын білдірді. Оның орнына команда маусымды Pomeroy Inn & Suites Prairie Showdown жартылай финалында аяқтады, содан кейін Еуропалық мастерстерс турнирінде көңіл көншітпейтін 6-орынды иеленді. Маусым соңында команда ресми түрде тарағанын жариялады, Никлас Эдин жалғастыруға ниеттенгенімен, Себастиан Краупп пен Фредрик Линдберг болашақ мансаптарына назар аудара отырып, World Curling Tour рейтингіндегі көшбасшы болу үшін қажетті жаттығулар мен бәсекелерге қатысу мүмкіндіктеріне алаңдады.
Эдин ІІ командасы (2014-2016 жж.)
2014 жылдың мамыр айында Эдин мен Эрикссон командасы жаңа Team Edin құруға келісті, онда Эдин команданы төртінші позициядан басқарады, Оскар Эрикссон үшінші, Кристиан Линдстрём екінші, ал Кристоффер Сундгрен бірінші нөмірде ойнайды. Жаңа команда өзінің артып кеткен мүмкіндіктерін бірден байқап, әлемдегі бірінші команда болуға және Германия Мастерс турнирінде жеңіске жетіп, көшбасшы болуды мақсат етті. Маусым соңында Линдстрём керлингтен үзіліс жасауға мәжбүр болды, себебі иығына операция жасау және қалпына келтіру қажет болды.
2016-2018: Гранд Слем тарихы және үшінші әлем чемпионаты
2016–17 жылғы керлинг маусымында Расмус Врана Эдин командасының жаңа екінші ойыншысы және соңғы мүшесі болды. Команда өзінің ең табысты маусымдарының бірін өткізді, ол 2016 жылғы WFG Masters турнирімен басталып, үш Гранд Слем турнирінде жеңіске жетті. Бұл жеңіс Эдин командасын ерлер Гранд Слем турнирін жеңген алғашқы канадалық емес команда етіп танылды. Сол маусымда Эдин командасы Tour Challenge және Player's Championship турнирлерін жеңіп, канадалық емес командалардың арасында бірінші болып осы жетістікке қол жеткізді. Нәтижесінде, Эдин командасы бірнеше Гранд Слем турнирін жеңіп алған канадалық емес жалғыз команда атанды. Команда маусымды Tour рейтингісіндегі ұпайлар және жүлделер бойынша бірінші орында аяқтады, бұл канадалық емес команданың Pinty's Cup-ты жеңгенінің алғашқы жағдайы болды. Эдин командасы 2016 жылғы Еуропалық керлинг чемпионатында жеңіске жетті – жаңа команда үшін екінші, ал Эдин мен оның командаласы Эриксон үшін бесінші жеңіс. Эдин командасы 2017 жылғы Әлем чемпионатының финалына шықты, бірақ финалда Брэд Гашу басқарған Канада командасына есе жіберіп, күміс медальға ие болды. 2017–18 жылғы керлинг маусымында Эдин командасы тағы да өте табысты маусымды өткізді, ол Еуропалық керлинг чемпионатында алтын медальді, 2018 жылғы Қысқы Олимпиадада ерлер командасының күміс медалін (Джон Шустер басқарған АҚШ командасына ұтылып) жеңіп алды. Содан кейін 2017 жылғы Әлем чемпионатындағы жеңілісін өшіріп, 2018 жылғы Әлем чемпионатының финалында Гашу командасын жеңіп, Эдинге үшінші Әлем чемпионатының алтын медалін сыйлады. Команда сонымен қатар Baden Masters, Curling Masters Champery және Perth Masters турнирлерінде жеңіске жетті және үш Гранд Слем турнирінің – Masters, Canadian Open және Players' Championship – финалына өтті.
2018-2022: Әлем чемпионатының тарихы мен Олимпиадалық алтынға жол
2018–19 жылғы керлинг маусымында, 2018 жылғы Еуропалық керлинг чемпионатында Эдин командасы финалға дейін жеңіліссіз жетті, онда Брюс Муат басқарған Шотландия командасына есе жіберді. Олар 2019 жылғы әлемдік ерлер керлинг чемпионатында Швеция атынан шығып, канадалық Кевин Коеден алтын медальді жеңіп алды. Бұл Эдиннің мансабындағы төртінші әлем чемпионаты болды, ол Эрни Ричардсонның төрт әлем чемпионатының рекордын теңестірді. Эдиннің жеңісі маңызды болды, себебі ол әлем чемпионаты (бұрынғы Шотландия кубогы) үш немесе одан көп командаға ұлғайғаннан бері осы жетістікке жеткен жалғыз skip болды. Ричардсонның алғашқы екі чемпионаты тек Канада мен Шотландия командаларының арасындағы жарыстарда ғана жеңіске жеткен. Эдин сондай-ақ жаңадан құрылған Керлинг әлем кубогының төрт кезеңіне де қатысты, екінші және үшінші кезеңдерінің финалдарында жеңіліске ұшырады. 2019–20 маусымының басында Эдин командасы сәл баяу бастады, бірақ маусым дамыған сайын жаңа жетістіктерге қол жеткізді. Баден Мастерс турнирінде екінші орын алғаннан кейін, олар 2019 жылғы Мастерс турниріне ілікпеді. Содан кейін Швейцария кубогының Базельдегі жартылай финалына жетіп, 2019 жылғы Тур Челленджде плей-оффқа өтті, бірақ ширек финалда Брэд Гашу командасына есе жіберді. Алайда, 2019 жылдың қараша айында Эдин командасы 2019 жылғы Еуропалық керлинг чемпионатында жетінші рет Еуропа чемпионы атанды. Желтоқсан айында команда Гранд Слам керлинг турниріндегі онінші финалына өтті, Boost National финалында Брэд Жейкобс командасына есе жіберді. Жыл соңында команда Жапониядағы Каруизава халықаралық турнирінде екінші орын алды, Мацумура командасынан кейін қалды. Жаңа жыл басталғанда, Эдин командасы Еуропа командасына қайта қосылып, Континентальдік кубокты сәтті қорғады, бірақ 2020 жылғы Канада ашық чемпионатында плей-оффқа өте алмады. 2020 жылдың ақпанында Эдин командасы Швецияның ерлер керлинг чемпионатында жеңіске жетіп, үшінші рет әлемдік ерлер керлинг чемпионатында өнер көрсету құқығын растады. Айынышты жағдайға орай, 2020 жылғы әлемдік ерлер керлинг чемпионаты коронавирус пандемиясының салдарынан тоқтатылды. Эдин командасы 2020–21 маусымын 2020 жылғы Баден Мастерс турнирінде жеңіспен бастады, бұл Эдин үшін үшінші жеңіс болды және Томас Ульсруд, Андреас Шваллер және Брэд Гашуе ұстаған рекордты теңестірді. Содан кейін команда 2020 жылғы Еуропадағы World Curling Tour ерлер сериясының 400-ші турнирінің ширек финалына өтті, Curling Masters Champéry. 2020 жылдың қазанынан кейін Еуропада командалық керлинг тоқтатылғандықтан, Эдин командасы 2021 жылғы әлемдік ерлер керлинг чемпионатында ғана қайтадан жарысқа қатысты. Ұлттық чемпионатсыз қайта оралу қиын болғанына қарамастан, команда турнир кестесінде көшбасшылықты қорғап, плей-оффта бірінші орын алды, финалда Шотландияның Муат командасын жеңіп, Эдин мен Эрикссон үшін төртінші алтын медальді және команда үшін үшінші рет әлем чемпионатының алтын медалін жеңіп алды – осы жетістікті алғаш рет бір команда және төрт ойыншының бірдей құрамымен орындады. Эдин және оның командаластары маусым соңында 2022 жылғы қысқы Олимпиада ойындарына қатысуға да ілікті. 2021–22 маусымы Эдин командасының қатысқан алғашқы бес турнирде плей-оффқа өтуімен басталды. Швейцарияда команда Баден Мастерс турнирінің жартылай финалына, содан кейін Базельдегі Швейцария кубогының финалына жетті. Содан кейін команда күзгі кестесінің канадалық кезеңін Penticton Curling Classic турнирінде жеңіспен бастады. Команда сондай-ақ Euro Super Series турнирінде, сондай-ақ Гранд Слам керлинг турниріндегі Мастерс және Ұлттық турнирлерде жартылай финалға өтті. 2021 жылғы Еуропалық керлинг чемпионатында команда күміс медаль жеңіп алып, 2011 жылдан бері барлық чемпионаттарда алтын немесе күміс медальдарды жеңіп алу дәстүрін сақтап қалды (2013 жылдан басқа). Команда 2022 жылды тарихи алтын медальдармен бастады – олардың алғашқы Олимпиада алтыны және төртінші рет әлемдік ерлер керлинг чемпионатында алтын медаль жеңісі – бір маусымда Олимпиада және әлем чемпионатында медальдарды жеңіп алған тарихындағы алғашқы команда. Әлем чемпионатындағы жеңіс сондай-ақ Эдин мен Эрикссонға алтыншы әлем чемпионатының алтын медальдарын сыйлады – керлингте бұл жетістікке алғаш рет қол жеткізді, ал Сундгренге бесінші әлем чемпионатының алтын медалін сыйлады, оны қазіргі таңда әлем чемпионатының командалық алтын медальдары бойынша екінші орынға қойды. Команда маусымды 2022 жылғы ойыншылар чемпионатының финалында екінші орын алып және 2022 жылғы Чемпиондар кубогының жартылай финалына жетіп аяқтады.
2023-24 жылғы маусым
2023–24 маусымда команда ешқандай турнирде жеңіске жетпеді, бірақ сәуір айында Един командасы рекордтық жетінші әлемдік кёрлинг чемпионатында жеңіске жетті. Чемпионатқа дейінгі жолда команда Shorty Jenkins Classic және 2023 жылғы Ұлттық чемпионаттарда, сондай-ақ Еуропалық кёрлинг чемпионатында екінші орын алды, онда команда 6-3 есебімен жеңіс-жеңіліс тіркеді, финалға шығып, қосымша эндте Шотландияға есе жіберіп, екінші орынға табан тіреді. Команда Карлстадтағы өз алаңында өткен Sun City кубогында сәтсіздікке ұшырады, бірақ әлем чемпионатына дейінгі маусымның қалған бөлігін жаттығулармен және әлемдік кёрлинг чемпионатына дайындалумен өткізді. Команда он бір ойынның барлығында жеңіске жетіп, айналымдық турнирден кейін бірінші орынды иеленді. Команда финалға өтіп, Канада командасымен (Гушу командасы) тартысты ойында жеңіске жетіп, алтын медальді жеңіп алды. Бұл Эдин мен Эркиссон үшін тарихи жетінші, Сандгрен үшін алтыншы, ал Врана үшін бесінші әлемдік кёрлинг чемпионатындағы жеңіс болды. Команда маусымын Ойыншылар чемпионатында аяқтады, онда команда ширек финалға жетті.
Аралас жарыстар
Керлинг карьерасының басында аралас жарыстарға қатысқанына қарамастан, Эдин бұған дейін Континенттік кубокта негізінен аралас жұп және аралас командалық керлингпен айналысып келді. Алайда, 2018 жылғы Олимпиада ойындарына аралас жұптардың енгізілуінен кейін, Эдин аралас жұптарға қатыса бастады, бұл Швеция Кёрлинг Ассоциациясының Швеция құрамасының аралас жұптар Олимпиадасына қатысу мүмкіндігін арттыруы мүмкін екенін мойындауының нәтижесі болды. Осыған байланысты, Эдин Швецияның аралас жұптар чемпионатында өнер көрсетті, 2019 жылы 4-орынды иеленді, бірақ 2020 жылы плей-оффқа іліге алмады. Сондай-ақ, ол 2018 жылғы WCT Арктика кубогында Рейчел Хоманмен бірігіп, жаңадан құрылған аралас жұптар турнирінде жеңіске жетті. 2020–21 маусымында Швеция Кёрлинг Ассоциациясы 2021 жылғы Әлем чемпионатына дайындалу және 2022 жылғы Олимпиадада аралас жұптарда Швеция құрамасының қатысуын қамтамасыз ету мақсатында аралас жұптар турниріндегі бес команданы қолдауға күшті күш салды. Эдин осы командалардың біріне іріктеліп, 2020–21 маусымында Сандберг командасының Эмма Сёдинмен жұптасты. Алғашқы турнирінде, Оберстдорф халықаралық аралас жұптар кубогында Сёдин мен Эдин жартылай финалға өтті, бірақ Сёдиннің командаласы Йоханна Хелдин мен Эдин командасының резерв ойыншысы Даниэль Магнуссоннан жеңілді. Сёдин мен Эдин келесі аралас жұптар турнирінде, 2020 жылғы WCT Таллин халықаралық аралас жұптар турнирінде жеңіске жетіп, финалда турнирдің фавориттері Джейн Стирлинг пен Фрейзер Кинганды ұтты.
Карьералық жетістіктері мен рекордтары
Никлас Эдин – тарихта жеті рет ерлер арасындағы керлинг чемпионатында алтын медаль жеңіп алған жалғыз капитан және төрт рет қатарынан әлемдік ерлер керлинг чемпионатында алтын медаль жеңіп алған алғашқы спортшы (2013, 2015, 2018, 2019, 2021, 2022 және 2024). Ол сондай-ақ тарихта үш Олимпиада медалін (2022 – алтын, 2018 – күміс, 2014 – қола) жеңіп алған жалғыз капитан және Олимпиада және әлемдік ерлер керлинг чемпионаттарын қатарынан жеңіп алған жалғыз спортшы. Қазіргі уақытта барлық үш медальді жеңіп алған тағы екі керлер бар – Агнес Нокенхауэр және Оскар Эриксон. Эдин сонымен қатар 2018 және 2022 жылдар аралығында төрт алтын медаль жеңген команда құраған Эриксон, Сундгрен және Вранамен бірнеше рекордты ұстап тұр. Эдин мен Эриксон ең көп еуропалық ерлер керлинг чемпионатының (жеті рет) және әлемдік ерлер керлинг чемпионатының (жеті рет) жеңімпаздары. Олар үш бөлек керлинг маусымында (2012–2013, 2014–2015 және 2017–2018) бір мезгілде әлем чемпионаты мен еуропа чемпионатының титулдарын иеленген алғашқы ерлер керлерлері. 2019 жылы Эдин, Эриксон және Сундгрен екі бөлек күнтізбелік жылда (2015 және 2019) бір мезгілде осы титулдарды жеңіп алған алғашқы ерлер керлерлері болды. Эдин, Эриксон және Сундгрен – ерлер арасында қатарынан төрт еуропа чемпионатының алтын медалін жеңіп алған тарихтағы алғашқы керлер (2014–2017). Эдин сондай-ақ Континентальдік кубокке он екі рет қатарынан қатысқан жалғыз керлер (2007–08 және 2011–2020, 2009 және 2010 жылдары жарыс өткізілмеген). Эриксон, Сундгрен және Вранамен бірге Эдиннің командасы Кёрлингтің Гранд Слэмі мен Пинти кубогында үш слэм жеңген алғашқы канадалық емес ерлер командасы болды, ал Брюс Муаттың командасынан басқа, көп слэм жеңген канадалық емес ерлер командасы жоқ. 2009 жылы Эдин шведтердің Кёрлинг Даңқ залына енгізілді.