«Фойнавон: Ирландиялық тұқымды ат, тау есімі»

Кіріспе

Ирландияда өсірілген таза тұқымды жарыс жылқысы, Шотландиядағы тау.

Фойнавон (1958–1971) – ирландиялық жарыс жылқысы. Ол 1967 жылы «Гранд Нэшнл» жарысында 100/1 коэффициентімен жеңіске жетті, себебі қалған жылқылар құлап, бас тартты, кедергіге ұшырады немесе 23-ші кедергіде болған қақтығыста құлады. 1984 жылы бұл кедергі ресми түрде Фойнавонның атымен аталып кетті. Бір кезде ол Вестминстер герцогинясы Энн Гровенорға тиесілі болған, сонымен қатар Аркл да оның түстерін тағып жүрген. Екі жылқының да аты Шотландия тауларының аттарымен байланысты.

Ерте өмір және мансап

Фойнавонның әкесі француз тұқымындағы Вулган болды, ол Ирландияның Кильдар графтығындағы Блэкрат шаруашылығында орналасқан. Вулган Ұлттық аңшылықтың жетекші әкесі болды, Чемпион кедергісінің, Челтенхэм алтын кубогының және үш ірі Ұлттық жүгірісінің жеңімпаздарын өрбіткен. Фойнавонның анасы – 19 жасар Эцилас, ол ешқашан жарысқа қатыспаған, бірақ 1955 жылы Ирландияның Ұлы Ұлттық жүгірісінің жеңімпазы Уммды туған. Ол Лимерик графтығындағы сүт шаруасының меншігінде болды, ол Вулганмен шағылыстыру үшін 47 гинея төледі. Фойнавон 1958 жылы дүниеге келді және өмірінің алғашқы бір жарым жылын шаруашылықта өткізді. 1959 жылдың қыркүйегінде ол Дублинде 400 гинеяға сатылды, ал сегіз айдан кейін Вестминстер герцогинясы Аннаға сатылды. Оның жаңа үйі герцогиняға тиесілі Дублин маңындағы шаруашылық болды. Ол онда бір жылдан астам уақыт өткізді, содан кейін Арклмен бірге Грингогтағы Том Дрейпердің жаттығу орталығына жіберілді. Вестминстер герцогинясы Фойнавонға 1962 жылы алғашқы жарысы алдында оның атын берді, бұл ат Аркл мен Бен Стак сияқты оның Сазерлендтегі иелігіндегі таудың аты болды. Фойнавонның алғашқы жарысы бампер болды, онда ол орын алмады. Оның кедергілер арқылы алғашқы жарысы 1962 жылдың 16 қарашасында Челтенхэмде болды, онда Пат Таафф атпен жүріп, ол Каули жаңадан бастаушылар кедергісінде үшінші орын алды. Содан кейін ол сол маусымда тағы бірнеше кедергілі жарыста орын алмады. Келесі маусымда ол қоршаулар арқылы жарыса бастады, 1964 жылдың 29 ақпанында Нааста алғашқы жеңісін алды. 1965 жылы Фойнавон қайтадан сатылымға шығарылды. Оны 2000 гинеяға Джон Кемптон сатып алды, ол Чатэм шаруашылығын басқарды, ол Беркширдің Комптонындағы шағын жаттығу орталығы болды және Гранд Национальде жүгіретін жылқы іздеген иелері болды. Оның жаңа иелері Сирил мен Айрис Уоткинс және Мак Беннелик болды, сондай-ақ оның Сюзи деп аталған ақ ешкі түрінде жаңа серігі болды. 1966 жылдың сәуірінде, кейбір көңіл көншітпейтін нәтижелерден кейін, ол Челтенхэмге оралды, бітсіз бауырымен Жексенбілік экспресс хадикап қуысында қатысты және алғаш рет Джон Бэкингеммен аттанды. Ол жеті атты топта алтыншы орын алды. Бірақ келесі маусымда, 1966-1967 жылдары, ол сегізден жетісінде орын алған жақсы нәтижелерді көрсетті. Олардың ішінде 1966 жылғы Бокс күні Кемптон қаласында өткен Король Георг VI қуысында төртінші орын алғандығы, оның бұрынғы тұрақты серігі Арклдің соңғы жарысы болды. 1967 жылғы Челтенхэм алтын кубогында ол жаттықтырушы Джон Кемптонмен жарысты және орын алмады.

Foinavon’s sire was the French bred Vulgan who was based at Blackrath Farm in County Kildare, Ireland. Vulgan was a leading National Hunt sire, producing winners of the Champion Hurdle, Cheltenham Gold Cup and three Grand Nationals. Foinavon’s dam was Ecilace, a nineteen year old broodmare who had never raced but had already foaled Umm, the winner of the 1955 Irish Grand National. She was owned by a dairy farmer in County Limerick who paid 47 guineas to have her covered by Vulgan. Foinavon was foaled in 1958 and spent the first year and a half of his life on the farm. In September 1959 he was sold in Dublin for 400 guineas and, eight months later, sold on to Anne, Duchess of Westminster. His new home was a farm near Dublin belonging to the duchess. He spent more than a year there before being sent to Tom Dreaper’s yard at Greenogue, where a stable mate was Arkle. The Duchess of Westminster gave Foinavon his name before his first race in 1962, the name being, like those of Arkle and Ben Stack, the name of a mountain on her Sutherland estate. Foinavon’s first race was a bumper in which he finished unplaced. His first race over hurdles was at Cheltenham on 16 November 1962 when, ridden by Pat Taaffe, he came third in the Cowley Novices Hurdle. He was then unplaced in several more hurdle races that season. The following season he started to race over fences, gaining his first victory at Naas on 29 February 1964. In 1965 Foinavon was up for sale again. He was bought for 2,000 guineas by John Kempton, who ran Chatham Stables, a small training yard in Compton, Berkshire, and had owners looking for a horse to run in the Grand National. His new owners were Cyril and Iris Watkins and Mac Bennelick, and he had a new stable companion in the form of a white goat called Susie. In April 1966, after some disappointing results, he was back at Cheltenham, contesting the Sunday Express Handicap Chase in a bitless bridle and ridden for the first time by John Buckingham. He came sixth in a field of seven. But the following season, 1966–1967, he had a run of better performances, being placed in seven out of eight starts. These included a fourth place in the King George VI Chase at Kempton on Boxing Day 1966, his former stable companion Arkle’s last race. In the 1967 Cheltenham Gold Cup he was ridden by trainer John Kempton and finished unplaced.

Кейінгі өмірі

Фонавон 1968 жылғы Гранд-Нешнл жарысында өзінің титулын қорғады, бірақ 16-шы кедергіде, су тобырғысынан құлатылды. Сол жылы оның жокейі Фил Харви болды, ал Бэкингемнің қолы сынған еді. Фонавон 1967/1968 жылғы маусымдағы жеті жарыстың ешқайсысында алғашқы үштікке ілікпеген, және 1968 жылдың қыркүйегіне дейін Ексетер жарыс жолында Джон Ламли Хэндикап Чейз жарысын жеңіп, тағы бір рет жеңіске жеткен жоқ. Оған Джон Бэкингем мінген. Келесі айда, қалған алты жарысқа қатысушы құлап немесе құлатқаннан кейін, екеуі Утоксетерде жарысқа жеңіске жетті. Фонавонның соңғы жарысы 1969 жылдың ақпан айында Кемптон қаласында өтті, онда Бэкингем мінгізіп, су тобырғысынан құлады. Джон Бэкингем былай деді: "Мен жылқының өзін ұнатып отырғанын сезбедім – бұл анық болды. Мен оларға енді оған мінгім келмейтінімді айттым. Менің ойымша, жылқының күші таусылған". Фонавон 1971 жылы ішек ауруына шалдығып зейнетке шыққаннан кейін көз жұмды.