Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Онтологиялардағы ұғымдар арасындағы сәйкестікті анықтау процесі
Process of determining correspondences between concepts in ontologies
Онтологияларды үйлестіру немесе онтологияларды шайқастыру – онтологиялардағы ұғымдар арасындағы сәйкестікті анықтау процесі. Сәйкестіктер жиынтығы да үйлесім деп аталады. Бұл түсінік компьютер ғылымында, когнитивтік ғылымда немесе философияда сәл өзгеше мағынаға ие.
Ontology alignment, or ontology matching, is the process of determining correspondences between concepts in ontologies. A set of correspondences is also called an alignment. The phrase takes on a slightly different meaning, in computer science, cognitive science or philosophy.
Компьютерлік ғылым
Компьютерлік ғалымдар үшін ұғымдар деректердің белгілері ретінде көрінеді. Тарихи тұрғыдан алғанда, онтологияларды үйлестіру қажеттілігі әртүрлі деректер базаларын біріктіру қажеттілігінен туындады, олар тәуелсіз әзірленген және осылайша әрқайсысының өзіндік дерек сөздігі болды. Семантикалық веб контекстінде, көптеген қатысушылар өздерінің онтологияларын ұсынатын жағдайда, онтологияларды сәйкестендіру гетерогенді ресурстардың өзара жұмыс істеуіне көмектесу үшін маңызды рөл атқарады. Онтологияларды үйлестіру құралдары семантикалық тұрғыдан эквивалентті деректер кластарын анықтайды, мысалы, "көлік" және "грузовик". Кластар міндетті түрде логикалық жағынан толықтай сәйкес болуы керек емес. Euzenat және Shvaiko (2007) бойынша, ұқсастықтың үш негізгі өлшемі бар: синтаксистік, сыртқы және семантикалық. Кездейсоқ жағдайға орай, олар төмендегі когнитивтік ғалымдар анықтаған өлшемдерге шамамен сәйкес келеді. Онтологияларды үйлестіру үшін бірқатар құралдар мен жүйелер әзірленді, олардың кейбіреулері когнитивтік ғылымнан шабыттанды, ал кейбіреулері тәуелсіз түрде жасалды. Онтологияларды үйлестіру құралдары көбінесе деректер базасының схемалары, XML схемалары, таксономиялар, формальды тілдер, объектілер арасындағы қатынастар модельдері, сөздіктер және басқа да белгілеу жүйелерімен жұмыс істеу үшін әзірленген. Олар әдетте сәйкестендіруден бұрын график түрінде бейнеленеді. Семантикалық веб пайда болғаннан бері, мұндай графиктер ресурстарды сипаттау шеңбері тілдерінде <subject, predicate, object> нысанындағы үштіктер арқылы көрсетілуі мүмкін, бұл 3-нотация синтаксисінде бейнеленген. Осы контексте, онтологияларды үйлестіру кейде "онтологияны сәйкестендіру" деп аталады. Онтологияларды үйлестіру мәселесі соңғы уақыттарда сәйкестікті есептеу арқылы, содан кейін (сәйкестік негізінде) карта жасау арқылы автоматты түрде шешілуге тырысылды. DSSim, X SOM немесе COMA++ сияқты жүйелер қазіргі таңдағыда өте жоғары дәлдік пен толықтыққа қол жеткізді.
For computer scientists, concepts are expressed as labels for data. Historically, the need for ontology alignment arose out of the need to integrate heterogeneous databases, ones developed independently and thus each having their own data vocabulary. In the Semantic Web context involving many actors providing their own ontologies, ontology matching has taken a critical place for helping heterogeneous resources to interoperate. Ontology alignment tools find classes of data that are semantically equivalent, for example, "truck" and "lorry". The classes are not necessarily logically identical. According to Euzenat and Shvaiko (2007), there are three major dimensions for similarity: syntactic, external, and semantic. Coincidentally, they roughly correspond to the dimensions identified by Cognitive Scientists below. A number of tools and frameworks have been developed for aligning ontologies, some with inspiration from Cognitive Science and some independently. Ontology alignment tools have generally been developed to operate on database schemas, XML schemas, taxonomies, formal languages, entity relationship models, dictionaries, and other label frameworks. They are usually converted to a graph representation before being matched. Since the emergence of the Semantic Web, such graphs can be represented in the Resource Description Framework line of languages by triples of the form <subject, predicate, object>, as illustrated in the Notation 3 syntax. In this context, aligning ontologies is sometimes referred to as "ontology matching". The problem of Ontology Alignment has been tackled recently by trying to compute matching first and mapping (based on the matching) in an automatic fashion. Systems like DSSim, X SOM or COMA++ obtained at the moment very high precision and recall.
Онтологияны сәйкестендіру әдістері
Онтология картасында екі кіші зерттеу саласы қалыптасты, атап айтқанда, бір тілді онтология картасы және көп тілді онтология картасы. Біріншісі – бір табиғи тілдегі онтологияларды салыстыру, ал екіншісі – "әрбір онтология әртүрлі табиғи тілде белгіленген екі немесе одан көп тәуелсіз онтологиялардың онтологиялық ресурстары арасындағы байланыстарды орнату процесі". Бір тілді онтология картасындағы қолданыстағы сәйкестендіру әдістері Euzenat және Shvaiko (2007) еңбегінде талданған.
Two sub research fields have emerged in ontology mapping, namely monolingual ontology mapping and cross lingual ontology mapping. The former refers to the mapping of ontologies in the same natural language, whereas the latter refers to "the process of establishing relationships among ontological resources from two or more independent ontologies where each ontology is labelled in a different natural language". Existing matching methods in monolingual ontology mapping are discussed in Euzenat and Shvaiko (2007).