Кіріспе

Балса ағашынан көпірлер салу жиі білім беру технологиясы ретінде пайдаланылады. Оған түрлі салаларды қамтитын кеңейтілген жоба да қосылуы мүмкін. Көбінесе балса ағашынан көпір салатын сабақтар физика, инженерия, статикалық тепе-теңдік немесе құрылыс мамандықтарын қамтиды, алайда осы пәндердің ешқайсысына тікелей байланысты болмай да жасалуы мүмкін. Балсадан жасалған көпірді тиісті тақырыпты қарастырған бөлім немесе тақырыпты аяқтағаннан кейін салуға болады, немесе студенттерді қажетті тақырыпты жақсырақ түсінуге жетелеу үшін жобалау және салу процесі қолданылуы мүмкін.

Сынау

Көпірлер әдетте көпірге төмен қарай күш түсіру арқылы сыналады. Күшті қалай және қай жерде қолдану керектігі жарыстан жарысқа өзгереді. Көпірге сынақ күшін қолданудың екі кең таралған әдісі бар:
Көпірден контейнерді (мысалы, қоқыс жәшігін) іліп, көпір сынғанша белгілі салмақтарды контейнерге салу арқылы. Сынаушы көпір сынғанша контейнерге су немесе құм қосып, содан кейін контейнерді өлшеп, сынған күшті дәлірек анықтай алады. Көпір сынғанша үнемі арттырып отыратын механикалық немесе пневматикалық сынақ құрылғысын қолдану арқылы. Мұндай сынақ құрылғысы қолданылса, ол көбінесе компьютерге қосылған қысым датчиктері немесе жүктеме ұяшықтары сияқты күш туралы деректерді автоматты түрде жинау құралымен жабдықталады. Бұл тәсіл негізгі құрылымнан мықтырақ екенін дәлелдейтін қосалқы құрылымдары бар көпірлерді өлшеуде тиімдірек. Бұл әдіс көпірге аз зиян келтіреді, себебі жүктеме бұзылған кезде автоматты түрде азайып, көпірдің құрылымы көбінесе сақталады. Екі әдіздің ішінде аспалы контейнер әдісі айқын әсерлірек. Пневматикалық пресс немесе соққымен сынау көбінесе бірнеше секундтың ішінде аяқталады. Өте мықты көпірлерді сынауға трицат минутқа дейін уақыт жұмсалуы мүмкін, себебі аспалы контейнерге салмақ (әдетте болат салмақтар мен құмның қоспасы) қосылады.

Нәрселеу

Балса ағашынан жасалған көпірлердің жарыстарын бағалаудың екі негізгі тәсілі бар. Бір тәсілі – әр көпірдің қанша салмақты көтере алатынын өлшеу. Екінші тәсілі – конструкциялық тиімділік, ол көбінесе беріктік пен салмақ арақатынасы арқылы көрсетіледі. Тек салмақты өлшеу әдісі, егер бәсекелестердің барлығы белгілі бір жиын материалдардан көпір жасаса және барлық материалды қолдануы күтілсе, тиімді болады. Ал беріктік пен салмақ арақатынасы әдісі, бәсекелестерден материалдарын ең тиімді түрде пайдалануы күтілген жағдайда жақсырақ.

Бәсекеге қабілеттілік дәрежесі

Бәсекелі бағалау жүйесінде әр көпірдің басқа қатысушылар салған көпірлермен салыстырылып, оның бағасы анықталады. Ең көп ұпал жинаған көпірге максималды сандық баға (мысалы, 100%) беріледі, ал барлық негізгі талаптарға сай келетін ең аз ұпал жинаған көпірге минималды баға (мысалы, 70%) беріледі. Бұл әдіс көпірлердің жалпы сапасы төмен болған жағдайда да, кейбір бағалардың жоғары болатынын қамтамасыз етеді. Керісінше, барлық көпірлердің сапасы жоғары болған жағдайларда да, кейбір бағалар төмен болады деп кепілдік береді.

Стандарттарға негізделген сыныптау

Стандарттарға негізделген бағалау белгілі бір баға алу үшін орындалуы тиіс нақты стандарттарды белгілейді. Мысалы, стандарттарға негізделген бағалауда барлық көпірлер толық балл алады; көпірлер жартылай балл алады, ал көпірлер балл алмайды деуге болады. Бұл әдіс әрбір көпірдің стандарттар орындалса, толық балл алу мүмкіндігін береді. Егер бәсеке нашар болса, бұл әдіс көптеген қатысушылардың балл алмауына әкелуі мүмкін.