Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Корея 1950 жылдан бері ядролық технологияны белсенді дамытады. Қазіргі уақытта елде ядролық реактордың жұмыс істемеуімен, ядролық энергетика саласын дамыту бойынша жұмыстар жалғасуда. Сонымен қатар, Солтүстік Корея ядролық қару жасап шығарды. Ол 2006, 2009, 2013, 2016 және 2017 жылдары ядролық сынақтар өткізді деп кеңінен мойындалады.
none
North Korea (DPRK) has been active in developing nuclear technology since the 1950s. Although the country currently has no operational power generating nuclear reactor, efforts at developing its nuclear power sector continue. Moreover, North Korea has developed nuclear weapons. It conducted what are widely accepted to have been nuclear tests in 2006, 2009, 2013, 2016, and 2017.
Алғашқы дамуы (1950-1960 жылдар)
1950 жылдан бастап Солтүстік Корея ядролық технологияға қызығушылық танытып, ядролық технологияны пайдалануды Кеңес Одағынан ядролық энергияға байланысты білім мен технологияны беру арқылы жүзеге асырды. 1955 жылдың сәуірінде Солтүстік Корея ғылым академиясының 2-ші жалпы жиналысында Атомдық және ядролық физика ғылыми-зерттеу институтын құру туралы шешім қабылдады және 1955 жылдың маусым айында Кеңес Одағында өткен конференцияға Кеңес Одағы академиясынан алты ғалым жіберді. 1959 жылдың қыркүйегінде Мәскеуде Кеңес Одағымен ядролық энергияны пайдалану туралы келісімге қол қойылды, ал Солтүстік Кореядан Кеңес Одағына ғалымның жіберілуі жүйелі түрде алға қадам жасалды. IRT 2000 бассейндік зерттеу реакторы 1963 жылы Кеңес Одағымен Йонгбён ядролық ғылыми зерттеу орталығына жеткізілді және 1965 жылы іске қосылды. Зерттеу реакторын жаңартудан кейін қазір 36% және 80% жоғары байытылған ураннан тұратын IRT 2M типті құрамалар пайдаланылады. Орталыққа Кеңес одағынан бері жаңа отын берілмегендіктен, реактор қазір тек кейде ғана жұмыс істейді. 2022 жылы Донгхён Вудың зерттеуіне сәйкес, ол бұрын зерттелмеген Солтүстік Кореяның басылымдары мен кеңестік мұрағаттық материалдарға сүйенді, Солтүстік Кореяның алғашқы ядролық дамуы қауіпсіздік мақсатында ядролық қаруды әзірлеуден гөрі экономикалық себептермен ядролық энергияны пайдалану құштарлығынан туындаған.
Since the 1950s, North Korea has been interested in nuclear technology and has pursued the use of nuclear technology by transferring knowledge and technology related to nuclear energy from the Soviet Union. In April 1955, it decided to establish the Atomic and Nuclear Physics Research Institute at the 2nd General Meeting of the North Korean Academy of Sciences and dispatched six scientists from the Soviet Union Academy to the conference held in the Soviet Union in June 1955. In September 1959, an agreement on the use of nuclear power was signed with the Soviet Union in Moscow, and the dispatch of a scientist from North Korea to the Soviet Union became a systematic step forward. An IRT 2000 pool type research reactor was supplied by the Soviet Union for the Yongbyon Nuclear Scientific Research Center in 1963, and began operation in 1965. After upgrades to the research reactor, the fuels now used are IRT 2M type assemblies of 36% and 80% highly enriched uranium. As the center has not received fresh fuel since Soviet times, this reactor is now only run occasionally to produce iodine 131 for thyroid cancer radiation therapy. According to a 2022 study of Donghyun Woo, who relied on previously unexamined North Korean publications and Soviet archival materials, North Korea's early nuclear developments were motivated out of a desire to harness nuclear power for economic reasons rather than develop nuclear weapons for security reasons.
Бағдарламаны кеңейту (1970-1990 жылдар)
1970 жылдары Солтүстік Кореяның зерттеулері тәуелсіз болды. 1974 жылы Солтүстік Корея өзінің советтермен қамтамасыз етілген реакторын 8 МВт-қа дейін жаңартты, ал 1979 жылы Йонгбён ядролық ғылыми-зерттеу орталығында екінші, жергілікті зерттеу реакторын салуды бастады. Осы реактордың құрылысымен қатар кен өңдеу зауыты мен отын тақталарын жасау зауыты салынды. 1980 жылдары Солтүстік Корея үкіметі жеңіл су реакторларының (ЖЖР) электр қуатын көп мөлшерде өндіруге жақсырақ сай келетінін түсінді, оған деген қажеттілік артып келеді. 1991 жылы Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін Ресей Синпо ЖЖЖ жобасына арналған жерді таңдау жұмыстарын жалғастырды. Алайда солтүстік кореялықтар жұмысты төлеуден бас тартты, сондықтан жоба тоқтатылды.
During the 1970s the North Korean research became more independent. In 1974 North Korea upgraded its Soviet supplied reactor to 8 MW, and in 1979 it began to build a second, indigenous research reactor in Yongbyon Nuclear Scientific Research Center. Parallel to the construction of this reactor an ore processing plant and a fuel rod fabrication plant were built. During the 1980s, the North Korean government realized that light water reactors (LWRs) were better suited to producing large amounts of electricity, for which there was a growing requirement. After the demise of the Soviet Union in 1991, Russia continued site selection fieldwork for the Sinpo LWR project. However, the North Koreans refused to pay for the work, and the project was effectively discontinued.
Атом энергиясы институты
Пхеньяндағы Атом энергиясы институты (АЭИ) 1985 жылы құрылды, бастапқыда 20 мегавольт циклотрон мен лабораториялар үшін, ол МАГАТЭ-нің техникалық ынтымақтастық бағдарламасы бойынша Кеңес Одағынан әкелінген. Циклотронды негізінен бауыр мен сүт безі қатерлі ісігін емдеу үшін галлий-66 өндіру үшін пайдаланады. АЭА өсіп, қазір үш мақсатқа ие: зерттеулер, атом энергиясын медицина мен өнеркәсіпке қолдану және ядролық зерттеулер студенттеріне, әсіресе Ким Ир Сен университеті мен Ким Чэк технология университетіне тәжірибелік құралдар ұсыну. 2009 жылы Стэнфорд университетінің халықаралық қауіпсіздік және ынтымақтастық орталығының директоры Зигфрид Хекер "Апрель айында зымыран ұшыру алдында Солтүстік Корея 5 мегаваттты реактордан 8000 отын таяқшасының шамамен 6100-ін салқындату бассейніне тастады, бірақ ол аптасына 15 отын таяқшасына дейін баяулады, бұл отынды түсіруді 2011 жылға дейін созды" деді. Осы көрнекті жұмысты тоқтату шараларына қарамастан, Солтүстік Кореяның 2006, 2009 және 2013 жылдардағы ядролық сынақтары оның ядролық қарусыздану міндеттемелерін күмәнге салды. 2018 жылдың 7 шілдесінде АҚШ Мемлекеттік хатшысы Майк Помпео, Жапонияның Сыртқы істер министрі Таро Коно және Оңтүстік Кореяның Сыртқы істер министрі Канг Кён Уа Токиода кездесті. Олар Солтүстік Кореяны уәде етілгендей ядролық қарудан арылуға шақырудағы бірлігін қайта растады. Министрлер Солтүстік Кореяны ядролық қарудан арылуға бағытталған нақты қадамдар жасауға және БҰҰ-ның экономикалық санкцияларын сақтап қалуға шақыру қажеттігін атап өтті.
The Institute of Atomic Energy (IAE) in Pyongyang was founded in 1985, initially to house a 20 MeV cyclotron and laboratories imported under an IAEA technical cooperation program from the Soviet Union. The vast majority of cyclotron usage is to produce gallium 66 for liver and breast cancer treatment. The IAE has grown and now has three purposes: research, applying atomic energy to medicine and industry, and providing experimental facilities for nuclear studies students, particularly from Kim Il Sung University and Kim Chaek University of Technology. In 2009, Siegfried Hecker, the co director of the Stanford University Center for International Security and Cooperation, said that "prior to its April rocket launch, North Korea had discharged approximately 6,100 of the 8,000 fuel rods from its 5 megawatt reactor to the cooling pool, but disablement slowed to a crawl of 15 fuel rods per week, dragging out the projected completion of fuel unloading well into 2011. " Despite these apparent shutdown efforts, North Korea's nuclear tests in 2006, 2009 and 2013 have called into question its denuclearization commitment. On 7 July 2018, U. S. Secretary of State Mike Pompeo, Japanese Foreign Minister Taro Kono and South Korean Foreign Minister Kang Kyung wha met in Tokyo where they reaffirmed their unity in urging North Korea to denuclearize as promised. The ministers stressed the need to call on North Korea to take concrete steps toward denuclearization and to keep existing U. N. economic sanctions in place.
Ядролық синтез туралы талаптар
2010 жылдың мамыр айында Солтүстік Кореяның мемлекеттік газеті Родонг Синмун Солтүстік Корея ядролық синтез реакциясын сәтті жүзеге асырғанын жариялады. Жоғарыда аталған мақалада айтылған сынақ "КХДР-дің жылдам дамып келе жатқан алдыңғы қатарлы ғылым мен технологиясын көрсеткен үлкен оқиға" деп аталып, Солтүстік Корея ғалымдарының "қауіпсіз және қоршаған ортаға қолайлы жаңа энергияны" әзірлеуге күш салуы туралы айтылды және ядролық қару бағдарламасында синтез технологиясын пайдалану жоспарлары туралы ештеңе айтылмаған.
In May 2010, North Korea's state newspaper, Rodong Sinmun, announced in an article that North Korea had successfully carried out a nuclear fusion reaction. The aforementioned article, referring to the alleged test as "a great event that demonstrated the rapidly developing cutting edge science and technology of the DPRK", also made mention of efforts by North Korean scientists to develop "safe and environment friendly new energy", and made no mention of plans to use fusion technology in its nuclear weapons program.
Жергілікті жеңіл су реакторының дамуы
2009 жылы Солтүстік Корея отандық тәжірибелік жеңіл су реакторын (ЖЖР) және ядролық отын алу үшін уран байыту технологиясын салу ниеті туралы мәлімдеді. 2010 жылдың қарашасында үкіметтік емес АҚШ сарапшыларының тобы Солтүстік Кореяның Йонгбён ядролық ғылыми зерттеу орталығына барып, оларға құрылыстың алғашқы кезеңдерінде 2530 МВт жеңіл су реакторы мен 2000 газды центрифугамен уран байыту зауытын көрсеткенін хабарлады. Уран байыту зауытының құрылысы 2009 жылдың сәуірінде басталған, ал реактордың іске қосылуының бастапқы мақсатты күні 2012 болды. 2011 жылдың қарашасында спутниктік суреттер LWR құрылысының жылдам жүріп жатқанын көрсетті, бетон құрылымдар негізінен аяқталды. LWR эксперименталды Магнокс реакторының қиратылған салқындату мұнарасының орнында салынуда. Осы эксперименттік ЖЖЖ-ны салудан кейін Солтүстік Корея электр энергиясын өндіру үшін үлкен ЖЖЖ-ны салуды жоспарлап отыр. Бірақ реактордың сыртқы құрылысы 2016 жылға дейін толықтай аяқталмаған. 2017 жылы құрылыс жұмыстарына қатысты бірнеше іс-шаралар тіркелді, салқындату жүйесіне жеткілікті мөлшерде су беру үшін бөгет салынды, коммутаторлар және тарату желісіне қосылулар жасалды, сондай-ақ күтілуде жөндеу және жөндеу үшін пайдаланылатын қондырғылар жасалды. 2018 жылы реактордың алдын ала сынағы басталды және іске қосу 2018 немесе 2019 жылға жоспарланған. АЭА мәліметінше, реактор 2023 жылдың қазанынан бері жұмыс істеп келеді.
In 2009 North Korea announced its intention to build an indigenous experimental light water reactor (LWR) and the uranium enrichment technology to provide its nuclear fuel. In November 2010, a group of non governmental U. S. experts reported that they had visited North Korea's Yongbyon Nuclear Scientific Research Center, where they were shown an experimental 25–30 MWe light water reactor in the early stages of construction, and a 2,000 gas centrifuge uranium enrichment plant, which was said to be producing low enriched uranium (LEU) fuel for the reactor. Construction of the uranium enrichment plant reportedly began in April 2009, and the initial target date for operational commencement for the reactor was 2012. In November 2011, satellite imagery indicated that the LWR construction was progressing rapidly, with the concrete structures largely completed. The LWR is being built on the site of the demolished cooling tower of the experimental Magnox reactor. Following the building of this experimental LWR, North Korea intends to build larger LWRs for electricity generation. but the reactor was not externally complete until 2016. In 2017, several activities were noted involving construction, a dam was built to provide sufficient amount of water for the cooling system, switchyard and connections to transmission line were made along with facilities presumably used for maintenance and repair. In 2018 the preliminary testing of the reactor started and expected activation is for 2018 or 2019. The reactor has been operating since October of 2023 according to IAEA.
Ядролық қару бағдарламасы
1958 жылы АҚШ-тың Оңтүстік Кореяға тактикалық ядролық қаруды орналастырғанынан кейін Солтүстік Корея үкіметі Кеңес Одағы мен Қытайдан ядролық қаруды әзірлеуге көмек сұрады, бірақ екеуі де бас тартты. Алайда Кеңес Одағы Солтүстік Кореяға ядролық ғылымдарды оқытуды қоса алғанда, бейбіт ядролық энергия бағдарламасын әзірлеуге көмектесуге келісті. Ақырында бұл технология базасы 2006 және 2009 жылдардағы ядролық сынақтарға әкелген жасырын ядролық қару бағдарламасына айналды. 2009 жылы Солтүстік Кореяда онға дейін ядролық жарылыс бастары бар екені анықталды. 2011 жылдың желтоқсанында Ким Чен Ыл қайтыс болғаннан кейін МАГАТЭ ядролық инспекторларды Солтүстік Кореяға қайтаруға дайын екенін жариялады, олар 2009 жылы шығарылған, ядролық қарусыздануға бағытталған қадамдар туралы келісімге қол жеткізілген кезде. Дегенмен, 2013 жылдың басында Солтүстік Корея жақын арада ядролық сынақтарды жүргізуге уәде берді, ал оның үшінші ядролық сынағы 2013 жылдың ақпанында өтті.
Following the 1958 U. S. deployment of tactical nuclear weapons in South Korea, the North Korean government asked both the Soviet Union and China for help in developing nuclear weapons, but was refused by both. However, the Soviet Union agreed to help North Korea develop a peaceful nuclear energy program, including the training of nuclear scientists. Eventually this technology base developed into a clandestine nuclear weapons program, leading to the 2006 and 2009 nuclear tests. In 2009, it was estimated that North Korea had up to ten functional nuclear warheads. After the death of Kim Jong Il in December 2011, the IAEA announced its readiness to return nuclear inspectors to North Korea, from which they were expelled in 2009, as soon as an agreement could be reached on steps towards denuclearization. Nonetheless, in early 2013, North Korea pledged to conduct more nuclear tests in the near future, and its third nuclear test took place in February 2013.
Негізгі ядролық ұйымдар
Солтүстік Кореяның Физика институты 1952 жылы құрылған. Физика институтында құрылған әртүрлі кафедралар кейіннен бірнеше тәуелсіз ғылыми-зерттеу орталықтарының негізі болды, соның ішінде Атомдық физика институты, Жартылай өткізгіштер институты және Математика институты. Ғылыми зерттеулер қызметін одан әрі қайта ұйымдастыру 1970-ші жылдары жүргізілді, оның барысында Солтүстік Кореяның ядролық зерттеу институттарының көпшілігі Пхеньяннан Пхёнсон қаласына, астанадан көшірілді және бір ғылыми орталыққа біріктірілді.
The North Korean Institute of Physics was founded in 1952. The various departments originally created within the Institute of Physics later served as the basis for several independent research centers, including the Institute of Atomic Physics, the Institute of Semiconductors and the Institute of Mathematics. A further reorganization of scientific research activities was carried out in the 1970s, during which the majority of North Korea's nuclear research institutes were transferred from Pyongyang to the city of Pyonsong, from the capital, and combined into a single scientific center.