Кіріспе
Ресейлік американдық математик Неміс математигі Пол Софус Эпштейн (Lang ru; 20 наурыз 1883 - 8 ақпан 1966) - орыс-американдық математикалық физик. Ол сұйықтық динамикасына және кванттық механиканы дамытуға қосқан үлесімен танымал болды.
the German mathematician
Paul Sophus Epstein (Lang ru; March 20, 1883 – February 8, 1966) was a Russian American mathematical physicist. He was known for his contributions to fluid dynamics and to the development of quantum mechanics.
Ерте өмір және оқу
Пол Эпштейннің ата-анасы Зигмунд Саймон Эпштейн мен Сара София (Люри) Эпштейн орта таптық еврей отбасынан шыққан. Оның айтуынша, анасы төрт жасында оның әлеуетін мойындап, математик болатынын болжаған. Ол Минсктегі Хохсхулеге оқуға түсіп, 1901 жылдан 1905 жылға дейін Пётр Николаевич Лебедевтің басшылығымен Мәскеудің Император университетінде математика мен физиканы оқыды. 1909 жылы ол оқуын бітіріп, Мәскеу университетінің приватдоценті болды. 1910 жылы ол өзінің кеңесшісі болған Арнольд Сомерфельдпен зерттеулер жүргізу үшін Германияның Мюнхен қаласына барды, ал Эпштейнге Ph. D. Электромагниттік толқындардың дифракция теориясындағы проблема туралы. Мюнхен техникалық университетінен 1914 жылы.
Мансап
Бірінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде ол Мюнхенде болды және шетелдік жау деп саналды. Сомерфельдтің араласуы арқасында оған Мюнхенде жеке азамат ретінде қалуға рұқсат етілді және ол зерттеулерін жалғастыра алды. Сол кезде Эпштейн атом құрылысының кванттық теориясына қызығушылық таныта бастады. 1916 жылы ол ескі кванттық теориядан Бохр-Соммерфельд кванттау әдісін қолдана отырып, Старк эффектісін түсіндіретін маңызды мақала жариялады. Соғыстан кейін ол Цюрихке барып, екі жыл сол жерде болды. 1921 жылы Лейденге көшіп, Хендрик Лоренц пен Пол Эренфесттің көмекшісі болды. Көп ұзамай оны Роберт Милликан Калифорния технология институтына (Кальтек) қабылдады, ол сол жерде қалған өмірін өткізді. 1930 жылы Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін кейбір жас американдық зиялылардың коммунизмге тартылып жатқанына алаңдай отырып, ол Мәдени бостандық үшін американдық комитетіне қосылды және 1951 жылы Страсбургте өткен конгресс семинарына АҚШ-тың үш делегатының бірі болды. Ол 1953 жылы Калтехта профессорлық-оқытушылық қызметінен зейнетке шығып, бірқатар өнеркәсіптік компаниялардың кеңесшісі болып қызмет етті. Эпштейн ескерткіш қоры оның елуден астам бұрынғы студенттерінің қайырымдылықтары арқылы құрылды және Эпштейннің қола бюсті Калтехтағы Милликан кітапханасының физика және математика бөлімінде тұр.
Кванттық механика
1922 жылы ол Бордың кванттық теориясын қолдана отырып, Старк эффектісі, Земан эффектісі және магниттік дипольдерді түсіндіру бойынша 3 мақала жариялады.
Ауа және сұйықтықтар соғу
Эпштейн кванттық теориядан басқа да салаларда еңбектер жариялады. Ол атмосферадағы газдардың орнығуы, қабырғалар мен пластиналардың тербелісі теориясы, тұман мен тұнбадағы дыбыс сіңіруі сияқты тақырыптарда жұмыс істеді. Эпштейн 1924 жылы сұйытылған (яғни жоғары немесе кем дегенде кіші емес Кнудсен саны) ағын режиміне газ қозғалысындағы сферадағы соғуды есептеген. Бұл есептеу Милликанның май тамшысының экспериментіне қатысты электрон зарядын жақсартудың маңызды құрамдас бөлігі болды, бұл туралы 1930 жылы өзінің шолу қағазында Милликанның өзі "оқырмандық" деп сипаттады. Эпштейннің маңызды нәтижесі қазір оның еңбегінің құрметіне Эпштейн сүйегі деп аталады.
Континенттік айналма
Эпштейн 1920 жылы Полфлюхт әсерін Альфред Вегенердің континенттік дрейфінің мүмкін болатын әсері ретінде есептеген. Оның мәні гравитациялық күшінің 106-ы шамасында болды. Кейінгі жылдары басқа геофизиктер Полфлюхт күші плиталар тектоникасын тудырмауға тым әлсіз екенін көрсете алды. Жер қыртысының төменгі қабаттарының беріктігі Эпштейн ойлағаннан әлдеқайда күшті.
Басқа қызығушылықтар
Эпштейннің басқа да қызығушылықтары болды. Ол Фрейдтік психологияға қатты қызығушылық танытты және Психоаналитикалық зерттеулер тобының негізін қалаушылардың бірі болды (Томас Либбинмен бірге), кейіннен ол Лос-Анджелес психоанализ институтына бірікті. 1930 жылдары ол ай сайын шығатын әдеби-ғылыми журналда "Рефлекс" журналында "Ғылым шекаралары" және "Ұлтшылдықтың пайдасы мен зияндылығы" атты екі мақала жариялады. Эпштейн белсенді сионист болмаса да, Еврей университетінің достарының Америка ұлттық қоғамының мүшесі болды және әйгілі Израиль математигі Абрахам Френкельмен өте достық қарым-қатынаста болды.
Жеке өмір
1930 жылы Эпштейн Элис Эмили Райкманға үйленді, олардың Сари (Миттельбах) деген қызы болды.