Кіріспе
[[Файл:Reflex қабылдағышы DE293300. 1914 жылы Schloemilch және Von Bronk патенті бойынша жасалған рефлекстік қабылдағыш. Оны алғаш 1914 жылы неміс ғалымдары Вильгельм Шломильх пен Отто фон Бронк ойлап тапты, 1917 жылы Мариус Латур мен Уильям Х. Присс оны қайтадан ашып, бірнеше түтікшеге дейін кеңейтті.
Қалай жұмыс істейді
thumbrightright=1.3Right=Рекс радиоқабылдағыштың блок диаграммасыReflex радиоқабылдағыштың блок диаграммасыБлок диаграммасы қарапайым бір түтік рефлекс радиоқабылдағыштың жалпы нысанын көрсетеді. Қабылдағыш радиожиілік (TRF) қабылдағышы ретінде жұмыс істейді. Реттелген контурдан (байланыс өткізгіш сүзгі) радиожиілік (RF) сигналы күшейтіледі, содан кейін жоғары өткізгіш сүзгі арқылы демодуляторға өтеді, ол тасымалдаушы толқыннан дыбыс жиілігі (AF) (модуляция) сигналын алады. Аудио сигнал қайтадан күшейткіштің кіруіне қосылады және қайтадан күшейтеді. Көшейткіштің шығысында дыбыс RF сигналынан төменгі өту сүзгісімен бөлінеді және құлаққапқа қолданылады. Көшейткіш бір сатылы немесе бірнеше сатылы болуы мүмкін. Әрбір белсенді құрылғы (түтік немесе транзистор) сигналды екі есе күшейтеді, сондықтан рефлекстік контур белсенді құрылғылардың саны екі есе көп кәдімгі қабылдағышқа тең. Рефлекстік қабылдағышты қайта қалпына келтіретін қабылдағышпен шатастыруға болмайды, онда күшейткіштің шығысынан оның кіруіне бірдей сигнал беріледі. Рефлекстік схемада бұл тек демодулятормен алынған дыбыс күшейткіштің кірісіне қосылады, сондықтан күшейткіш арқылы бір уақытта әр түрлі жиіліктерде екі бөлек сигнал өтеді. Екі сигналдың, RF және AF тоқтардың, күшейткіш арқылы бір мезгілде араласпай өтуінің себебі суперпозиция принципіне байланысты, өйткені күшейткіш сызықтық. Екі сигналдың жиілігі әр түрлі болғандықтан, оларды шығыста жиілікті таңдау сүзгілерімен бөліп алуға болады. Сондықтан контурдың дұрыс жұмыс істеуі күшейткіштің оның беріліс қисығының сызықтық аймағында жұмыс істеуіне байланысты. Егер күшейткіштің желілік емес болуы елеулі болса, интермодуляциялық бұрмалану пайда болады және дыбыс сигналы RF сигналын модуляциялайды, нәтижесінде дыбыс кері байланыс пайда болады, бұл құлаққапта айқайлауға әкелуі мүмкін. Көшейткіштің шығысынан кіріске дейінгі аудио қайтарым схемасының болуы рефлекстік схеманы осындай паразиттік тербелістерге ұшырауға бейім етті.
The block diagram shows the general form of a simple reflex receiver. The receiver functions as a tuned radio frequency (TRF) receiver. The radio frequency (RF) signal from the tuned circuit (bandpass filter) is amplified, then passes through the high pass filter to the demodulator, which extracts the audio frequency (AF) (modulation) signal from the carrier wave. The audio signal is added back into the input of the amplifier, and is amplified again. At the output of the amplifier the audio is separated from the RF signal by the low pass filter and is applied to the earphone. The amplifier could be a single stage or multiple stages. It can be seen that since each active device (tube or transistor) is used to amplify the signal twice, the reflex circuit is equivalent to an ordinary receiver with double the number of active devices. The reflex receiver should not be confused with a regenerative receiver, in which the same signal is fed back from the output of the amplifier to its input. In the reflex circuit it is only the audio extracted by the demodulator which is added to the amplifier input, so there are two separate signals at different frequencies passing through the amplifier at the same time. The reason the two signals, the RF and AF currents, can pass simultaneously through the amplifier without interfering is due to the superposition principle because the amplifier is linear. Since the two signals have different frequencies, they can be separated at the output with frequency selective filters. Therefore the proper functioning of the circuit depends on the amplifier operating in the linear region of its transfer curve. If the amplifier is significantly nonlinear, intermodulation distortion will occur and the audio signal will modulate the RF signal, resulting in audio feedback which can cause a shrieking in the earphone. The presence of the audio return circuit from the amplifier output to input made the reflex circuit vulnerable to such parasitic oscillation problems.
Қолданбалар
1920 жылдары рефлекстік схеманың ең көп таралған қолданылуы арзан бір түтік қабылдағыштарда болды, өйткені көптеген тұтынушылар бір вакуумдық түтікшеден артық сатып ала алмады, ал рефлекстік схема бір түтікшеден барынша көп пайдаланды, ол екі түтікше жиынтығына тең болды. Бұл кезеңде демодулятор әдетте карборундық нүктелік контакт диоды, бірақ кейде вакуумдық түтік желілік ақауды анықтаушы болып табылады. Алайда TRF және супергетеродин сияқты көптүтік қабылдағыштар да олардың кейбір күшейткіш сатыларымен "рефлексі" жасалды. Тек үш түтікшелі рефлекстік TRF дизайнын қолданған арзан желілік радиолар 1940-шы жылдардың аяғында әлі де жаппай өндірілді. Рефлекс принципі 1930-шы жылдардан бастап компактті супергетеродинді радиоқабылдағыштарда қолданылды және кем дегенде 1959 жылға дейін 1950-ші жылдары жалғасты; аралық жиілік күшейткіш сатысы сонымен қатар рефлексті құрылымды қолданатын алғашқы аудио жиілік сатысы болды. Бұл құрылғы төрт түтік радионың бес түтік радиомен бірдей өнімділігін қамтамасыз етті. Көбінесе, бірақ әрқашан емес, мұндай рефлекстік қабылдағыштарда автоматты пайданы басқару (AGC) болмаған, және тіпті ең аз дыбысты орнату кезінде де, оны толығымен нөлге дейін азайту мүмкін емес еді.
Мысал
thumb राखेright=1.5 Далайбек 1920 жылдардың басындағы бір түтік рефлекстік АМ қабылдағышы, ең кең таралған рефлекстік схемалардың бірі Диаграммада (оң жақта) 1920 жылдардың басындағы ең кең таралған бір түтік рефлекстік схемалардың бірі көрсетілген. Ол бір сатылы радиожиілік және бір сатылы дыбыс күшейткіші бар TRF қабылдағышы ретінде жұмыс істеді. Антеннадан келетін радиожиілік (RF) сигналы C1, L1, L2, C2 жолақты өткізу сүзгісі арқылы өтеді және тікелей қыздырылған триодтың V1 торына қолданылады. Конденсатор C6 радиодиапазондық сигналды аудио трансформатордың T2 орауын айналдырады, бұл оны бұзады. Түтіктің пластинасынан күшейтеді сигнал RF трансформаторына L3, L4 қолданылады, ал C3 RF сигналын құлаққаптар орамдары бойынша айналып өтеді. Кіріс жиілігіне бапталған L4, C5 реттелген қосалқы L4 екінші жолақты сүзгі ретінде қызмет етеді, сонымен қатар пластина схемасындағы дыбыс сигналының детекторға жетуін бұзады. Оның шығысы карборунды нүктелік байланыс типіндегі жартылай өткізгіш D диодымен түзетіледі. Диод RF сигналынан алынған дыбыс сигналы аудио трансформаторы T1, T2 арқылы желілік схемаға қосылады, оның темір өзегі RF желілік схемаға қайтып кіруіне және кері байланыс тудырмауына көмектесетін тұншықтығы ретінде қызмет етеді. C4 конденсаторы кері байланыстан көбірек қорғайды, диодтан RF импульстерін бұғаттайды, бірақ әдетте қажет емес, өйткені трансформатордың T1 орауында паразиттік сыйымдылық жеткілікті. Аудиосигнал түтіктің торларына қойылып, күшейтеді. Пластинкадан келетін күшейткіш аудиосигнал төмен индукциялы RF негізгі орамы L3 арқылы оңай өтеді және құлаққаптарға қолданылады. Реостат R1 үтік тоғын басқарады және осы алғашқы жиынтықтарда дыбысты басқару ретінде пайдаланылды.
The diagram (right) shows one of the most common single tube reflex circuits from the early 1920s. It functioned as a TRF receiver with one stage of RF and one stage of audio amplification. The radio frequency (RF) signal from the antenna passes through the bandpass filter C1, L1, L2, C2 and is applied to the grid of the directly heated triode, V1. The capacitor C6 bypasses the RF signal around the audio transformer winding T2 which would block it. The amplified signal from the plate of the tube is applied to the RF transformer L3, L4 while C3 bypasses the RF signal around the headphone coils. The tuned secondary L4, C5 which is tuned to the input frequency, serves as a second bandpass filter as well as blocking the audio signal in the plate circuit from getting to the detector. Its output is rectified by semiconductor diode D, which was a carborundum point contact type. The resulting audio signal extracted by the diode from the RF signal is coupled back into the grid circuit by audio transformer T1, T2 whose iron core serves as a choke to help prevent RF from getting back into the grid circuit and causing feedback. The capacitor C4 provides more protection against feedback, blocking the pulses of RF from the diode, but is usually not needed since the transformer's winding T1 normally has enough parasitic capacitance. The audio signal is applied to the grid of the tube and amplified. The amplified audio signal from the plate passes easily through the low inductance RF primary winding L3 and is applied to the earphones T. The rheostat R1 controlled the filament current, and in these early sets was used as a volume control.