Кіріспе

Теледидар арнасының түрі Викториналық арна (сонымен қатар, қатысу теледидар арнасы деп те аталады) - викториналардағы телефонға бағытталған теледидар арнасы. Тестілеулер әдетте бос орындарды толтыру, тақырыптарды анықтау немесе сөзбен ойнаудың басқа түрлеріне арналған. Телеарналар көрермендерді ойын ойнау үшін телефонға қоңырау шалуға шақырып, ақша табады. Бірінші арнайы викторина арнасы деп Германияның 9Live деп саналады, ол 2001 жылдың 1 қыркүйегінде іске қосылды. Ұлыбританияда ең танымал мысал - бұл Quiz TV (20042006), бұл елде алғаш рет іске қосылған. Екі ірі коммерциялық телеарналар, ITV және Channel Four Television Corporation, Ostrich Media арқылы ITV Play және Quiz Call іске қосты. Көптеген викториналар, әсіресе спутниктік теледидарларда, бір-бірінің клондары бар. Олар көбінесе түнде жиі кездеседі, онда көптеген кішігірім арналар жабылып, квиз арнасының мазмұнын табыс үлесіне ауыстырып көрсетеді. Португалияда да көптеген викториналар бар, әсіресе жер бетіндегі арналарда (соның ішінде RTP), бірақ күндіз олар пимба тақырыпты ток-шоулар ретінде маскированады, кесулер мен викториналарға қатысу. Викторина арналары мен шоуларының әділдігі БАҚ пен Ұлыбританияның реттеушілерінің назарына түскен бірқатар оқиғаларға байланысты, бірқатар телеарналар басқа қатысу теледидары түрлеріне ауысты, олар негізінен рулеткаға, сонымен қатар бинго мен басқа да казино ойындарына, сондай-ақ басқа да қатысу теледидары түрлеріне, мысалы, теледидарлық секс желілеріне назар аударды.

Британиядағы жанжалдар

Қатысушылық теледидармен байланысты үлкен даулардың көпшілігі Ұлыбританияда болды, онда бұл шоулар кейбір арналарда кешкі уақытта болды. Викторина арналары қосымша тарифті телефон нөмірлерін пайдалану, "мүмкін емес" сұрақтар мен құмар ойындардан көп шағымдарды алды. Көбінесе "оң" жауапқа қалай жету мүмкін екені анық емес. Ұлыбританияда викторина индустриясына қатысы бар кейбір адамдар бағдарламада қолданылатын сұрақтардың стандарттылығы мен екіжақтылығына шағымданады. Кейбір ойындардағы сұрақтар, мысалы, Quizmania мұнаралары ойыны әдетте өте оңай және ашық аяқталады, көбінесе көптеген мүмкін жауаптар бар, бірақ олардың тек бірнешеуі ғана жүлде алады. Бұл дегеніміз, бәсекелестік тесттен гөрі, көбірек ойынға айналады. Мәдениет, БАҚ және спорт комитетінің есебіне сәйкес, көрерменнің студияға кіру мүмкіндігі 8500-ге, ал ITV Play шоуының мүмкіндігі 400-ге тең. Кейбір бағалаулар бойынша, телефон арқылы тесттер жүргізу арқылы телерадиокомпаниялар жылына 50 миллион фунт стерлинг табады, бұл оларды жарнамалық кірістерге қысым артып жатқан уақытта маңызды табыс көзіне айналдырады. Ofcom теледидар арналарын теледидар арналары сияқты сыныптық қатысуға ұсынды. Бұл тұтынушыларға алаяқтық жолдармен сатудан қорғаныш береді. The Times газетінің мақаласына сәйкес, Ofcom 2007 жылы викториналық арналар туралы шамамен 800 шағым қабылдады деп күтілуде, бұл 2005 жылы 450-ден жоғары.

Мәдениет, БАҚ және спорт жөніндегі арнайы комитет тыңдау

2006 жылдың 28 қарашасында Мәдениет, БАҚ және спорт жөніндегі барлық партиялық арнайы комитет викторина арналарының жұмыс істеуіне қатысты мәселелерді тыңдады. Телерадио хабарларын тарату министрі Шон Вудвард партиялар өздерінің қорытындыларын жарияламайынша, викториналық арналардың операторларына қатысты ешқандай іс-қимыл жасалмайтынын айтты. Қой ойыны жөніндегі комиссия British Sky Broadcasting-тің викториналық арналар туралы алаңдаушылығын зерттейтінін, викториналық арналар құмар ойындардың бір түрі екенін және оларды реттеу керектігін айтты. "BSkyB" телеарнасының Ник Раст деген қызметкері комиссия алдында сұхбат арналары құмар ойындар деп қарастырылуы керектігін айтты. Комитет Ofcom, Азаматтарға кеңес беру бюросы, теледидар басшылары мен жеке тұлғалардан куәлік алды. Есепте осы саланы реттеуге қатысты бірнеше ұсынымдар жасалды. Бұған көрермендерге студияға кіру мүмкіндігі туралы ашықтықты арттыру, оның ішінде экрандағы графикалық бейне арқылы көру мүмкіндігі туралы ұсыныс кіреді. NTL кейіннен 7 маусымда арнаны арналар қатарынан алып тастады. Лондон полициясы тергеу аяқталғаннан кейін арнаға қарсы ешқандай айып тақпайды.

Британдық Sky Broadcasting Квиз арналары Sky Digital EPG-ге көшіріледі

Британдық Sky Broadcasting компаниясы Sky Digital сервисідегі арналардың EPG нөмірлерін "Ойын және танысу" деген тақырыппен 840 бөліміне көшіру арқылы проблемаларға қарсы әрекет жасады. Көптеген викториналар басқа арналарда, әсіресе жалпы ойын-сауық арналарында хабар тарату арқылы болды.

Қосқыштар комиссиясы Қатысу Теледидарлық кеңес

Заң бойынша, лотерея өткізуге тек қайырымдылық ұйымдары мен Камелот қана рұқсат етілген. Газеттерде, журналдарда және теледидар бағдарламаларында кез келген жүлделік жарыстар "біліктілік ойыны" болуы керек. Бейресми лотереяларды жою мақсатында үкімет теледидар арқылы өткізілетін тесттерді қиындатуды талап етеді, өйткені олар кездейсоқ ойындар деп есептейді. 2006 жылдың тамызында Ұлыбританиядағы ойын комиссиялары ойын-сауық теледидарларының жұмыс істеуіне қатысты консультация бастады. Консультация 2005 жылғы құмар ойындар туралы заңға дейін, яғни 2007 жылдың қыркүйегінде күшіне енген, жүлделі жарыстар, тегін жеребелер мен лотереялар арасындағы шатастырды жоюға бағытталған. Егер де теледидар бағдарламалары мен арналары лотереяға ұқсайтынын көрсетер болса, онда олар өз табысының 20%-ын қайырымдылыққа жұмсауды заңмен талап етуі мүмкін. Жаңа Заңға сәйкес, егер ойын-сауық комиссиясы заңсыз лотереяларды өткізу арқылы заңды үнемі бұзады деп санаса, онда ол телерадиокомпанияларды айыптау құқығына ие болады. "Ережелер бар, бірақ ойын-сауық туралы заң ережелерді орындауға мүмкіндік беретін жақсы анықтама енгізеді", - деді Мәдениет, БАҚ және спорт департаментінің өкілі. "Қазіргі уақытта ережелер кірушілердің санын барынша арттыру үшін сұрақтар күлкілі түрде оңай болатын викториналардың осы түрін болдырмауға жеткілікті түрде анық емес".

ICSTIS

Ұлыбританияның премиум телефонды реттеуші органы ICSTIS викториналар мен арналарға қатысты шағымдардың көбейгенін хабарлады. BBC News мақаласында "ICSTIS-ке өткен жылдың қыркүйек пен қараша айлары аралығында келіп түскен жоғары бағамен қызмет көрсету туралы сұранымдардың 10%-ы теледидар байқауларына қатысты болды" деп жазылған. 2006 жылдың 10 қазанында ICSTIS ойыншылар телефон арқылы викториналарға қатысу үшін тым көп ақша төлеп жатыр деген қоғамдық шағымдар бойынша телеарналарды тексеруге кірісетінін мәлімдеді. ICSTIS сонымен қатар, телефон қоңыраулары қанша ақшаға түсетінін және қандай да бір сыйлықты жеңіп алу мүмкіндігі туралы хабарлауды қалайды. ICSTIS ойыншылардың студияға хабарласып-тұрмауына қарамастан, әрбір қоңырау үшін ақы алынады деп ойламағандығы туралы алаңдаушылық білдірді. 2007 жылдың 9 наурызында теледидар бағдарламалары мен викториналардағы қосымша тарифтік телефон арқылы хабарласу мәселесі бойынша бірқатар техникалық проблемалар мен дау-дамайлар туындағаннан кейін, ICSTIS телекомпанияларға кез келген заңсыз операция полиция тарапынан тергелетінін ескертті. ICSTIS сонымен қатар конкурстарға деген сенімді қалпына келтіру үшін лицензия беру шараларын жариялады.

ITV ойнату

Quizmania, The Mint және басқа да осындай телефонды сынақ шоулары мен телеарналарда әртүрлі адамдар тобы сынға алды. Ұлыбританияда викторина индустриясына қатысы бар кейбір адамдар бағдарламада қолданылатын сұрақтардың стандарттылығы мен екіжақтылығына шағымданады. Таурат ойынындағы сұрақтар (жоғарыда қараңыз) әдетте өте оңай және ашық, көбінесе көптеген мүмкін жауаптар бар, бірақ олардың тек аз ғана жүлдеге ие болады. Бұл дегеніміз, бәсекелестік тесттен гөрі, көбірек ойынға айналады. Құмар ойындар комиссиясы сияқты ұйымдар Quizmania және ұқсас бағдарламалар құмар ойындарға ынталандырады деп алаңдаушылық білдірді. Еліміздің қазынашылық министрлігі теледидар бағдарламаларындағы телефонды қолдану ережелерін зерттей бастады. Ойын шоуларындағы телефонды Ұлыбританияның байланыс реттеушісі Ofcom және Ұлыбританиядағы премиум тарифтік телефон нөмірлерін реттейтін ICSTIS бақылайды; екі ұйым да ойын шоуларындағы телефон туралы көрермендерден шағымдар алды. BBC веб-сайтындағы мақалада "Біріккен Корольдіктегі жоғары бағамен телефон қызметтерін реттейтін ICSTIS ұйымы түйсік арналарының санының өсуі "оларға қатысты шағымдардың өсуімен сәйкес келеді" деп мәлімдеді. Осы мақалада "Өткен жылдың қыркүйек пен қараша айларында Icstis-ке келіп түскен жоғары бағамен қызмет көрсету туралы сұранымдардың шамамен 10%-ы теледидарлық байқауларға қатысты болды" делінген. Сын-пикірлерге қарамастан, Quizmania аналогты жер бетіндегі теледидар арқылы тікелей эфирде көрсетілетін алғашқы интерактивті викторина болды.

Тестілеу шақыруы

24 қыркүйекте жарияланған Sunday Times мақаласында Quiz Call 75 пенс ақымен телефон қоңырауларын қабылдағанын мойындады, бірақ шақырушылардың жеңіске жету мүмкіндігі болмады. Quiz Call өз қызметкерлерін жеңімпаз ретінде көрсету үшін кешірім сұрады. Channel 4 Quiz Call-ті сатты, себебі оның беделі нашарлап кетті. "Ричард пен Джуди" телеарнасы "Төртінші арнада" көрермендерді жеңімпаз анықталғаннан кейін "Сіздер айтасыңдар, біз төлейміз" сериясына қатысуға шақырды деп айыпталды. 2007 жылдың 5 наурызында ITV барлық бағдарламаларды, соның ішінде ITV Play сынақ арнасын тоқтатты. Бұл тәуелсіз аудитор Deloitte компаниясына ITV-ның "Dancing on Ice" және "The X Factor" секілді бағдарламаларында табыс әкелетін телефон арқылы хабарлаудың әділдігін тексеруге мүмкіндік берді. ITV Play шолу кезінде эфирден шығарылды, бірақ бірнеше күн бойы ол түн ортасынан кейін шектеулі қызметпен тек төрт сағат бойы жұмыс істеді. 13 наурызда ITV Play тұрақты түрде жабылғанын жариялады. Бес адам шын жеңімпазды таба алмағаннан кейін BrainTeaser-те ойдан шығарылған жеңімпаздың атын көрсетті деп айыпталды. Кейіннен Five Ofcom компаниясы 300 000 фунт стерлинг айыппұл салды; бұл радио хабарларын бақылаушы органнан ең жоғары сома. Би-Би-Си де осы жанжалдарға ұшырады. BBC One каналындағы "Saturday Kitchen" телеарнасы көрермендерді алдын ала жазылған бағдарламаға телефон арқылы хабарласуға шақырды деп айыпталды. 2007 жылдың 14 наурызында BBC балалар бағдарламасының Blue Peter студияға келген қызды тікелей эфирде шақырушы ретінде пайдаланғаны туралы хабарланды. Би-Би-Си хабарлағандай, техникалық қате 14 000 қоңырау шалғандардың конкурста жеңіске жетуіне кедергі келтірді. Конни Хак 14 наурыздағы бағдарламаның эфиріне телефон арқылы кешірім сұрады. Би-Би-Си 2007 жылдың 18 шілдесінде жалған жеңімпаздары туралы, соның ішінде қайырымдылық бағдарламалары Comic Relief және Children in Need кезінде болған оқиғалар туралы жаңа жариялардан кейін барлық телефонды конкурстарда белгісіз мерзімге тоқтатты. Газеттер 2007 жылдың 26 шілдесінде ITV-дің 2005 жылғы Британдық комедиялық сыйлықтарын таратуы көрермендерді алдап жатқанын хабарлады.