Кіріспе

Австралиялық саясаткер генерал-майор Харольд Эдвард "Помпей" Эллиотт (1878 жылы 19 маусым - 1931 жылы 23 наурыз) - Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Австралия армиясының аға офицері. Соғыстан кейін ол Австралия парламентіне Викторияның сенаторы болып сайланды. Эллиотт Мельбурн университетіне 1898 жылы заң оқу үшін Ормонд колледжінің резиденті ретінде оқуға түсті, бірақ 1900 жылы Оңтүстік Африка соғысында Императорлық Бушмендерде қызмет ету үшін кетті. Ол "Артық жүріс-тұрысы" медалімен марапатталды және Британ армиясының комиссиясын алды, бірақ Викториялық Императорлық Бушмендермен бірге жалғастыруды таңдады. Ол 1901 жылы Австралияға оралды, бірақ Оңтүстік Африкаға шекаралық скауттармен бірге қызмет етуге оралды, олар шалғай және қонақжай емес аймақтарды қарауылдады. 1901 жылдың желтоқсанында ол сан жағынан басым бурлық күштерді кері қайтаруда ерекше болды және генерал Лорд Китченерден құттықтау жеделхатын алды. Австралияға оралғаннан кейін заңгерлік біліміне ие болып, заңгер болып шықты. Ол 1904 жылы милицияда екінші лейтенант болып тағайындалды, 1905 жылы лейтенант, 1909 жылы капитан, 1911 жылы майор, 1913 жылы подполковник, 58-ші батальонға (Эссендон мылтық) қолбасшылық етті. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Эллиотт Австралия императорлық күштеріне (АИФ) қосылды және 1915 жылы 25 сәуірде Анзакқа қонуда және тамыздағы Лон Пайн шайқасында жетекшілік еткен 7-ші жаяу әскер батальонын құрды және оған басшылық етті. 1916 жылдың наурыз айында ол жаңадан құрылған 15-ші жаяу әскер бригадасының қолбасшысы болды, оны 1916 жылдың шілдесінде Фромлестің апатты шайқасында басқарды. 1917 жылдың наурыз айында Гинденбург желісіне немістердің кері шегінуі Эллиоттқа өзінің тактикалық қабілетін тәуелсіз командада көрсетуге сирек мүмкіндік берді, өйткені 15-бригада британдық Бесінші армияның алдыңғы қарауылда жұмыс істеді. Ол 1917 жылдың мамыр айында болған екінші Булькорт шайқасында және 1917 жылдың қыркүйек айының соңында Елиоттың басшылығы жеңіске жақын жеңісті жеңіске айналдырған Полигон Вуд шайқасында шайқасты. 1918 жылы сәуірде Виллерс-Бретоннеудің екінші шайқасында тағы бір атақты жеңіске жетті. Эллиотт 1919 жылғы федералды сайлауда Австралияның Ұлттық партиясының Сенаттағы кандидаты ретінде жеңіске жетті және 1925 жылғы сайлауда қайта сайланды. Оның қайтып келген әскерилердің мәселелеріне араласуы оның Австралияның қайтып келген теңізшілер мен сарбаздар Император лигасының конституциясын қайта құруына әкелді. Ол Виктория полициясының ереуілінде маңызды рөл атқарды, генерал-лейтенант сэр Джон Монашпен бірге АИФ мүшелерінің Мельбурн қаласына келіп, арнайы констебльдер ретінде тіркелуін шақырды. 1926 жылы ол қайтадан 15-бригадаға қолбасшылық етуге тағайындалды, ал келесі жылы генерал-майор дәрежесіне көтеріліп, 3-дивизияның командирі болды. Ол созылмалы посттравматикалық стресс бұзылысынан зардап шегіп, 1931 жылы наурыз айында өзін-өзі өлтірді.

Ерте өмір

Гарольд Эдвард Эллиотт 1878 жылы 19 маусымда Виктория штатының Батыс Чарлтонда туған. Ол фермер және алтын іздеуші Томас Эллиотт пен оның әйелі Хеленнің сегіз баланың үшінші ұлы және бесінші баласы. Отбасы оны "Харки" деп атайды. Ол отбасылық фермада өсіп, "Rock Tank" деп аталатын жергілікті мектепке барды. 1894 жылы оның әкесі Батыс Австралиядағы Куолгарди алтын кен орындарында алтын тауып алған алты адамның бірі болды. Олар өздерінің иелігін Фингалл графына 180 000 фунт стерлингке және алтыншы пайызға сатты. Содан кейін Фингалл оны Лондонға 700,000 фунт стерлинг бағаланған компания ретінде ұсынды. Бұл отбасының жағдайын өзгертті. Қарыздар төленді, фермалар бірден сатып алынды. Отбасы Баллараттағы Вендури көлінің маңында "Эльсинор" деп аталатын жаңа үйге көшіп барды. 1895 жылдың қаңтарында Эллиотт Балларат колледжінде басталды, ол жеке пресвитериандық ұлдар мектебі, онда мектеп үйлерінің бірі "Эллиотт" қазір оның есімімен аталады. Rock Tank білімінің жеткіліктілігі туралы алаңдаушылыққа қарамастан, Эллиот бірінші жылы латын, бухгалтерлік есеп және Киелі кітап зерттеулерінен сыныптың көшбасшысы болды. 1896 жылы ол сегіз пәннің жетінде сыныптың біріншісін атанды, ал 1897 жылы мектептің дуксы болды. Эллиотт 1898 жылы Мельбурн университетінің пресвитериандық жатақханасы Ормонд колледжіне заңгерлік оқу үшін оқуға түсті. 1883 және 1896 жылдар аралығында заңгерлік оқушылар заңгерлік оқудан бұрын бакалавр дәрежесін алуы керек болды. Бұл өзгертілді, бірақ Эллиот, білімін тез арада аяқтау үшін қаржылық қысымға ұшырамағандықтан, ескі жолмен жүріп, алдымен өнер дәрежесін аяқтады. Ол сондай-ақ футбол мен жеңіл атлетикада Ормонд колледжінің атынан ойнады және университет офицерлерінің оқу корпусына қосылды. 1900 жылдың наурыз айында Император билігі Австралияның отаршылдық үкіметінен Оңтүстік Африка соғысына қызмет ету үшін 2500 императорлық Бушмендердің күшін жинауын сұрады. Эллиот оқуын тоқтатып, әскери қызметте болды. Ол Викторияға бөлінген 626 лауазымға 4 мың үміткердің бірі болды. Ол Виктория императорлық Бушмендер құрамына қабылданды және 1900 жылы 1 мамырда Оңтүстік Африкаға барар алдында Виктория штатының Лангваррин қаласында жаттықты. Өзінің өмірінің басқа бір аспектісінде Эллиотт Викторияның Біріккен Ұлы Ложасына ескі және құрылған No 49 әскери және әскери ложада фримасон ретінде қосылады.

Бура соғысындағы қызмет

Викториялық Императорлық Бушмендер бастапқыда Маранделласта орналасқан, егер бурлар Оңтүстік Родезияға шабуыл жасаса. 1901 жылдың қаңтарында олар Кейп колониясына көшіп, онда подполковник Артур Хенникердің қолбасшылығындағы Колдстрим гвардиясына қосылды. Бұл кейде полковник Герберт Плумердің қолбасшылығындағы үлкен күштердің бір бөлігі болды. 1901 жылы 28 ақпанда капитан Джозеф Даллимордың қолбасшылығындағы 16 адамнан тұратын Виктория императорлық Бушмендер тобы буэрлер тобының ізін тапты. Түнде Елиотт, қазірде елордалық офицер, булардың 54 жылқысын оятып, олардан ұрлап алады. Таң атқанда бушмандар бурлар лагерін қоршап алып, шабуыл жасап, олардың 33-ін де берілуге мәжбүр етті. Өз кезегінде, Эллиоттқа Ұлыбритания империясының басқа да разрядтар бойынша батырлық үшін екінші ең жоғары марапаты - Виктория кресті берілді және ол хабарландыруларда аталды. 1900 жылы 20 қарашада Британ армиясының 2-ші батальонында лейтенант болып тағайындалды, бірақ Виктория императорлық Бушмендер құрамында жалғасты. Ол 1901 жылы 22 маусымда Австралияға жолға шығып, 12 шілдеде Мельбурнға жетті. Оның британдық әскердегі қызметі оның өз өтініші бойынша тоқтатылды. 1901 жылы 24 тамызда ол тағы да SS Britannic кемесімен Оңтүстік Африкаға жөнелтілді. Ол жерден 1901 жылы 18 қазанда Кейп колониясының велосипедшілер корпусында лейтенант болып тағайындалды. Содан соң ол шетте орналасқан және қонақжайсыз аймақтарды қарауылдайтын шекаралық скауттарға қосылды. 1901 жылы желтоқсанда ол командир Эдвин Альфред Конройдың қол астындағы сан жағынан басым бурлық күшті кері қайтаруда ерекшеленді. Ол үшін генерал лорд Китченерден құттықтау жеделхаты келіп түсті: "Лейтенантқа айтыңыз. Эллиотт мен оның мінез-құлқы мен оның адамдары Конройды айдап, жылқыларды құтқарып қалуына өте ризамын. " Соғыс 1902 жылы мамыр айында аяқталды, бірақ Эллиотт қыркүйекте таралғанға дейін Шекара скауттарымен бірге болды. Өзінің ерекше мінез-құлық медаліне қоса, Эллиотт патшаның Оңтүстік Африка медаліне төрт тұтқамен (Родезия, Оранж Еркін Мемлекеті, Трансвал және Кейп колониясы) және Корольдің Оңтүстік Африка медаліне екі тұтқамен (Оңтүстік Африка 1901 және Оңтүстік Африка 1902) ие болды.

Заңгерлік мансабының алғашқы жылдары

1903 жылы Эллиот оқуын жалғастырып, өнер мамандығын алды. Ормонд колледжінде тұрудың орнына ол Карлтонның Драммонд көшесіндегі Александр мен Мэри Кэмпбеллдің "Эндерсли" резиденциясында тұрды. Келесі жылы ол заңгерлік мамандықты меңгеріп, Ормонд колледжінде оқу стипендиясын алды. Ол сондай-ақ 5-ші жаяу әскер полкінің лейтенанты болып милицияда қызмет атқарды. Ол 1905 жылы Ормондқа оралды, онда оған Баларат колледжінің дуксы болған ағасы Джордж қосылды және Виктория футбол лигасындағы Фицрой және университет үшін футбол ойнады. Эллиот 1906 жылы екінші сыныптық құрметпен өнер бакалавры және заң бакалавры дәрежесін алып, жоғары заң студенті үшін Жоғарғы Сот сыйлығын бөлісті. Заңгерлік мамандықты меңгерген адам заңгерлік қызметпен айналысу үшін жеткіліксіз болды; болашақ заңгерлер сонымен қатар мақалаларды толтыруы керек болды. Эллиотт "Мул, Гамильтон және Киддл" фирмасына қосылды. Мақалаларын жазып жатқанда, ол Эндерслиде тұрып, иесінің қыздары Белль мен Кейтке құмарлық танытады. Ол өз мақалаларын 1907 жылдың тамызында аяқтады және оны Moule, Hamilton және Kiddle жұмыстан босатты, өйткені фирма енді оған өмір сүру жалақысын төлеуі керек еді. Эллиотт Мельбурнға қайтып оралғанға дейін Виктория штатының Стауэлл қаласында адвокаттық қызмет атқарды. Ол әкесі берген несиеге Норткоттегі "Далриада" атты үйді сатып алды және 1909 жылы 27 желтоқсанда Кейт Кэмпбеллге үйленді. Олардың екі баласы болды: 1911 жылы наурыз айында туған Виолет, 1912 жылы маусымда туған Нейл. Оның милициядағы мансабы да өркендеп, 1905 жылы лейтенант, 1909 жылы капитан, 1911 жылы майор, 1913 жылы подполковник, 58-ші батальонға (Эссендон мылтық) қолбасшылық етті.

Галлиполи жорығы

1914 жылы 14 тамызда, Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін көп ұзамай, Эллиотқа Австралия императорлық күштерінде (АИФ) бірдей дәреже берілді және полковник Джеймс Уайтсайд Маккейдің 2-ші жаяу әскер бригадасындағы Викторияның төрт батальонының бірі - 7-ші жаяу әскер батальонының командасы берілді. Эллиоттың алғашқы әрекеті майор Уолтер Макниколлдан командалық орынбасар болуды сұраған болатын, Макниколл бұл лауазымға дайындықпен келісті. Содан кейін ол батальонды көтеруді қадағалады. Оның сегіз компаниясының үшеуі Мельбурнның солтүстік маңынан, ал қалған бесеуі негізінен Викторияның орталық бөлігінен шыққан. Ол әскерге шақыру кезінде ерекше қамқорлық көрсетті. Жаңа құрылған батальон 19 тамызда Виктория казармасынан Виктория штатының Броудмидоустағы оқу лагеріне қарай жүрді. Эллиотт австралиялықтардың әскери тәртіпті дұрыс түсіндірсе, оны оңай қабылдайтынына сенді. Маккей әскери дайындықсыз ер адамдардың санынан алаңдай бастады, бірақ батальонның кейбір аймақтарында әскери бөлімдер жоқ еді. Оның орнына, Эллиот жақсы даярланған сарбаздарды шығару үшін милицияның офицерлері мен офицерлер сапасына арқа сүйеді. 18 қазанда 7-ші батальон Порт-Мелбурнға жолға шықты, онда ол Англияға SS Hororata кемесіне отырды. Бірақ жолшыбай олар Мысырға баратын болды. Мысырда батальон қайта ұйымдастырылып, сегіздің орнына төрт ротаға ауысты, ал Макниколл 6-шы жаяу әскер батальонының командалығын қабылдады. Эллиот өмірден үлкен тұлға ретінде мистиканы қалыптастырды, ал оның ерекшеліктері өз адамдарының зор берілгендігі мен адалдығын тартты. Ол Карлтон мен Мельбурн үшін 209 ойын өткізген атақты футболшы Фред "Помпей" Эллиоттың есімімен "Помпей" деген лақап ат алды. Соғыс кезінде онымен бірге "Дарки" деп аталатын қара жүгіруші болды, ол (көпшілікке түсініксіз түрде) ер адамдардың ең кішкентай кемшіліктерін байқайтын. Көп жылдар өткен соң да оның адамдары, өздерінің қолбасшыларының жасаған қателіктерін байқаған ат екеніне сенімді болды. 1915 жылы 25 сәуірде Анзакқа қону үшін 6-шы және 7-ші батальондар Лемностан кемеге қоныс аударған. Жоспарда әскерлерді мотосуреттермен сүйрейтін ағаш қайықтармен түсіруді талап етті. Бірақ кемеге от түскенде, әскерлерді жағаға шығаратын сүйректердің белгісі болмаған кезде, кеме капитаны 7-ші батальонды кеме қайықтарында жағаға шығаруға шешім қабылдады. Эллиот бұған қатты қарсы болды, өйткені ер адамдарға ұзақ жол жүруге тура келеді, ал батальон бастапқыда ұйымдастырылмаған болады, бірақ жол беруге тура келді. Эллиот бесінші қайыққа отырды. Оның қайығы мен артынан келе жатқан қайықтың жағадан алыстағанын көргенде, оларды бумен жүретін қайық қарсы алды, ол оларды Анзак шығанағына сүйреп әкетті, онда Эллиот 0530 шамасында жағаға шықты. Жоба 2-бригаданың сол жақтан 971-ші төбеге қарай алға жылжуын талап етті, бірақ полковник Ивен Синклер Маклаган оған жоспарды өзгерту керектігін және 2-бригаданың оң жаққа, 400-ші платоға қарай қажет екенін айтты. 400-ші платоға көтеріліп, жағдайды өз көзімен көру үшін Елиотт аяқ-қолын жарақаттады. Оны жағаға апарып, бірнеше сағат бойы сол жерде қалдырып, басқалар өзінен ауыррақ жарақат алған деп айтты. Ақырында, ол HMHS Gascon ауруханалық кемесіне жеткізілді, содан кейін Александрияға қайтып оралды. Эллиотт 1915 жылы 7 мамырда Хелиополистегі 1-ші Австралиялық бас ауруханаға жатқызылды, 26 мамырда босатылды және 5 маусымда Анзакта 7-ші батальонға қайта қосылды.

Суэц каналы

Эвакуациядан кейін 7-ші батальон Мысырға қайтарылды, онда Эллиот 15 қаңтарда оған қосылды. 15 ақпанда ол бригадир генерал дәрежесімен командалық қызметке тағайындалды. 1916 жылдың наурыз айында 5-дивизия Суэц каналын қорғауға шөл арқылы 56 шақырымға жіберілді. Алғаш рет 14 бригада көтеріліске ұмтылды, бірақ ауыр зардап шекті. Эллиотт маршрутты жеке тексерді, онымен таныс офицерлермен сөйлесіп, шерудің жаңа кестесін жасады, өз адамдарын тек бірнеше зардап шеккенмен ғана өткізуге тырысты. Жүргізушілердің бірі темекі шегуге тыйым салынғандығын ұмытып қалды. Эллиотт оған айқайлап, тіпті оны өлтіремін деп қорқыта бастады. Қарулы топтың ішінен: "Егер оны өлтірсең, мен сені де өлтіремін", - деп айқай салдым. Шақырған сарбазды алға шығарып, ешкімнің ағасына олай сөйлемейтінін түсіндіргенде, Эллиот оны өзінің офицерлер мектебінде оқыта бастады. Себебі, ұшып бара жатқанда өзін-өзі қорғай алатын кез келген адам, әрине, көшбасшылық қабілеті бар адам. Суэцке жеткенде батальонға уәде етілген су табылмады. Олар судың келетінін білді, бірақ бірнеше сағаттан кейін де су келмеді. Содан кейін Эллиот өзінің танымал бола бастаған "күшті наразылықтарының" біріне қатысты. Ол тіпті Суэц каналы арқылы оларды сусын алуға алып кетеді деп қорқытты. "Адамдарды шөлде судан айыру - әбден қорқынышты іс", - деп күркіреген еді Эллиотт. Оған келесі күні таңғы сағат 5.30-да судың болатыны айтылды. Эллиот таңғы сағат 5-те оянды, және оның көптеген адамдары шөлденуден ұйықтай алмады және лагерьдің айналасындағы крандарды жалады. Ол лагерьдің бас инженерін тауып, оған Мысыр азаматтық билігі лагерьдегі әскерлерге жеткілікті су ұсынбағанын және оған 0800-ден бұрын сорғыларды іске қосуға тыйым салу туралы қатаң бұйрық берілгенін айтты, өйткені ол II Анзак корпусының қолбасшысы генерал-лейтенант сэр Александр Годлиді оятады. Эллиот атты қайтадан көтеріп, ІІ Анзак корпусының штабына барды, онда ол жібек пижама киген, ыстықтай ыңғыраған штаб офицеріне, егер су келесі бес минут ішінде қосылмаса, бригада жиналып, корпус командиріне оның туралы не ойлағанын айтады деп хабарлады. Штаб офицері телефон арқылы хабарласып, Эллиотты бұдан былай мұндай шатастырмау керектігі туралы ескертті. Ол тек қана, өз адамдарына көмек көрсету үшін не қажет болса, соны істейтінін айтты.

Саяси қызмет

Эллиотт 1919 жылы 15 мамырда RMS Orontes кемесімен Австралияға жолға шықты. Ол кабинасын ескі досы, бригадир генерал Гордон Беннеттпен бөлісті. Олар 28 маусымда Мельбурнға оралды, ал оның AIF тағайындалуы келесі күні тоқтатылды. және Коллинз көшесіндегі кеңселер. Оның қайтып келген әскерилердің мәселелеріне араласуы оның Австралияның қайтып келген теңізшілер мен сарбаздар императорлық лигасының конституциясын қайта құруына әкелді. Оның қабірінде (Шекспирдің "Юлий Цезарь" пьесасынан) "Бұл адам болды" деген эпитафия жазылған. Оның құжаттары Канберрадағы Австралия соғыс мемориалінде сақталған.

Танымал мәдениетте

Эллиотты 1985 жылы Anzacs телехикаялы шағын сериясында Фрэнсис Белл ойнады. Помпей Эллиотт - Австралияның Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуы туралы төрт бөлімді теледидар деректі сериясы "Бізді өзгерткен соғыс" атты фильмде айтылған алты австралиялықтардың бірі. Виктория штатының Аскот-Вейл қаласында 1930 жылы Мельбурннан солтүстікке қарай 6 км жерде Уиски-Хилл қосалқы бөлімінде көше пайда болды және оған Эллиоттың есімі берілді. Көше Эллиотт көшесі деп аталады және 1930 жылдардың архитектурасының уақыт капсуласы болып табылады.