Кіріспе

Жалпы мақсаттағы модельдеу тілі (англ. General purpose modeling language) - жүйелік инженерлік қолданбалар үшін жалпы мақсаттағы модельдеу тілі. Ол жүйелердің және жүйелердің кең ауқымын сипаттауды, талдауды, жобалауды, тексеруді және бекітуді қолдайды. SysML бастапқыда ашық бастапқы кодты жобамен әзірленді және тарату мен пайдалану үшін ашық бастапқы кодты лицензияны қамтиды. SysML - UML-дің профильдік механизмін пайдалана отырып, Бірыңғай модельдеу тілінің (UML) кіші жиынтығының кеңейтімі ретінде анықталады. Тілдің кеңейтулері жүйелік инженерлік іс-шараларды қолдау үшін жасалды.

UML-мен салыстыру

SysML бағдарламалық жасақтама моделдеу тілі ретінде әзірленген UML-ге қарағанда бірнеше жүйелік инженерлік ерекше жақсартуларды ұсынады. Бұл жақсартуларға мыналар жатады: SysML диаграммалары UML бағдарламалық жасақтамаға негізделген шектеулерін алып тастау арқылы жүйелік инженерлік ұғымдарды жақсырақ білдіреді және екі жаңа диаграмма түрлерін, талап және параметрлік диаграммаларды қосады. Біріншісі талаптарды инженерия үшін пайдаланылуы мүмкін; екіншісі өнімділікті талдау және сандық талдау үшін пайдаланылуы мүмкін. Осы жақсартулардың нәтижесінде SysML аппараттық, бағдарламалық қамтамасыз ету, ақпарат, процестер, персонал және құрылғыларды қамтитын жүйелердің кең ауқымын модельдей алады. SysML - салыстырмалы түрде кіші тіл, оны үйрену және қолдану оңай. SysML UML-дің көптеген бағдарламалық жасақтамаларын алып тастағандықтан, жалпы тіл диаграмма түрлерінде де, жалпы конструкцияларда да кішірек. SysML бөлу кестелері жалпы бөлу түрлерін қолдайды. UML кестелік белгілерді шектеулі түрде ғана қолдайды, ал SysML талаптарды бөлуді, функционалдық бөлуді және құрылымдық бөлуді қолдайтын икемді бөлу кестелерін ұсынады. Бұл мүмкіндік автоматтандырылған тексеру мен растауды (V&V) және олқылықтарды талдауды жеңілдетеді. SysML модельдерін басқару қолдау модельдерін, көріністерді және көзқарастарды құрастырады. Бұл конструкциялар UML мүмкіндіктерін кеңейтеді және архитектуралық жағынан IEEE Std 1471 2000 (IEEE Software Intensive Systems архитектуралық сипаттамасының ұсынылатын практикасы) сәйкес келеді. SysML UML 2 он төрт диаграммасының жеткіншесін қайта пайдаланады және жалпы тоғыз диаграмма түрін құрайтын екі диаграмманы (талап және параметрлік диаграммалар) қосады. SysML сондай-ақ SysML бөлу қатынастарынан динамикалық түрде шығаратын кестелік форматтағы бөлу кестелерін қолдайды. SysML және UML 2 диаграммаларын салыстыратын кесте SysML FAQ-да бар. Автомобиль жүйесін модельдеуді қарастырайық: SysML-де функционалдық, өнімділік және интерфейс талаптарын тиімді түрде алу үшін талап диаграммаларын қолдануға болады, ал UML-де жоғары деңгейдегі функционалдық талаптарды анықтау үшін пайдалану кейсі диаграммаларының шектеулеріне жатады. Сол сияқты, SysML-мен параметрлік диаграммаларды пайдалану арқылы максималды жылдамдық, минималды салмақ және ауа баптаудың жалпы сыйымдылығы сияқты өнімділік пен сандық шектеулерді дәл анықтауға болады. UML осы маңызды өнімділік пен сандық ақпаратты алу үшін қарапайым механизмді қамтамасыз етпейді. Автомобиль жүйесінің қалған бөлігіне қатысты, кеңейтілген белсенділік диаграммалары мен күй машина диаграммаларын автомобильдегі компьютерлер үшін кіріктірілген бағдарламалық жасақтама басқару логикасы мен ақпарат ағындарын анықтау үшін пайдалануға болады. Басқа SysML құрылымдық және мінез-құлық диаграммаларын автомобильдерді құрастыратын зауыттарды модельдеу үшін, сондай-ақ зауыттарда жұмыс істейтін ұйымдар арасындағы интерфейстер үшін пайдалануға болады.

Тарих

SysML бастамасы 2001 жылдың қаңтарында Халықаралық жүйелік инженерлік кеңесінің (INCOSE) Модельді басқару жүйелерін жобалау жұмыс тобының жүйелік инженерлік қосымшалар үшін UML-ді бейімдеу туралы шешімінен пайда болды. Осы шешімнен кейін INCOSE және UML спецификациясын қолданатын Object Management Group (OMG) бірлесіп 2001 жылдың шілдесінде OMG Systems Engineering Domain Special Interest Group (SE DSIG) топтарын құрды. INCOSE және ISO AP 233 жұмыс тобының қолдауымен SE DSIG модельдеу тіліне қойылатын талаптарды әзірледі, оларды кейіннен OMG шығарды, олар 2003 жылдың наурызында жүйелік инженерлік жобалар үшін UML (UML for SE RFP; OMG document ad/03 03 41) ұсынысына қатысты. 2003 жылы INCOSE компаниясының Дэвид Оливер және Санфорд Фриденталь Крис Кобринді UML 1 және UML 2 тілдерінің жобалау топтарын табысты жүргізгенін, олардың SE RFP үшін UML-ге жауап беру үшін бірлескен күш-жігерін жүргізетінін сұрады. SysML Партнерлерінің төрағасы ретінде Кобрин "SysML" тілінің атын (қысқаша "Systems Modeling Language") шығарды, SysML-дің бастапқы логотибін жасады және SysML Language Design командасын ашық кодты спецификация жобасы ретінде ұйымдастырды. Фриденталь төрағаның орынбасары болды және бастапқы SysML Partners командасын ұйымдастыруға көмектесті. 2005 жылдың қаңтар айында SysML серіктестері SysML v0.9 нұсқасының жобалық нұсқасын жариялады. Кейін 2005 жылдың тамызында Фриденталь және тағы бірнеше бастапқы SysML серіктестері бәсекелестік SysML Submission Team (SST) құру үшін кетіп қалды. Бұл ұсынысты OMG SysML ретінде 2006 жылдың шілдесінде дауыс берді және қабылдады, оны бастапқы ашық бастапқы кодты ерекшеліктен ажырату үшін ол алынған. OMG SysML ашық бастапқы кодты SysML-ден алынғандықтан, онда тарату және пайдалану үшін ашық бастапқы кодты лицензия да бар. OMG SysML v. 1.0 спецификациясын OMG 2007 жылдың қыркүйегінде қол жетімді спецификация ретінде шығарды. OMG SysML-дің қазіргі нұсқасы v1.6, оны OMG 2019 жылдың желтоқсанында шығарды. Сонымен қатар, SysML 2017 жылы Халықаралық стандарттау ұйымы (ISO) толық халықаралық стандарт (IS), ISO / IEC 19514: 2017 (Ақпараттық технологиялар объектілерін басқару тобының жүйелерін модельдеу тілі) ретінде жариялады. OMG SysML-дің келесі буыны бойынша жұмыс істеп келеді және 2017 жылдың 8 желтоқсанында 2-ші нұсқасы үшін ұсыныстар сұранысын (RFP) шығарды. Тілді қолдану тәжірибесінен алынған тілдік жетілдірілімдерді қамтитын, нәтижесінде шығатын спецификацияға UML профилі, метамодель және профиль мен метамодель арасындағы карталар кіреді. немесе SysML веб-сайттары.

Үлгілерді алмасу

OMG UML 2.0 профилі ретінде SysML модельдері XML метадеректер алмасу (XMI) стандартын қолдану арқылы алмасуға арналған. Сонымен қатар, жүйелік инженерлік бағдарламалық қамтамасыз етудің қосымшалары мен құралдары арасында ақпарат алмасу және бөлісу үшін ISO 10303 (сонымен қатар STEP, Өндіріс үлгісі деректерін алмасу стандарты) AP 233 стандартын қолдау үшін архитектуралық сәйкестендіру жұмыстары жүргізілуде.