Кіріспе

Шотландиядағы футбол жарыстары Шотландиялық біліктілік кубогы - 1895 және 2007 жылдар аралығында Шотландияда өткен футбол жарысы. Сол кезде, 1950 жылдардағы қысқа мерзімнен басқа, бұл лигадан тыс командалардың Шотландия кубогына жолдама алуының жалғыз жолы болды. Бәсекеге қатысушы клубтар Шотландия футбол ассоциациясының толық мүшесі, Шотландия Премьер-лигасының немесе Шотландия футбол лигасының мүшесі емес клубтар үшін ашық болды. 2007 жылдың маусым айында Шотландия футбол ассоциациясы 2007-08 маусымнан бастап Шотландия кубогының жаңа форматын жариялады, бұл барлық толық мүше клубтарға жарысқа тікелей қатысуға мүмкіндік береді.

Тарих

Сабақ Кубогы 1895 жылы Шотландия кубогына кіру санын басқаруға және алғашқы турларда тең емес байласу санын азайтуға, ал кіші командаларға алдын ала турлар өткізудің орнына ойнауға арналған кубок беруге енгізілді; кубок туралы ұсыныс 28 дауыспен 23 қарсы, қарсылық білдірудің басты себебі - бұл ерекшеліктер қажет емес және әркім бір сатыдан бастауы керек. Шотландия ФА жарысты тамыздың соңғы сенбісінде бастап, күнтізбелік жыл ішінде аяқтауға келісті, ал Шотландия кубогының бірінші кезеңі келесі қаңтар айының екінші сенбісінде басталады. Бірінші маусымда 16 клуб жарыстың бірінші раундына жіберілген, атап айтқанда, алдыңғы маусымдағы төрт жартылай финалист, Шотландия лигасының бірінші дивизионындағы жеті клуб, Куинс Парк ФК және тағы төрт клуб дауыс берді. 1896-97 жылғы маусымның соңында Ланаркшир футбол ассоциациясы "жетекші клубтарды босату осы елдегі футболдың құлдырауына себеп болды және Ланаркширдегі көптеген клубтардың аяқталуын тездетті" деген негізде 1-ші турдан бастап барлық клубтарға арналған біліктілік кубогын жоюды ұсынды. Бұл шарадан босату төрт клубты өлтірді, ал ең жақсысы қауіпті жағдайда болды"; бұл біліктілік кубогының қатысушылар шығындарды төлеуге де аз болғандықтан болды. Бұл ұсыныс 46 дауыспен 36 қарсы дауыспен қабылданбады. Бірінші іріктеу кубогы ұлттық финалға дейін ойналғанмен, жарыстағы соңғы он алты клуб (яғни, іріктеу кубогының бесінші кезеңінде өткен клубтар) ұлттық жарыстың бірінші кезеңіне жіберіледі. Бірнеше клубтың сайысқа қатысуға құқығы бар, бірақ бір немесе екі финалға дейін ойнайтын форматы, қатысушылар саны мен білікті клубтар әр түрлі болғанымен, сайыстың қалыптасуы үшін форматы болып қалды. Бұл парадоксқа әкелді, өйткені біліктілік кубогында кездескен командалар бәсекеде де кездесе алады. Мысалы, 1928-1929 жылғы біліктілік кубогының финалында Мюррейфилд Аматорлары Торнхиллді жеңді, содан кейін екі команда "ресми" бірінші турда бірге тартылды, Мюррейфилд тағы да жеңіске жетті. Эннбанк футбол клубы 1895-96 жылдары бірінші рет квалификациялық кубокты жеңіп алды, ол финалда Пейслидегі Андервуд паркінде, Аберкорн футбол клубының алаңында, Ист-Стерлингширді жеңді. Шаир үлкен шеберлікті көрсетті, бірақ қорғанысты басқарушы ардагер "Ақ" Гурлеймен бірге Майнерс жеңіске жетті. Аннбанк сайыстың екінші кезеңіне жетті; бірінші маусымда іріктеліп алынған клубтардың ішіндегі ең алыс кезеңге жеткен клуб Арброатты төртінші финалға (үшінші кезең) жеткізді. Жарыста ең алыс орынға қол жеткізген командалар жартылай финалға жетті, Кильмарнок (Қосымша Кубок жеңімпаздары 1896-97) және Стенхаусэмуир (Қосымша Кубок жеңімпаздары 1902-03) екеуі де солай істеді. 1930-31 маусымға дейін жарыс ұлттық бір жарыс ретінде өткізілді, бірақ байқаулар көбінесе географиялық негізде өткізілді, сондықтан финал көбінесе Солтүстік пен Оңтүстіктегі ең жақсы командалар арасында өтеді. 1908 жылдан 1914 жылға дейін ертерек кезеңдерде шығарылған командалар үшін де жұбаныш кубогы болды; бұл Шотландия кубогының жарыстарында кең таралған шара болды, өйткені лигаларды кеңейту қосымша кубок матчтарына арналған уақытты қысқартты. 1931 жылдан бастап Солтүстік және Оңтүстік үшін бөлек жарыстар болды, сонымен қатар 1946-1947 және 1947-1948 жылдары Мидлендс жарысы болды (Forfar Athletic және Montrose жеңді, екі рет финалда Шығыс Стирлингширді жеңді). 1954-1955 жылдар аралығында үш маусымға қысқа үзіліс болды, онда барлық клубтар Шотландия кубогына тікелей кірді және Бәсекелестік кубогы таласпады; клубтар қосымша кубогы (Солтүстік) және (Оңтүстік) үшін ойнады.

Құрылымы

Соңғы формасында жарыс екі бөлімге бөлінді; Бәсекеге қабілеттілік кубогы (Солтүстік) және Бәсекеге қабілеттілік кубогы (Оңтүстік). Командалар бір-бірімен Солтүстік/Оңтүстік аймақтарда нокаут форматында ойнады. Жеребеде әр теңдікте бірінші болып шыққан команда үй командасы болды. Егер бірінші кездесу тең аяқталса, екінші команданың алаңында қайта ойын өткізіледі. Қайта ойнату кезінде, егер ұпайлар әлі де тең болса, қосымша уақыт ойнатылып, қажет болған жағдайда айыппұлдар қолданылып, теңдіктің жеңімпазы анықталды. Әр өңірдің жартылай финалына (соңғы төртеуі) жеткен төрт команда автоматты түрде Шотландия кубогына жолдама алды. Сондықтан лигадан тыс сегіз команда жыл сайын Шотландия кубогына қатысады.

Құқықтық клубтар

2006-07 жылғы соңғы жарыста келесі клубтар ойнауға құқылы болды.