Тай боксы: «Сегіз мүше» өнері — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

Тайландтың ұрыс спорты – муай тай (มวยไทย, ), кейде тай боксы деп те аталады, тайлық жекпе-жек өнері және толық контактілі ұрыс спорты. Ол тұрып соққы беру, сүргілеу және түрлі тұтқындау техникаларын қолданады. Бұл өнер "Сегіз мүшелі өнер" деп белгілі, себебі ол еңбек, шынтақ, тізе және саяқтардың біріктірілген қолданылуымен сипатталады. Муай тай 20-шы ғасырдың соңы мен 21-шы ғасырдың басында халықаралық аренада кеңінен танылды, сол кезде Тайландтан шыққан батыстық жаттығушылар кикбоксинг және аралас ережелер бойынша, сондай-ақ муай тай ережелерімен әлем бойынша жарыстарда қатыса бастады. Кәсіби лиганы Тайландтың кәсіби бокс қауымдастығы (P.A.T.) басқарады, ал Тайландтың спорт басқармасы (S.A.T.) бекітеді. Муай тай басқа жекпе-жек өнерлерімен де байланысты, мысалы, муай чайя, муай боран, муай лао, кун кхмер, летвей, бенжанг және томои. Муай таймен айналысатын адам нак муай деп аталады. Тайландтағы батыстық жаттығушыларды кейде "Нак муай фаранг" деп атайды, бұл "шет елдік боксшы" дегенді білдіреді.

Тарих

Муай тайдың тарихы жеткіліксіз жазбада, ал оның ерте дамуы туралы аз ғана мәлімет бар. Қазіргі заманғы муай тай тарихи түрде жалаңаш қолмен күресу деп белгілі болған, қарапайым муай деп аталатын жергілікті күрес түрінен пайда болды. 20 ғасырдың басында «муай тай» термині (ағылшын тілінде «сиам боксы») халықаралық бокспен (тай тілінде «муай сакон») ажырату үшін дене шынықтыру оқу бағдарламаларында енгізілген кезде, ол жеке жекпе-жек өнері ретінде мойындалды. Муай тайдың ресми танылған тарихы негізінен 20 ғасырдың соңында, спорт кеңінен танылып, ұлттық спорт және мәдени мұра ретінде мойындалған кезде қалыптасты. «Муай боран» термині муай тайдың тарихи, қазіргі заманға дейінгі жекпе-жек өнерін сипаттау үшін пайдаланылды және олар тайлықтың маңызды бөлігі саналатын жауынгерлік рухты бейнелейді. Бұл болжамды тарих бойынша, муай тайды сиам армиясы өзін-өзі қорғау үшін дамытқан деп есептеледі және ол кем дегенде 16 ғасырға дейін король Наресуанның әскерлерімен бейбіт уақыттағы жекпе-жек өнері ретінде қолданылған. Король Наресуан өзінің жаулары, кхмерлерден жауынгерлік күрес техникаларын үйренген және оларды өзін-өзі қорғау үшін пайдалана білген деп саналады. Ғалымдар бұл роялистік ұлтшылдық тарихты сол кездегі тай ұлтшылдығының қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін ойлап табылған дәстүр деп сипаттаған. Бұл дәстүр муай тайды ресми тай мәдени институтына тығыз байланыстырып, аймақтағы басқа ұқсас және тығыз байланысты жекпе-жек өнерінен бөліп тастады. Екі жекпе-жек өнері арасындағы байланыс тарихшылар арасындағы пікірталастарды күшейтті. Бір теория бойынша, 10 ғасырда кхмер әскері қолданған бокатор жекпе-жек өнері Сиамға әкелінді, ол муай тайды құруға негіз болды. Тағы бір теория бойынша, тайлықтар кхмерлердің күрес техникаларын муай корат арқылы қабылдады, бұл Нахон Ратчасима провинциясынан шыққан күрес стилі, онда кхмерлердің күшті ықпалы сақталған. Муай кораттың алғашқы патриархы Фра Хенсамахан өзінің техникаларын Камбоджадағы Ангкорда қолданылған кхмер жекпе-жегінен алған деп есептеледі, ол кейін муай боранды және одан кейін муай тайды құруға негіз болды. 1910 жылы король шет провинциялардан муай тай шеберлерін өзінің ұлы ханзада Урубонгсе Раджасомбходждің қосылуына қатысуға шақырды және Лопбури, Хорат және Чайядан келген үш үздік шеберге муэн атағын берді. Бұл стильдер кейіннен муай боранның аймақтық стильдері ретінде қалыптасты. 1925-1935 жылдары билік құрған VII Рама патша муай тай үшін ресми ережелерді енгізуді ұсынды және олар қабылданды. Тайландтағы алғашқы бокс рингі 1921 жылы Суан Кулапта салынды. Төрешілер енгізілді және раундтар соққымен белгіленді. Лумпини бокс стадионындағы жекпе-жекшілер жаттығулар мен шетелдіктермен өткізілетін жекпе-жектерде заманауи қолғаптар мен жамбас қорғағыштарын кие бастады. Дәстүрлі арқанмен байлау (хат чуек) қолдарды қатал, қауіпті соққы құралына айналдырды. Арқандағы түйіндер қарсыластың денесіне зиян келтірді, сонымен қатар, жекпе-жекшінің қолын қорғады. Бұл арқанмен байлау тайлар арасындағы жекпе-жектерде қолданыла берді, бірақ рингте қайтыс болғаннан кейін жекпе-жекшілер қолғаптар мен аяқ-қолға мақтадан жасалған жамылғы киюі керек деп шешілді. Осы кезде «муай тай» термині кеңінен қолданыла бастады, ал стильдің ескі түрі «муай боран» деп аталды, ол қазір негізінен көрмелік жекпе-жек ретінде орындалады. Муай тай 1980-90 жылдары ең жоғары танымалдылыққа ие болды. Көрнекті жекпе-жекшілер 200 000 батқа дейін сыйлық алатын, ал құмар ойындарға рұқсат етілген стадиондар көп көрермендерді және үлкен жарнамалық кірістерді тартты. 2016 жылы супержұлдыз жекпе-жегі үшін шамамен 100 000 бат төленді, бірақ жекпе-жек үшін 540 000 батқа дейін жете алады. 1993 жылы Муай Тай әуесқойларының халықаралық федерациясы (IFMA) құрылды. Ол әлемдегі 128 мүше елден тұратын муай тайдың басқарушы органы болды және Азия Олимпиадалық кеңесі тарапынан мойындалды. 1995 жылы Тай үкіметі мен Тайландтың спорттық басқармасы санкциялаған, муай тайдың ең көне және ең ірі кәсіби ұйымы – Дүниежүзілік муай тай кеңесі құрылды. 1995 жылы Дүниежүзілік муай тай федерациясы екі ұйымның бірігуі нәтижесінде құрылды және Бангкокта орналасты, ол халықаралық муай тайды басқаратын федерация болды. 2012 жылдың тамызында оның 70-тен астам мүшесі болды. Оның президенті Дүниежүзілік муай тай конгресінде сайланады. 2006 жылы муай тай IFMA-мен бірге SportAccord-қа қосылды. SportAccord-тың талаптарының бірі – спорт атауында елдің аты болмауы керек. Нәтижесінде, IFMA конституциясына «муай тай» спортының атауын «муайтай» деп өзгертуге түзету енгізілді, – бұл атау Олимпиада талаптарына сәйкес бір сөзбен жазылады. 2014 жылы муай тай Халықаралық әлемдік ойындар қауымдастығына (IWGA) қосылды және 2017 жылғы әлемдік ойындардың ресми бағдарламасында, Польшаның Вроцлав қаласында ұсынылды. 2015 жылдың қаңтарында муай тай Халықаралық студенттік спорт федерациясының (FISU) демеушілігін алды және 2015 жылдың 16-23 наурызында Бангкокта алғашқы студенттік әлемдік муай тай кубогы өтті. 2020 жылы шетелде 3800-ден астам тай бокс залы бар.

The history of Muay Thai is poorly documented, and little is actually known of its early development. Modern Muay Thai arose from the local form of bare hand fighting historically known simply as muay, and became recognized as a distinct martial art form in the early 20th century, when the term Muay Thai ('Siamese boxing' in English) was introduced in physical education curricular documents to distinguish it from international boxing (muay sakon in Thai). The officially recognized history of Muay Thai was largely codified in the late 20th century, when the sport gained widespread popularity and became recognized as a national sport and cultural heritage. The term Muay Boran was coined to describe the pre modern historical martial art form of Muay Thai, and they came to symbolize a warrior spirit seen as a core component of Thainess. According to this extrapolated history, Muay Thai is believed to have been developed by the Siamese army as a form of self defence and to date back at least to the 16th century as a peace time martial art practised by the soldiers of King Naresuan. King Naresuan is believed to have learned warrior fighting techniques from his enemies, the Khmer, and to have been capable of using them for self defence. Scholars have described this royalist nationalist history as an invented tradition, constructed to serve the needs of Thai nationalism at the time. This tradition has caused Muay Thai to become strongly attached to the official Thai cultural institution and separated from other similar and closely related martial arts in the region, The link between the two martial arts has fueled ongoing debates among historians. One theory advances that Bokator, the martial art used by the Khmer military during the 10th century, was imported to Siam where it served as a basis for the creation of Muay Thai. Another theory suggests that the Khmer fighting techniques were adopted by the Thais through Muay Korat, a fighting style originating from the province of Nakhon Ratchasima, where a strong Khmer influence persists. Phra Hensamahan, the first patriarch of Muay Korat, is said to have adopted his techniques from the Khmer martial art used in Angkor in Cambodia, which then served as a basis for the creation of Muay Boran and later Muay Thai. In 1910, the King requested muay fighters from outlying provinces to fight matches at the funeral of his son Prince Urubongse Rajasombhoj, and granted the noble rank of Muen to the three best fighters, who were from Lopburi, Khorat and Chaiya. These would later become codified as regional styles of Muay Boran. King Rama VII (r. 1925–1935) pushed for codified rules for Muay and they were put into place. Thailand's first boxing ring was built in 1921 at Suan Kulap. Referees were introduced and rounds were now timed by kick. Fighters at the Lumpinee Boxing Stadium began wearing modern gloves, as well as hard groin protectors, during training and in boxing matches against foreigners. Traditional rope binding (Khat Chueak) made the hands a hardened, dangerous striking tool. The use of knots in the rope over the knuckles made the strikes more abrasive and damaging for the opponent while protecting the hands of the fighter. This rope binding was still used in fights between Thais but after a death in the ring, it was decided that fighters should wear gloves and cotton coverlets over the feet and ankles. It was also around this time that the term "Muay Thai" became commonly used, while the older form of the style came to be known as "Muay Boran", which is now performed primarily as an exhibition art form. Muay Thai was at the height of its popularity in the 1980s and 1990s. Top fighters commanded purses of up to 200,000 Baht and the stadia where gambling was legal drew big gates and big advertising revenues. In 2016, a payout to a superstar fighter was about 100,000 Baht per fight, but can range as high as 540,000 Baht for a bout. In 1993, the International Federation of Muay Thai Amateur, or IFMA was inaugurated. It became the governing body of amateur Muay Thai consisting of 128 member countries worldwide and is recognised by the Olympic Council of Asia. In 1995, the World Muaythai Council, the oldest and largest professional sanctioning organisations of muay Thai, was established by the Thai government and sanctioned by the Sports Authority of Thailand. In 1995, the World Muay Thai Federation was founded by the merger of two existing organisations, and established in Bangkok, becoming the federation governing international Muay Thai. In August 2012, it had over 70 member countries. Its president is elected at the World Muay Thai Congress. In 2006, Muay Thai was included in SportAccord with IFMA. One of the requirements of SportAccord was that no sport can have a name of a country in its name. As a result, an amendment was made in the IFMA constitution to change the name of the sport from "Muay Thai" to "Muaythai" – written as one word in accordance with Olympic requirements. In 2014, Muay Thai was included in the International World Games Association (IWGA) and was represented in the official programme of The World Games 2017 in Wrocław, Poland. In January 2015, Muay Thai was granted the patronage of the International University Sports Federation (FISU) and, from 16 to 23 March 2015, the first University World Muaythai Cup was held in Bangkok. In 2020, there are more than 3,800 Thai boxing gyms overseas.

Ережелер

IFMA ережелеріне сәйкес, Муай Тай – қарсыластың денесіне жұдырық, шынтақ, тізе және аяқпен соққы беру арқылы шабуыл жасайтын толық контактілік жекпе-жек. Соққы ұпал ретінде есептелуі үшін, қарсылас тарапынан бұғатталмауы керек. Егер соққы қарсыластың қолғабы, алқызы, тібін немесе аяғына тисе, ұпал берілмейді. Муай Тай боксында 1980 жылдардың соңына дейін шақыға соққы беруге рұқсат етілген, және қазірге дейін Таиландта және дәстүрлі ережелерді сақтайтын клубтар мен жарыстарда рұқсатталған. Бәсекелесушілер шақыны қорғау үшін, мысалы, арнайы тостаған киеді, бірақ клуб деңгейіндегі жаттығулар мен жарыстардағы ережелер қорғаныш жабдықтарына қатысты әртүрлі болуы мүмкін. Халықаралық деңгейде әртүрлі жынысты жекпе-жектер өткізілмейді, бірақ клубтар арасындағы жаттығулар мен жарыстарда кездесуі мүмкін. Егер жекпе-жек соңына дейін жетсе және екі жекпе-жек тең ұпай жинаса, жеңімпаз ең көп толық контактілі соққы берген жекпе-жекші деп анықталады.

Дәстүрлі киімдер

Монгхон немесе монгкол (бас киім) және пра джиад (қолғаулар) жиі кездесу басталар алдында рингке киіледі. Олар Сиамның үнемі соғыс жағдайында болған кезінде пайда болды. Жас жігіттер жақындарының киімінен (көбінесе анасының саронгісінен) бөліктерді жыртып алып, оны соғыста сәттілік үшін және зиянды рухтардан қорғану үшін киеді. Қазіргі уақытта монгкол (мағынасы "қасиетті рух", "бақыт", "қорғау") – бұл жекпе-жектің жаттығу залына көрсетілген құрметтің белгісі. Монгколды жаттықтырушы дәстүр бойынша жекпе-жектің рингте жаттығу залын лайықты ұсынуға дайын деп тапқанда сыйлайды. Көбінесе, жекпе-жекші "вай-кру" рәсімін аяқтағаннан кейін, жаттықтырушы монгколды оның басынан алып, рингтің бұрышына бақытқа орналастырады. Олар сонымен қатар қорғаныш мақсатында да қолданылған. Жекпе-жектің буддист болғанына қарамастан, рингке түсу алдында монгколды буддист монахқа алып барып, одан сәттілік тілеу әдеттегі жағдай.

Техникалар

Муай тайдың ресми техникалары екі топқа бөлінеді: маэ май (แม่ไม้), яғни "негізгі техникалар" және лук май (ลูกไม้), яғни "қосымша техникалар". Муай тай көбінесе қарсыластардың бірін-бірі шаршату арқылы жеңіске жетуге бағытталған жекпе-жек түрі болып табылады. Бұл, әсіресе, Тайландтағы дәстүрлі шеберлер үшін осылай, бірақ қазіргі заманғы жарыс аренасында бұл стильге қарсы соққы алмасу жиі қолданылмайды. Муай тайдың дерлік барлық техникаларында бүкіл дене қозғалысына ден қойылады, әрбір соққы, перде, шынтақ және қорғаныс кезінде жамбас бұрылады.

Іс жүзіндегі қорғаныс

Қорғаныс тұрғысынан, "қорғаныс қабырғасы" ұғымы қолданылады, онда шабуылшының техниканы сәтті орындауына кедергі келтіру үшін иық, қолдар мен аяқтар пайдаланылады. Блокировка – муай тайдың маңызды элементі және табысты жаттығушының ие болуы тиіс жаттығу деңгейін анықтайды. Төменгі және ортаңғы бөлікке жасалатын дөңгелектеп соққылар көбінесе жоғары көтерілген тіземен (осы блок "чек" деп аталады) тоқтатылады. Жоғары денеге жасалатын соққыларды идеалды жағдайда алқаштар мен иық бірге ұстап тоқтатуға болады, ал пари жасауға жеткілікті уақыт болса, қолғап (жетілдірілген түрде), шынтақ немесе тізе қолданылады. Ортаңғы бөлікке жасалатын дөңгелектеп соққыларды ұстап алуға немесе тоқтатуға болады, бұл қарсыластың қалған аяғына қарсы шабуыл жасауға немесе қарсы соққы беруге мүмкіндік береді. Жұдырықтарды қарапайым боксшының қорғанысымен және негізгі бокс техникасына ұқсас, тіпті бірдей әдістермен тоқтатуға болады. Жұдырықты тоқтатудың кең таралған тәсілі – қолды қарсы соққы жасаған жақтан пайдалану. Мысалы, егер дәстүрлі боксшы соққы жіберсе (сол қолымен), қорғанушы оң қолымен соққының бұрышын өзгерту үшін жеңіл соққы береді. Бұрылу әрқашан мүмкіндігінше кіші және дәл болуы керек, артық энергия жұмсаудан сақтану және қолды қорғанысқа мүмкіндігінше жылдам қайтару үшін. Ілгектер көбінесе "шашты тарау" деп сипатталатын қозғалыспен тоқтатылады, яғни шынтақ алға көтеріліп, иілген бицепс пен иықпен бірге басты тиімді қорғайды. Муай тайдың жетілдірілген блоктары көбінесе қарсы соққы түрінде болады, қарсыластың салмағын (соққы жасаған кезде) қарсыластың келтіретін зиянын арттыру үшін пайдаланады. Бұл үшін қатесіз уақытты дұрыс табу қажет, сондықтан көбінесе оны көптеген қайталаулар арқылы ғана үйренуге болады.

Балаларға арналған боксерлер

2016 жылы Балалардың қауіпсіздігін арттыру және жарақат алудың алдын алу жөніндегі зерттеу орталығының (CSIP) мәліметінше, Тайландтың Спорттық билігіне қарасты Бокс кеңесіне 15 жасқа дейінгі 9 998 бала тіркелген. Кейбір есептер бойынша, ел бойынша 200 000 мен 300 000 аралығында бала бокспен айналысады, олардың кейбіреулері төрт жаста. Раматибоди ауруханасындағы Алдыңғы диагностикалық бейнелеу орталығы (AIMC) екі жылдан бес жылдан астам тәжірибесі бар 15 жасқа дейінгі 300 бала боксшыны, сондай-ақ бокспен айналыспайтын 200 баланы зерттеді. Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, бала боксшылар ми жарақаттарын ғана емес, сонымен қатар орташа деңгейден 10 балға төмен IQ деңгейін де қамтиды. Бұған қоса, IQ деңгейі олардың жаттығу мерзіміне байланысты. Мидың зақымдануынан басқа, рингте жас күресшілердің өлімі де кездеседі. CSIP директоры Адисак Плитаполкарнпим (2016 жылы) ми жарақатының тәуекелін азайту үшін 15 жасқа дейінгі муай таймен айналысатындарға "басқа тиюден" аулақ болуға кеңес бергенін, ал тоғыз жасқа дейінгі балаларға жауынгерлік жекпе-жектерге қатысуға тыйым салынуы керек деді. Сонымен қатар, бокс ережесінде кәсіби жарысқа қатысуға арналған ең төменгі жас көбінесе сақталмайды. Сондай-ақ, 13 және 15 жас арасындағы боксшылардың жарысқа қатысуына рұқсат етілуі керек, бірақ "бас және бетке жеңіл тиюмен" ғана.

Жарақаттар

Муай тай – дене мүшелерінің сегіз түрін (жабықтар, шынтақтар, тізелер және саяқтар) пайдаланатын жауынгерлік спорт түрі, сондықтан муай тайдың барлық деңгейінде жарақаттар жиі кездеседі. Спортшы бір күннен артық демалыс алса, жарақат туралы хабарлау қажет деп есептеледі. Көптеген жарақаттар тіркелмей қалады, себебі жекпе-жекшілер жарақатты бірден байқамайды, емделу қажеттігін мойындағысы келмейді, жоғары ауырсыну шегіне ие болады, жаттықтырушы жарақатты жағымсыз қабылдайды деп қорқады немесе жарақаттың не екенін түсінбейді. Көптеген спорт түрлеріне ұқсас, жарақат деңгейі жаңа бастаушыларда әуесқойлар мен кәсіпқойлардан жоғары болады. Муай тайда жұмсақ тіндердің зақымдануы – барлық жарақаттардың 80-90% құрайтын ең көп кездесетін жарақат түрі. Бұл жарақаттар дененің жұмсақ бөліктеріне қайталап соққы беруден туындайды. Жекпе-жек кезінде төсемде аз немесе мүлдем қорғаныш болмайды, бұл жұмсақ тіндерді соққыға осал етеді. Жаңа бастаушылар мен әуесқойлар арасында ең көп кездесетін екінші жарақат – бұл созылулар мен шығарулар. Осы жарақаттарды болдырмауға немесе оларды азайтуға болады. Көптеген қатысушылар зерттеуде жарақат алғанға дейін жеткіліксіз жылынуға мойындады. 2014 жылдың 12 қазанында Паттайяда өткен K1 World Max Final іс-шарасында тай боксшысы Буакав Банчамек пен оның қарсыласы Энрико Кель арасындағы жекпе-жек матчты түзетудің әйгілі болған жағдайы болды. Патша Мангра қатты әсер етіп, былай деді: «Сиамдықтардың әрбір мүшесі умен нұрландырылған. Ол тіпті қолдарымен де тоғыз немесе он қарсыласты құлатуға шамасы жетеді. Бірақ оның Иесі тиімсіз болды және елін жауға жойды. Егер ол жақсы болғанда, Аюттая қаласы ешқашан құламас еді». Аюттая Корольдігінің Корольдық жылнамасында айтылғандай:

Наи Ханом Томның тарихын еске алу үшін, Муай Тай фестивалі мен Вай Хру Муай Тай рәсімі әр жыл сайын 17 наурызда өткізіледі.

Кондиционерлеу

Көптеген толық контактілі жекпе-жек спорты сияқты, муай тай дене шынықтыруға ерекше мән береді. Бұл муай тайға жаңа келгендер үшін қиындық тудыруы мүмкін, бірақ егер жаттығуларды артық жүктемесе, дене күші мен төзімділіктің жылдам өсуіне мүмкіндік береді. Жаттығу бағдарламаларына жүгіру, көлеңкедегі бокс, арқаннан секіру, дене салмағымен жасалатын жаттығулар, медициналық доппен жаттығулар, қарын жаттығулары және кейде салмақ көтеру сияқты жауынгерлік спорттың көптеген негізгі элементтері кіреді. Тай боксшылары көбінесе тізе сүйегін пайдаланып соққы береді. Сондықтан, жаттығушылар қатты, ауыр қапты тізелерімен қайта-қайта соғып, оны нығайтады, кортикальдық қайта құру процесі арқылы сүйекті қатайтады. Құммен толтырылған қапқа соққы берудің де ұқсас әсері бар. Тай боксшысын дайындауға арналған арнайы жаттығуларға тайлық падармен, фокус қолғаптарымен, ауыр қаппен және спаррингпен жаттығу кіреді. Күнделікті жаттығулар осы әртүрлі тәсілдердің көптеген раундтарын (3–5 минуттық кезеңдер, көбінесе 1–2 минуттық қысқа үзіліспен) қамтиды. Тай-пад жаттығулары – муай тай жаттығуларының маңызды бөлігі. Бұл жаттығулар ұрысшының соққыларының күшін жұмсауға арналған, ал тренердің қолы мен алқызын қорғайтын қалың падар киген тренермен жұмыс істеуді қамтиды. Бұл арнайы падарлар (көбінесе тайлық падарлар деп аталады) ұрысшының соққыларын жұмсау үшін қолданылады және ұрысшыға падар ұстаушының шабуылдарына нақты жағдайда жауап беруге мүмкіндік береді. Тренер көбінесе ішкі аймақты қорғайтын құрсақ падар киеді, сонда ұрысшы раунд бойына кез келген уақытта тік немесе тіземен денеге шабуылдай алады. Фокус қолғаптары қол жылдамдығын, соққы комбинацияларын, уақытты, соққы күшін, қорғаныс және қарсы соққыларды жаттықтыруға арналған, сонымен қатар шынтақ соққыларын жаттықтыру үшін де қолданылуы мүмкін. Ауыр қаппен жаттығу – бұл кондициялық және күштік жаттығу, ол падарда үйренген техникаларды нығайтады. Спаринг – бұл серіктеспен техниканы, дағдыларды, қашықтықты, стратегияны және уақытты сынау құралы. Спаринг көбінесе жеңіл-орта интенсивтілікте жүргізіледі, өйткені толық кестедегі бәсекелестік жекпе-жектерге жарақат алу қаупін тудырмау үшін қатты спарингке бару ұсынылмайды. Жақын арадағы күрес, тек тұтқындау және тіземен соққы беру, сақинаны шектеу немесе агрессивті қарсыласты қашықтықта ұстау сияқты нақты тактикалық және стратегиялық әдістерді спаринг арқылы жаттықтыруға болады. Тайландтағы кәсіпқой боксшылардың жаттығу режимі өте қатаң болғандықтан (кейбір тай боксшылары екі аптада бір рет жекпе-жек өткізеді), олардың көпшілігі сақинадағы мансабын салыстырмалы түрде қысқа уақытта аяқтайды. Көптегендер жарыстан шығып, келесі буын тай боксшыларын тәрбиелеуге кіріседі. Тайландтық кәсіпқой боксшылардың көпшілігі төмен экономикалық жағдайда өседі, ал ақша (басқа тараптар өз үлесін алғаннан кейін) боксшылар мен олардың отбасыларын асыраудың маңызды көзі болып табылады. Жоғары экономикалық деңгейдегі тайлықтардың өте азы кәсіпқой муай тай қатарына қосылады; олар әдетте осы спортпен айналыспайды немесе тек әуесқой боксшылар ретінде ғана айналысады.

Like most full contact fighting sports, muay Thai has a heavy focus on body conditioning. This can create a steep learning curve for newcomers to muay Thai but allows for rapid increases in fitness and stamina provided one avoids overtraining. Training regimens include many staples of combat sport conditioning such as running, shadowboxing, rope jumping, body weight resistance exercises, medicine ball exercises, abdominal exercises and, in some cases, weight training. Thai boxers rely heavily on kicks utilising the shin bone. As such, practitioners will repeatedly hit a dense heavy bag with their shins, conditioning it, hardening the bone through a process called cortical remodelling. Striking a sand filled bag will have the same effect. Training specific to a Thai fighter includes training with coaches on Thai pads, focus mitts, heavy bag, and sparring. Daily training includes many rounds (3–5 minute periods broken up by a short rest, often 1–2 minutes) of these various methods of practice. Thai pad training is a cornerstone of muay Thai conditioning that involves practicing punches, kicks, knees, and elbow strikes with a trainer wearing thick pads covering the forearms and hands. These special pads (often referred to as Thai pads) are used to absorb the impact of the fighter's strikes and allow the fighter to react to the attacks of the pad holder in a live situation. The trainer will often also wear a belly pad around the abdominal area so that the fighter can attack with straight kicks or knees to the body at any time during the round. Focus mitts are specific to training a fighter's hand speed, punch combinations, timing, punching power, defence and counter punching and may also be used to practice elbow strikes. Heavy bag training is a conditioning and power exercise that reinforces the techniques practiced on the pads. Sparring is a means to test technique, skills, range, strategy and timing against a partner. Sparring is often a light to medium contact exercise because competitive fighters on a full schedule are not advised to risk injury by sparring hard. Specific tactics and strategies can be trained with sparring including in close fighting, clinching and kneeing only, cutting off the ring, or using reach and distance to keep an aggressive fighter away. Due to the rigorous training regimen (some Thai boxers fight almost every other week), professional boxers in Thailand have relatively short careers in the ring. Many retire from competition to begin instructing the next generation of Thai fighters. Most professional Thai boxers come from lower economic backgrounds, and the purse (after other parties have their cut) is sought as a means of support for the fighters and their families. Very few higher economic strata Thais join the professional muay Thai ranks; they usually either do not practice the sport or practice it only as amateur boxers.