Кіріспе

Топырақ түрі Топырақтың ірі бөлігі - өсімдік тамырлары енбеген, тамыршаңнан тыс жер. Топырақ экожүйеге ұқсайды, ол көптеген заттардан тұрады: қоректік заттар, иондар, топырақ бөлшектері және тамырлар. Топырақтың барлық мүшелері арасында көптеген әр түрлі өзара іс-қимылдар болады. Табиғи органикалық қосылыстар топырақтағы ризосфераға қарағанда әлдеқайда аз. Сонымен қатар, топырақтың ірі түрлерінің саны, әдетте, ризосферадағы ұқсас түрлерге қарағанда аз. Топырақтың негізгі екі аспектісі - оның химиялық және микробтық құрамы.

Топырақтың химиялық құрамы

Топырақ топырақ көкжиектері деп аталатын қабаттардан тұрады, олар тік топырақ профилін құрайды. Бес негізгі горизонт бар O, A, E, B және C. O горизонт органикалық затты қамтиды, A - жердің үсті, E - жердің түріне және жағдайларына байланысты бар немесе жоқ, B - жер қойнауы, ал C - шоғырландырылмаған тау жынысы. Жердің барлық жерінде көптеген химиялық өзара әрекеттесулер мен қасиеттер бар. Топырақтың химиялық қасиеттері органикалық заттар, көміртегі, қоректік заттар, катион алмасу қабілеті (CEC), еркін иондар (катиондар немесе аниондар), рН және базалық қанығу және организмдер. Бұл көптеген химиялық процестерге, мысалы, қоректік заттардың айналуына, топырақ түзілуіне, биологиялық белсенділікке және эрозияға әсер етуі мүмкін.

Микробтық қауымдастықтар

Топырақ микроорганизмдердің әртүрлі қауымдастығынан тұрады, мысалы: саңырауқұлақтар, бактериялар, археялар, вирустар және микрофауна. Топырақ пен тамырлы қабаттағы микроорганизмдер бар, микроорганизмдердің түрленуі топырақ пен тамырлы қабаттағы микроорганизмдердің көптігімен көбейеді. Кейбір микробтар пайдалы немесе патогенді өсімдіктермен симбиозды құруға қабілетті. Бұл микроорганизмдердің барлығы топырақ түзілу, органикалық заттардың ыдырау, қоректік заттардың айналуы сияқты топырақ процестерінде ерекше рөл атқарады. Мысалы, тамыршасында (өсімдіктің бетінде) азотты ыдырата алатын микробтар бар, ал майда микробтар азотты ыдырата алады. Бұл процеске әсер ететін екі фактор да әр түрлі.