Кіріспе

Эфиопияның Оромия аймағындағы аймақ Бале аймағы (ормо: Aaana Baalee) - Эфиопияның Оромия аймағындағы аймақ. Бале оңтүстігінде оны Гуджи аймағынан бөлетін Ганале-Дорья өзенімен, батысында Батыс Арси аймағымен, солтүстігінде Арси аймағымен, солтүстік-шығысында Батыс Харгарге аймағы мен Шығыс Харгарге аймағынан бөлетін Шебель өзенімен, шығысында Сомали аймағымен шектеседі.

Шолу

Бале аймағының ең биік нүктесі, сондай-ақ Оромияның ең биік нүктесі - Ургома таулар тізбегіндегі Бату тауы (4307 м). Ургоманың басқа да айқын шыңдары Туллу Димту, Даркина және Гайсей таулары. Өзендер арасында Уаб және Вааб бар; белгілі көлдер Garba Guracha және Hora Orgona. Бале аймағы көршілес аймақтармен және өңірмен ұлттық тас жолмен байланысты. Ол Аддис-Абебамен Робе тас жолы арқылы байланысты. Аймақтың экономикасында негізінен ауыл шаруашылығы басым. Бұл аймақ кофе мен бидай өсіруге арналған. Аймақтағы қызықты жерлерге шейх Хусейн мұсылман әулиесінің қабіріне арналған Бале таулары ұлттық паркі мен Соф Омар үңгірлері жатады. Баледегі қалалар мен қалаларға Додола, Джинир, Гоба және Робе жатады. Бале аймағы - Борена аймағынан кейін Оромия ұлттық аймақтық мемлекетіндегі жалпы ауданы 63,555 км2 болатын екінші ірі аймақ. Ол Оромияның жалпы аумағының шамамен 17,5%-ын құрайды. Оның 18 ауданы, 2 қалалық әкімшілік орталығы, 20 қалалық және 351 ауылдық кебелі бар.

Демография

2007 жылғы халық санағы бойынша, бұл аймақта 1,402,492 адам тұрады, бұл 1994 жылғы халық санағы бойынша 15,16% -ға өсті, оның ішінде 713,517 еркек және 688,975 әйел; 43,690.56 шаршы шақырым аумақты алып, Бейлдің халық тығыздығы 32,10 адам. Қала тұрғындарының 166,758 немесе 26,20% -ы, ал тағы 44,610 немесе 3,18% -ы мал шаруашылығымен айналысады. Бұл аймақта 297 081 үй шаруашылығы саналды, яғни бір үй шаруашылығына орташа есеппен 4,72 адам және 287 188 тұрғын үй бірлігі тиесілі. Ең ірі үш этникалық топ - Оромо (91,2%), Амхара (5,7%) және Сомали (1,44%) болды; басқа этникалық топтар халықтың 1,66% -ын құрады. Оромо тілі 90,46% -ға, амхар тілі 7,11% -ға, сомали тілі 1,05% -ға таралған; қалған 1,38% -ы барлық басқа негізгі тілдерде сөйлеген. Тұрғындардың басым бөлігі мұсылман, халықтың 81,83% -ы бұл сенімге сенетінін, ал 16,94% -ы эфиопиялық православие христиандығын және 1,04% -ы протестант дінін ұстанатынын мәлімдеді. Бале бұрынғы Бале сұлтандығы үшін аталған, ол шамамен сол аймақта болған. 1994 жылғы халық санағы бойынша, бұл аймақта 250,586 үй шаруашылығындағы жалпы халық саны 1 217 864 адамды құрады, оның ішінде 603 895 еркек және 613 969 әйел; 130,307 немесе оның халқының 10,7% -ы сол кезде қала тұрғындары болды. Баледегі төрт ірі этникалық топ: Оромо (88,93%), Амхара (7,65%), Сомали (1,39%) және Сидама (0,88%) болды; басқа этникалық топтар халықтың 1,15% -ын құрады. Оромо тілінде 87,5% -ы, амхар тілінде 9,5% -ы, сомали тілінде 1,51% -ы, сидамо тілінде 0,88% -ы сөйледі; қалған 0,61% -ы барлық басқа негізгі тілдерде сөйледі. Тұрғындардың басым бөлігі мұсылман, халықтың 76,7% -ы бұл сенімге сенетінін, ал халықтың 19,02% -ы эфиопиялық православие христиандығын, 2,77% -ы дәстүрлі нанымдарды ұстанып, 1,15% -ы протестант екенін айтты. 2004 жылғы 24 мамырдағы Дүниежүзілік банктің меморандумына сәйкес, Бале тұрғындарының 11% электр қуатына қол жеткізе алады; бұл аймақта жол тығыздығы 1000 шаршы километрге 11,4 шақырым (ұлттық орташа 30 шақырыммен салыстырғанда); ауыл шаруашылығының орташа үй шаруашылығында 1 гектар жер (ұлттық орташа 1,01 гектар жермен салыстырғанда және Оромия аймағында орташа 1,14 гектар) және 1,0 бас малға тең. Халықтың 19,5%-ы ауыл шаруашылығымен байланысты емес жұмыс орындарында жұмыс істейді, бұл көрсеткіш ұлттық орташа 25%, ал аймақтық орташа 24%. Білім беру саласында барлық балалардың 66% -ы бастауыш сыныпқа, 21% -ы орта мектептерге оқуға түседі. Денсаулық сақтау саласына келсек, аймақтың 53% -ы безгекпен, ал ешқайсысы цеце құсымен ауырады. Меморандумда бұл аймаққа құрғақшылық қаупі 555 деген баға берілді.

География

Бале аймағы батыста және оңтүстік-батыста Генале өзенімен, шығыста және солтүстікте Уэбе Шебеле өзенімен шектеледі. Бұл екі өзен аймақ ішіндегі және аймақтар мен өңірлер арасындағы жер үсті көлік жүйесін шектейді. Бале аймағының биіктігі Меда Уэлабу айналасындағы 300 метрден аз, Райту және Гура Дамоле аудандарының оңтүстік-шығысында; Гоба ауданындағы теңіз деңгейінен 4377 метрден астам биіктікке дейін, атап айтқанда Тулу Димту тауы. Бале аймағының жылдық орташа температурасы 17,5 °C. Ең жоғары және ең төменгі температурасы 25 °C және 10 °C. Орташа жылдық жауын-шашын мөлшері 875 мм, ал ең көп жауын-шашын мөлшері 1200 мм және ең аз жауын-шашын мөлшері 550 мм.