Кіріспе
Идора паркі (1899-1984) - АҚШ-тың Огайо штатының Йонгстаун қаласында орналасқан ойын-сауық паркі. Youngstown Park and Falls Street Railway Company компаниясы салған парк кеңейуі Фостервилл маңындағы Огайо штатының Youngstown қаласының оңтүстік жағының өсуімен тұспа-тұс келді. Идора паркі апатты өрттен кейін жабылғанға дейін елдегі қаладағы аздаған ойын-сауық парктерінің бірі болды.
Idora Park (1899–1984) was an amusement park in Youngstown, Ohio, United States, also known as "Youngstown's Million Dollar Playground." Built by the Youngstown Park and Falls Street Railway Company, the park's expansion coincided with the growth of the South Side of Youngstown, Ohio, in the Fosterville neighborhood. Prior to its closure in the wake of a devastating fire, Idora Park was one of the nation's few remaining urban amusement parks.
Ашылуы және ерте дамуы
Парк 1899 жылы 30 мамырда "Терминал Парк" ретінде ашылды, бұл безендіру күні (қазіргі Мемориал күні деп аталады). Сол уақытта Америкада демалыс күндері ақша табу үшін троллейбустар желілерінің соңында көкжиек парктері деп аталатын ойын-сауық парктері өсіп тұрған. Кіру ақысы төленбесе, троллейбусқа жол ақысын төлей алатын кез келген адам паркке кіре алады. Бұл троллейбустық саябақтың алғашқы маусымында қонақтарға оркестрлер, театр, би павильоны, дөңгелекті тау-кен, дөңгелекті тербеліс және концессиялық стендтер ұсынылды. Кейін ол Идора паркі деп аталды. 1899 жылы 23 мамырда Янгстаунның Маркет көшесінде Махонинг өзенін аралайтын көпір ашылғанда, бүкіл Оңтүстік жағы даму үшін ашылды. Қала орталығын Идора паркімен байланыстыратын троллейбус желісі Market-тен оңтүстікке, Warren-тен батысқа, Hillman Street-тен оңтүстікке, Sherwood-тен батысқа Glenwood даңғылына дейін, содан кейін Parkview даңғылы арқылы (батыс) Idora терминалына дейін жүреді.
Роликті тау-кеніштер
Парктің көптеген көрікті жерлерінің бірі - 1930 жылы ашылған, ұзындығы 914 метр, биіктігі 85 фут болатын ағаштан жасалған дөңгелекті тау-кен. 3 минуттық саяхатты бүкіл елдегі дөңгелекті тау-кенді коньерлер жоғары бағалады. The Wild Cat-ті Герберт Пол Шмек жобалаған, ол дөңгелекті тау-кен инновацияларына 100 патент алған. 1984 жылы "Жабайы мысық" әлі де әлемдегі ең үздік он тау-кен шоғырының қатарына кірді. Парктің тағы бір танымал жері - 1910 жылы ТМ Харден жасаған ағаштан жасалған дөңгелекті тау-кен. Оның биіктігі 70 фут (21 м), ұзындығы 2200 фут (671 м), жүру уақыты екі минут отыз секунд болды және 1930 жылдары ұзартылды және қайта саналды. 1984 жылғы маусымда парк иелері адамдарды паркке қайтаруға тырысып, Джек Тейнектің пойыздарын кері бұрып, оны Back Wabbit деп атады.
Киддиленд
Киддиленд ауданы бастапқыда бетоннан жасалған алып бассейн болды. Парк салынып біткен кезде, оның ішінде бассейн мен үлкен моншақ үйі болды. Бұл жердегі тұщы судың бірден-бір көзіне қосылу үшін көлге үлкен тесік бұрғыланды. Парктің кеңістігі мәселесін шешу үшін бассейн 1950 жылдары балалар саяхат секторымен алмастырылды. Монша үйі баспана мен қоймаға айналды. Киддиленд ауданында балаларға арналған кішірек және баяу жүретін аттракциондар бар, олардың кейбіреулері Идора паркі аттракциондарының шағын нұсқалары ретінде танымал болды, мысалы, Идора арнайы пойызының ашық ауадағы балалар нұсқасы. Кішкентай ағаш дөңгелекті тау-кені үлкен масштабтағы дөңгелекті тау-кендердің бірінің балалар нұсқасы деп саналды. Басқа көрікті жерлерге ашық аспан астындағы, шатырлы пикник үстелі (онда қатысушылар парктен тыс жерден әкелген тағамдарды ұсына алады) және өзін-өзі басқаратын жолға ие ескі автомобиль жолы кішігірім мөлшерде басқаруға мүмкіндік береді, сондықтан тіпті балалар да осы аз қуатты бензинді көліктерді жүргізуді сезіне алады. Сондай-ақ, балалар арасында ойын-сауық ұйымдастырылды.
Би залы
Идора Парк Бал залы 1910 жылы 30 маусымда ашылды. Ашық би залы Нью-Йорктегі Кони Айлендте орналасқан бір залда жасалған. Ол Нью-Йорк пен Чикаго арасындағы ең үлкен би алаңына айналды. Ағаш едені бар би залы жыл бойы пайдалануға мүмкіндік беру үшін жабық болды. Идора Парктің үй тобы би залында 1930-шы жылдары радио пайда болғанға дейін ойнады. Радио тыңдаушылардың біліктілігін арттырды, ал Идора Парк көп ұзамай үлкен топтарға жалдана бастады. Кейінгі онжылдықтар баль залына салтанатты ойын-сауық әкелді: билер, концерттер, Жаңа жылдық тойлар және Джон Ф. Кеннедидің Президент сайлау науқаны. Би залында ойнаған жоғары деңгейдегі музыкалық актілер: Гленн Миллер оркестрі, Томми Дорси оркестрі, Иглз, Рей Чарльз, Мейнард Фергюсон, Блю Ойстер Культ және Маймылдар.
Басқа көрікті жерлер
Идора паркіне қосымша көрікті жерлер мен ерекшеліктер кірді Куки замогы, қорқынышты үй; Лаффин Лена, ойын-сауық үйі (онда айналар залы бар); Ескі пісіру комбинаты, су қайығымен жүру; Тилл О Вирл; Скремблер; Катерпиллар; Скремблер алдындағы Орбита; бамперлер; Феррис дөңгелегі; парк арқылы жүретін шағын жолаушылар пойызы (Идора Экспресі); және автобус көлеміндегі үш тот баспайтын болаттан жасалған ашық әуе ракеталық кемесі бар айналу (Ракеталар). Ракеталық саяхаттың негізі - сусындар мен қант мақтасы. Ракеталық саяхатқа іргелес орналасқан француз картоптарының стендісі Идора паркіне сатылған ең танымал және танымал бұйымдардың бірі болды. Парктің бірнеше жерінде мини-гольф алаңына қоса, атыс галереясы мен тыйындық ойын алаңы бар ойын ойындар өткізілді.
Құлдырау
Идора паркі ондаған жылдар бойы өркендеп, сонымен қатар үлкен мемлекеттік және ұлттық ойын-сауық парктерінен үздіксіз бәсекеге ұшырады. Идорада өз бетінше теңізге шыға алмай, кеңейтудің мүмкіндігі болмады. Көлік көліктерінің басым түрі болғандықтан, троллейбустар мен троллейбустар парктерінің көпшілігі жойылып кетті. Идораның сақталуының басты себебі - ол этникалық, шіркеу және компания пикниктерінің сүйікті орны болды. Махонинг аңғарындағы ең ірі жұмыс берушілердің бірі Янгстаун Шит пен Тьюб 1977 жылы 19 қыркүйекте өзінің ең үлкен зауыттарының бірін жабу туралы мәлімдеді. Бір түнде 5000-ға жуық жұмыс орнын жоғалту Янгстаун аймағының экономикасына және Идора паркіне тікелей әсер етті. Қоғамның қиындықтары кезінде Идора паркі әлі де бар аттракциондармен мақтана берді. Идора паркіне арналған Merry Go Round 1975 жылы тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді. 1976 жылы Идора паркі Гарри Кириазидің "Ұлы американдық ойын-сауық парктері" кітабында елдің 100 ең жақсы ойын-сауық парктерінің бірі деп аталды. 1980 жылы "Жабайы мысық" және "Жек қоян" баспаларда елдің ең жақсы жағажайлары ретінде танылды. Дегенмен, 1980 жылдардың басында парк монументтерді де қамтыған реликт болды: қазір ол басқа саябақтардан, мысалы Кливлендтегі Евклид жағажай паркі мен Питтсбургтен тыс жердегі Вест-Вью паркі сияқты 1960 және 70-жылдарда өздерінің ақырына жеткен.
1984 жылғы өрт
1984 жылы 26 сәуірде болған апатты өртте Wild Cat дөңгелекті тау-кені, Lost River аттракционын, он бір концессиялық стенді мен парк кеңсесін жойды. Қызметкерлер парк деректерін сақтап қалуға тырысты, бірақ тек кейбір соңғы файлдар ғана қауіпсіз жерге тартылды, ал ескі файлдар мен тарихи деректер жоғалды. Жұмысшылар өртті қолмен сөндіруге тырысты, бірақ көп ұзамай өрттің бақылаудан шыққанын түсінді. Он екі өрт сөндіру компаниясы өртке жауап берді, ол желдің концессиялық стендтер мен жартылай жолға дейін жылдам таралған. Көптеген өрт сөндірушілер де Wild Cats ағаш жолдарының бойымен таралған және күйіп кеткен, бірақ ақыр соңында жойылудан құтқарылған шатқалға қауіп төндірген отты ұстауға көмектесуге шақыруға жауап берді. Өрт сөндірушілер парктегі су құбыры, судың төмен қысымы, ағаштан жасалған ескі көліктер мен ғимараттардың болмауынан өздерін қолайсыз жағдайда тапты. Олар, ақыры, өртті парктің сыртындағы су бұрғыларына құбырлар арқылы сөндірді. Ақырғы шығын миллион долларға бағаланды. Ыстықтан түстелген бояулар беседканың әртүрлі жерлерінде пайда болды. "Жабайы мысықтың" оңтүстік ат айқасы қираған, ал жөндеу шығындары өте жоғары болды. Парк 1984 жылдың жазында жұмыс істеді, бірақ премьер-лиганың жоқтығынан кейін оны тұрақты түрде жабу туралы шешім қабылданды. Идора паркі 1984 жылдың 16 қыркүйегінде соңғы қонақтарын қабылдады. 1984 жылдың 20-21 қазанында Мичиган штатының Колдвотер қаласында орналасқан Нортон аукциондық компаниясы саяхаттар мен жабдықтарды сату үшін аукцион өткізді. Қалған су астындағы (Wild Cat, Jack Rabbit, Baby Wild Cat) және көптеген басқа ғимараттар (Бал залы, Kiddieland кешені, French Fry стенді) тасталды.
Жаңа меншік иелері
1985 жылы Mt. Янгстаундағы Голгофалық Пятидесятницалық шіркеу Идора жерін сатып алып, "Құдай қаласы" деп аталатын діни кешенді салу жоспарларын жариялады. Би залы 1986 жылғы Мемориал күніне дейін әртүрлі іс-шаралар үшін ашық болды. 1989 жылы шіркеу 500 000 доллардан астам қарыз жинағаннан кейін, жерді пайдалануға рұқсатын жоғалтты.
Қиындық
1984 жылы 16 қазанда "Янгстаун Виндикатор" газетіне берген сұхбатында Идора паркінің бұрынғы иесі Макс Ридиннен парк жабылғаннан кейін оған не болатынын сұрады. "Уақыт өте келе", - деді ол. "Барлығы өртеледі". - деген пайғамбарлығы біртіндеп орындалды. 1986 жылы 3 мамырда тасталған саябақтағы тағы бір өрт Хайдельберг бақтарын, Куки замогын (талайланған үй), Лаффин Ленаның (күлкі үйі) және Хелтер Скельтер бамперлік машина ғимараттарын жойды. Бірақ өрт болғанға дейін Идора паркі туралы естелік әрқашан көз алдымда болды. Уақыт өте келе, Mt. Голгофалықтар өздерінің діни кешенін салуға үлгермеді, мүлік шіріді, және ол заңсыз кірушілерден қорғалмаған. Бұрынғы Идора саябағының қалған құрылыстары ақырында бұзылған, табиғи элементтермен жойылған немесе өртке ұшыраған.
Сақтау туралы өтініштер
1999 жылы Conneaut Lake Park Management Group (Коннеут көлінің Conneaut Lake Park, Conneaut Lake, Пенсильвания; Идора паркіне 65 миль (105 км) қашықтықта орналасқан) сатып алды) үй иелерінен Джек Түйе немесе Жабайы мысықты сатып алу туралы келіссөз жүргізуге тырысты. Екі аттракционның да жобалары әлі де қол жетімді, сондықтан оларды Коннеут қаласында жаңартуға болады. Сонымен қатар, топ Нью-Йорктегі иелерінен толық матрицаны сатып алуды жоспарлады. Бұл жоспарлар жүзеге аспады. Би залы, Джек Раббит және Жабайы мысық үйде сақталмаған.
2001 жылғы өрт
2001 жылдың 5 наурызында "Идора Парк" тарихының соңғы тарауы "Балл-зал" өртеніп кеткен кезде жазылды. Өрт жертөледе басталған және күдікті сипатта болған. "Джек Раббит" және қалған ағаш құрылымдар өрттен құтқарылды. Өрттен бірнеше күн өткеннен кейін, меншік иелерімен сұхбат барысында олар " (құрастыру топтарына) дөңгелекті тау-кендерді алып тастауға рұқсат беруді ұсынды, егер олар оны қаржыландырса және тиісті сақтандыру мен кепілдікке ие болса". Алайда 2001 жылдың 26 шілдесінде "Жабайы мысық", "Жақс қоян" және барлық басқа да шіріп бара жатқан құрылыстар (барлығы да құтқаруға болмайтын) бұдан әрі өрттің алдын алу үшін бульдозерлермен бұзылды. Қалалық билік өкілдері халыққа қауіпті болғандықтан, су астындағы төсеніштерді алып тастауды өтінді. Джек-Кеудеше мен Жабайы мысық екеуі де Американың Арал жағажайлары энтузиастарының (ACE) сақтау тізіміне енгізілген. Парк иелерінің осы қалған тарихи құрылыстарды сақтаудағы әрекетсіздігі олардың жойылуына әкелді. 2001 жылы Бал залының азбесттен тазалаудан кейін өткен баспасөз конференциясында Mt. Голгофалық Пятидесятницалық шіркеу: "Бұл болашақ кешен (Құдай қаласы) бүкіл қауымға көмектеседі, бірақ әсіресе жастар келесі көктемнен кешіктірмей (2002) жерді ашты деп үміттенеді. Жобаны аяқтау үшін кем дегенде екі жыл қажет болады". 2013 жылдың 3 мамырында Mt. Голгофалық Пятидесятницалық шіркеу әлі де "Құдай қаласы" жобасына толысқан жоқ.
Болашақтағы даму мүмкіндіктері
Бұл жер әлі күнге дейін Mt. Голгофалық елуінші күн мерекесі, жері бос ғимараттар, ал Құдай қаласы жобасы ешқашан жүзеге асырылмаған. "Махонинг округінің жалпы арыз соты бұрынғы Идора паркі иелеріне қарсы салық төлеуден қайтқандарды сотқа беру туралы істі тоқтатты" Голгофа шіркеуі. Teen Missions International әртүрлі жобаларды қаржыландыруға көмектесетін шіркеулер мен басқа да діни ұйымдар. Teen Missions компаниясы Idora жерін дамытуға көмектесу үшін Маунт-Кальвариге 1,2 миллион долларға жуық несие берді. Тау. Calvary Church кейіннен 2017 жылдың ақпанына дейін 11-бөлім бойынша банкроттыққа өтініш берді, ал қалған қарыздың көпшілігі Идора Парк мүлкіне төленбеген салықтарға байланысты. Янгстаун 2010 қайта дамыту және қаланы жаңғырту жоспарлары сонымен қатар мүлікті сатып алуға қызығушылық танытты, оны жақын маңдағы Милл Крик паркі жасыл кеңістігінің кеңейтуі ретінде пайдалануға болады. Бұл жоспарлар қала шіркеуден мүлікті (мүмкін, танымал домен арқылы) алғанға дейін немесе шіркеудің 1,5 миллион долларлық сот ісі бойынша мүлікті сатып алғанға дейін күтіп тұр. 2014 жылдың сәуір айында Огайо штатының жақын маңдағы Канфилд қаласынан Джим және Тони Амей, Идора паркіне жататын көптеген артефактілердің иелері, үйлерінің жанында The Idora Park Experience деп аталатын мұражай ашып, көптеген артефактілерді көрсетті. Музей жылына екі рет ашылады, сонымен қатар саябаққа байланысты естелік заттарды сатады. Таудың арғы бетіне қарай Голгофа шіркеуінің банкротқа ұшырауында мұражай иелері банкрот сотына 52 мың доллар бағамен мүлікті сатып алуды жоспарлап отырғанын айтты. Ол жердің құнынан артық ақша ұсынғанына қарамастан, Мунт. Голгофа шіркеуі мүлікті сатудан бас тартты, бірақ жұп банкрот соты оны аукцион арқылы сатуға мәжбүрлейді деп үміттенді.