Кіріспе

Маунт-Эйри – АҚШ-тың Мэриленд штатындағы Кэрролл және Фредерик округтерінде орналасқан қала. Ол Вашингтон және Балтимор қалалық аймақтарының құрамына кіреді. 2010 жылғы халық санауы бойынша халық саны 9 288 адамды құрады. Қала шегінен тыс, айналасындағы ауылдық жергілікті тұрғындар арасында Маунт-Эйри немесе "Төрт округтік аймақ" деп аталады. "Төрт округтік аймақ" атауын "Маунт-Эйри" пошталық аймағы Фредерик, Кэрролл, Монтгомери және Говард округтерінің бір бөлігін қамтиды деген фактіден алған.

Тарих

Қоғам алғаш рет 1830 жылы қоныстанды және онжылдық бойы дамып, Парр қырқасының бойындағы үйлердің салынуымен басталды. Генри Буссард есімді адам осындай үйлердің алғашқысын салды. Бұл қала Балтимор және Огайо темір жолындағы (B&O) Паррс Риджтегі темір жол станциясымен танымал болды. Темір жол Балтимордан Фредерикке дейін, Мунт-Эйридің шығысына және батысына қарай созылды. 1830 жылдан кейін қала "Маунт Эйри" деген атауды алды, осы ұсынысты ирланд B&O жұмысшысы желді күні құлақтарының суынуына шағымданып айтқан. Жылдар бойы диқандық, консервілену және тігіс өнеркәсібі Маунт Эйри экономикасын қолдады. Қаланың Ұлттық жолға жақын орналасуы оның өсуіне әсер етті. Ұлттық жол Балтимордан Иллинойсқа дейін батысқа қарай созылды. 1890 жылдары қаланың өсуі айтарлықтай артты, үш жаңа шіркеу (бір епископтық және екі методистік) салынды, сондай-ақ теміржол көлігіне көмектесетін маңызды көпір, қазір де тұр және тұрғындар "Екі арка" деп атайды. Үш ірі өрт (1903, 1914 және 1925) өсімге кедергі келтірді, бірақ қала әр жолы қайта жаңғыртылды. Кэролл округі 1837 жылы өз шекарасын анықтағанда, Маунт Эйри екі округке – Кэролл және Фредерикке бөлінді және сол уақыттан бері екі округтің құрамында қалды. Қаладан оңтүстікке қарай шамамен бір миль жерде Кэролл, Фредерик, Говард және Монтгомери округтерінің Патапско өзенінің оңтүстік саласының бастауында қиылысы орналасқан. Қалаға алғашқыда 1830 жылдардың басында алты отбасы қоныстанды. Дорси, Дэвис және Буссард осы алғашқы қоныста ең танымал есімдер болды, одан кейін 1831 жылы B&O теміржол желісінің салынуы жүрді. Маунт Эйри 253 метр биіктікте орналасқандықтан, пойыздың тік төбелерге көтерілуі үшін төрт көлбеу жазықтық салынды. Локомотивтер мен вагондарды жылқылар мен булы көтергіштердің көмегімен көтерді. Бұл процесте жолаушылар вагондардан түсуі керек болды. №4 жазықтық, қаладан батысқа қарай Вудвилл жолы мен 144 тас жолының қиылысында орналасқан, бүгінде де танымал орын болып табылады. 1839 жылы жазықтықтар тоқтатылып, жаңа желі Маунт Эйридің солтүстігіне салынды. Бұл себебі, жаңадан салынған қуатты локомотивтердің және ауыр жүктердің көтерілуіне байланысты болды. 1901 жылы қаланың оңтүстік жағында теміржол туннелі салынды, ал қалаға дейінгі бұрынғы желі Маунт Эйридің ортасына қарай бағытталған желіге айналды. Қаланың алғашқы тұрғыны Генри Буссард жаңа теміржол станциясының станциялық агенті болды. Мырза Буссард Маунт Эйридегі алғашқы ірі жер иесі болды. 1846 жылға қарай қалада бірнеше үй, дүкен, шаштараз және аяқ киім шеберінің дүкені болды. Шамамен 1846 жылы салынған Пайн Гроув шіркеуі, қазіргі тарихи ескерткіш, қауымдық шіркеудің қажеттілігін қанағаттандырды. Шіркеудің жертөлесі салынған кезден бастап жеке мектеп ретінде пайдаланылды. Шіркеу Азамат соғысының басында, әскери лагерьлердің жанында болса да, ашық болды. Кейін мектеп пен шіркеу әскерилердің мектеп маңындағы әрекеттерінен алаңдап жабылды. Соғыс аяқталғаннан кейін шіркеу 1867 жылы қайта ашылды. 1893 жылы Кэролл округінің білім беру кеңесі 1894 жылдың қыркүйегінде аяқталған үш бөлмелі мектеп құрылысын қаржыландырды. Ғимарат шамамен сол көлемде, Майн-стриттің шығыс жағында, теміржолдан оңтүстікке қарай 1/4 миль жерде орналасқан. Қазір ол Кальвари Біріккен методистік шіркеуінің меншігіне кіреді. 1894 жылы қала құрылғаннан кейін қала әкімшілігі мен кеңес құрылды. Бірінші Маунт Эйри қаласының мэрі Байрон С. Дорси болды, ол 1894-1904 жылдар аралығында он жыл қызмет етті. 1900 жылы қала халқы 332 адамға жетті. 1910 жылы қала халқы 428 адамды құрады, және қалада мемлекеттік аккредиттелген орта мектепті ашуға жеткілікті студенттер саны бар екендігі анықталды. Сыныптармен орта мектеп ұйымдастырылды, бірақ он бір сыныпты қамтитын ресми орта мектеп ғимараты сол кезде салынбады. Маунт Эйри қаласы ХХ ғасырдың бірінші ширегінде үш ірі өртке ұшырады. Алғашқы өрт 1902 жылы болды және қала орталығының оңтүстік бөлігіндегі бизнес ауданын жойды. Екінші өрт 1914 жылы болды және қала орталығының солтүстік бөлігін жалмап кетті. Үшінші өрт шамамен он жылдан кейін, 1925 жылы болды, және тағы да қала орталығының солтүстік бөлігі қирады. 1925 жылғы өрттің салдарынан 1926 жылы Маунт Эйри ерікті өрт сөндіру бригадасы құрылды. 1920 жылдардың соңы мен 1930 жылдардың басында қала Ұлы депрессияның басталуына қарамастан гүлденуін жалғастырды. 1930 жылғы АҚШ халық санағы қала халқының саны 845 адамды құрады, 1920 жылдан бері 91 адамға артты. Теміржол компаниясы қала халқының және экономикасының өсуіне үлкен үлес қосты. Нәтижесінде, қаланың кеңейтілген қызметтеріне Потомак Эдисон Маунт Эйриде құрылған кезде электр қуаты сияқты қажетті коммуналдық қызметтер кірді. Гүлденген экономика 1930 жылдары құс фабрикасы, екі автогараж, мұз фабрикасы және Маунт Эйри консервілеу компаниясы сияқты бірнеше ірі кәсіпорындардың басталуын қолдады, ол шамамен 250 жұмыс орны ұсынды. 1932 жылы Маунт Эйриде алғашқы кинотеатр ашылды, бұл қаланың орталық бизнес ауданының қалыптасуына әсер етті. Сол кезде қала паркі үшін жер сатып алынды, азық-түлік дүкені мен ағаш өңдеу цехы ашылды, сондай-ақ Пайн Гроув шіркеуі діни емес шіркеу ретінде пайдалануға берілді. Маунт Эйри тарихи ауданы, теміржол станциясын қамтитын, 1984 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Қазіргі уақытта Маунт Эйри экономикалық жағынан теміржолға тәуелді емес, азаматтар түрлі жұмыстармен айналысады. Көптеген азаматтары Вашингтон, округ Колумбия, немесе Балтиморде жұмыс істейді; қала екі қаланың да үлкен аймақтарының бір бөлігі болып табылады. Маунт Эйри бұл жұмыс орындары үшін маңызды аудан. Маунт Эйридің жағдайы Ұлттық жолмен бірдей, бірақ қазір қаланың оңтүстік жағынан өтетін 70 тас жолымен және 27 МД тас жолымен тоғысқан жерде орналасқан. Соңғы онжылдықтарда Маунт Эйри 1994-2003 жылдарға дейінгі жаңартуда көрсетілгендей, айтарлықтай өсті. 2007 жылы президент Джордж У. Буш Маунт Эйриде сөз сөйледі. Маунт Эйри жыл сайын қалалық іс-шараларды өткізеді, оның ішінде Майн-стриттегі бұрыш дайындау фестивалі, тамыздағы Маунт Эйриді тойлау, қыркүйектегі Маунт Эйри Октоберфесті, қарашадағы Ұсақ бизнесті қолдау және желтоқсандағы Майн-стриттегі Рождество.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санағы бойынша қалада 9 288 адам, 3 107 шаруашылық және 2 453 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. 3 225 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы шамамен. Халықтың этникалық құрамы: 92,1% ақ нәсілді, 2,4% афроамерикалық, 0,2% американдық үндістер, 2,2% азиялық, 0,9% басқа нәсілдерден және 2,1% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 4,7% құрады. 3 107 шаруашылықтың 50,1% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 65,2% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 9,3% -ында күйеуі жоқ әйелдер, 4,4% -ында күйеуі жоқ ерлер және 21,0% -ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 16,7% жеке адамдардан тұрды, ал 7,7% -ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,97 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,36 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 36,1 жас. Тұрғындардың 32% -ы 18 жасқа дейін, 6,1% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 28,2% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 25,4% -ы 45 пен 64 жас аралығында және 8,3% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқан. Қаланың жыныстық құрамы: 48,5% ер адам және 51,5% әйел адам.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 6425 адам, 2123 шаруашылық және 1717 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 2179 тұрғын үй құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 94,71% ақ нәсілді, 2,58% афроамерикалық, 0,23% американдық үндістер, 0,87% азиялық, 0,25% басқа нәсілдерден және 1,35% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 1,34% құрады. Маунт-Эйри тұрғындарының 24% неміс, 19% ирланд, 12% ағылшын, 7% итальян, 4% шотланд, 3% француз, 3% қара немесе афроамерикалық, 2% голланд, 2% поляк және 2% уэльс тұрғындары. Шотланд-ирланд, британдық, украиндық, югослав, орыс, француз-канад, чех, швед және норвегиялық текті адамдар халықтың әрқайсысы 1% құрады. 2123 шаруашылықтың 51,4% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 69,0% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 8,5% күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 19,1% отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 14,9% жеке адамдардан тұрды, ал 5,2% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 3,02 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,37 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас ерекшеліктері: 34,4% 18 жасқа дейінгілер, 5,4% 18-24 жас аралығындағылар, 37,1% 25-44 жас аралығындағылар, 16,9% 45-64 жас аралығындағылар және 6,2% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 33 жас. Әр 100 әйелге 98,5 еркек шамасында. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 93,2 еркек шамасында. Шаруашылықтың орташа жылдық табысы 66 967 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 76 214 долларды құрады. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 52 177 доллар, ал әйелдердің орташа жылдық табысы 35 054 долларды құрады. Жан басына шаққандағы орташа жылдық табыс 25 380 доллар. Отбасылардың 2,0% және халықтың 3,3% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 4,4% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 1,8% кедейлікте өмір сүрді.

Білім

Маунт-Эйриде үш бастауыш мектеп және бір орта мектеп бар. Біріншісі – Маунт-Эйри бастауыш мектебі, ол 1935 жылы салынған және пайдалануға берілген. 1980 жылдардың ортасында мектеп ішкі және сыртқы жағынан толықтай жөндеуден өтті. Мектепте табиғи газбен жұмыс істейтін жылыту жүйесі, бүкіл мектеп бойынша кондиционерлер және сыныптар мен компьютерлік кабинеттен Интернетке қол жеткізу мүмкіндігі бар. Парр Ридж бастауыш мектебі 2005 жылы Маунт-Эйри бастауыш мектебіндегі оқушылардың көп болуына байланысты салынды. Парр Ридж балабақшадан бастап 2-сыныпқа дейін оқушыларды қабылдаса, Маунт-Эйри бастауыш мектебі 3-5 сыныптарға дейін оқушыларды қабылдайды. Маунт-Эйри бастауыш мектебі Маунт-Эйри орта мектебінің жанында орналасқан, ал ол Парр Ридж бастауыш мектебінің жанында. Твин Ридж бастауыш мектебі Маунт-Эйридің батыс жағында орналасқан және басқа мектептерден өзгеше, Фредерик округінің мемлекеттік мектептері жүйесімен басқарылады. Маунт-Эйри орта мектебі 1958 жылы салынды және 1967 жылға дейін жоғары мектеп ретінде, содан кейін 2013 жылға дейін орта мектеп ретінде қызмет етті. Жаңа орта мектептің құрылысы 2011 жылдың маусым айында басталды және 2013 жылдың күзінде оқу жылының басталуымен ашылды. Ескі орта мектеп ғимараты сол жылы бұзылды. Кэролл округінің 9-12 сыныптарындағы оқушылар қаладан солтүстік-шығысқа қарай 16 шақырым (10 миль) қашықтықтағы Саут Кэролл жоғары мектебіне барады, ал Фредерик округінің Маунт-Эйри бөлігіндегі оқушылар қаладан батысқа қарай 11 шақырым (7 миль) қашықтықтағы Линганор жоғары мектебіне барады. Маунт-Эйриде сонымен қатар жекеменшік мектеп – Маунт-Эйри Христиан академиясы бар, ол мектепке дейінгі білім беруден бастап 12-сыныпқа дейін білім береді.