Кіріспе

1990 жылдардағы Linux ядросына қатысты пікірталас Таненбаум-Торвальдс пікірталасы - Эндрю С. Таненбаум мен Линус Торвальдс арасындағы Linux ядросы мен жалпы ядролық архитектураға қатысты жазылған пікірталас. Minix-ті жасаған Таненбаум 1992 жылы Usenet-тің талқылау тобында айтысты бастады, ол микроядролар монолитті ядролардан артық деп, сондықтан Linux 1992 жылы да ескірген деп дәлелдеді. Бұл пікірталасты кейде жалын соғысы деп қарастырады.

Талқылау

Бастапқыда пікірталастар салыстырмалы түрде қалыпты түрде басталған, екі тарап та ядроның дизайны туралы жай ғана мәлімдеме жасады, бірақ ол әр посттың әрбір кезеңімен егжей-тегжейлі және күрделірек болды. Ядролық дизайннан басқа, пікірталастар басқа да тақырыптарға, мысалы, микропроцессор архитектурасының болашақта басқаларға қарағанда жеңіске жетуіне қатысты. Таненбаум мен Торвальдстан басқа, пікірталасқа тағы бірнеше адам қосылды, соның ішінде Питер Макдональд, алғашқы Linux ядросын әзірлеуші және алғашқы дистрибутивтердің бірі Softlanding Linux System; Дэвид С. Миллер, Linux ядросының негізгі әзірлеушілерінің бірі; және Теодор Цо, алғашқы Солтүстік Америка Linux ядросын әзірлеуші. Ол сондай-ақ, ол Linux ядросын бос уақытында жасап, оны тегін беріп отырғанына (Таненбаумның MINIX сол кезде тегін емес еді) байланысты, Tanenbaum оның күш-жігеріне қарсы болмауы керек деп мәлімдеді. Сонымен қатар, ол Linux-ты Intel 80386 үшін қалай дамытқанын атап өтті, өйткені ол ішінара Торвальдс үшін оқу жаттығуы ретінде қарастырылды; ол ядроның өзі MINIX-ке қарағанда аз тасымалданатын екенін мойындаса да, ол бұл қабылдауға болатын жобалау принципі екенін мәлімдеді, өйткені ол қолданбалы бағдарламалау интерфейсін қарапайым және портативті етті. Осы себепті ол "Linux Minix-ке қарағанда портативтірек" деп мәлімдеді. Линустің жауабына жауап ретінде Таненбаум MINIX-тің шектеулері оның профессор екендігіне байланысты екенін айтып, жүйе орташа студенттің шектеулі аппараттық жабдығында жұмыс істей алуы керектігін айтты, ол Intel 8088 негізделген компьютер екенін атап өтті, кейде тіпті қатты дискісіз. Linux сол кезде Intel 386 үшін арнайы жасалды, ол әлдеқайда қуатты (және қымбат) процессор болды. Таненбаум сонымен қатар "шамамен 1 жыл бұрын MINIX-тің екі нұсқасы болды, біреуі PC үшін (360K дискеталар) және біреуі 286/386 (1.2M). Компьютерлік нұсқа 286/386 нұсқасынан 2 есеге артық сатылды". Ол Linux тегін болғанымен, студенттер үшін тиімді таңдау бола алмайтынын, өйткені олар оны орындау үшін қажетті қымбат аппаратты сатып ала алмайтынын және MINIX-ті "жұмыс істемейтін 4,77 МГц компьютерде" қолдануға болатынын атап өтті. Бұған Usenet тобының тағы бір пайдаланушысы Кевин Браун Таненбаумның Linux-тың 386 архитектурасына байланыстылығына наразылық білдірмеуі керектігін, өйткені бұл операциялық жүйе дизайны туралы білімнің жетіспеушілігінің салдары емес, саналы таңдаудың нәтижесі екенін айтты. Не айтқыңыз келеді? Әр түрлі мақсаттар әр түрлі дизайнға әкеледі". Ол сондай-ақ арзан аппараттар үшін арнайы жүйе жасау болашақта портативтілік проблемаларына әкелетінін айтты. MINIX жаңа жабдықты толық қолдамағанына қарамастан, Таненбаум x86 архитектурасы болашақта басқа архитектуралық жобалардан асып түсетіндіктен, ол мәселені шешудің қажеті жоқ деп мәлімдеді. "Әрине, 5 жылдан кейін бұл басқаша болады, бірақ 5 жылдан кейін әркім өздерінің 200 MIPS, 64M SPARCstation 5 бағдарламаларында тегін GNU-ды орындайды". Ол Linux ядросы 386 архитектурасына өте жақын болғандықтан, аппараттық жабдықтың дамуы кезінде ақырында стильден шығатынын айтты. Алайда ол талқылауды кейінірек жалғастыратынын айтты.

Салдары

Осы пікірталасқа қарамастан, Торвальдс пен Таненбаум жақсы сөйлеуге дайын сияқты; Торвальдс Таненбаумға қарсы ешқандай жеккөрушілік танытпағанын түсінуді қалайды, ал Таненбаум идеялар немесе техникалық мәселелер туралы келіспеушіліктерді жеке қақтығыстар ретінде түсіндіруге болмайды деп баса айтады. Торвальдс GNU ядросын құруға ұмтылған күш-жігерін білген соң: "Егер GNU ядросы өткен көктемде дайын болса, мен тіпті өз жобамды бастауға тырыспас едім: шын мәнінде ол әлі де жоқ және әлі де жоқ". 4.4BSD Lite екі жылдан кейін ғана USL v. BSDi сотына байланысты, AT&T-тің еншілес компаниясы Unix System Laboratories-тің Беркли Software Design-ке қарсы, UNIX-ке қатысты зияткерлік меншікке қатысты. Сот ісі екі жылға жуық уақыт бойы BSD-нің еркін бағдарламалық жасақтамасының дамуын тежеді, ал олардың заңды мәртебесі күмәнді болды. Linux-та мұндай құқықтық түсініксіздік болмағандықтан, оған негізделген жүйелер үлкен қолдау тапты. 1994 жылдың қаңтар айында USL v. BSDi арасында келісімге қол жеткізілді, ал 4.4BSD маусым айында шығарылды. (Соңғы нұсқа 1995 жылы шыққан болса да, осы нұсқаға негізделген бірнеше тегін нұсқалар сақталды, соның ішінде FreeBSD, DragonFly BSD, OpenBSD және NetBSD.)

Самиздат оқиғасы

2004 жылы 23 наурызда Алексис де Токвиль институтының президенті Кеннет Браун Таненбауммен сұхбат жасады. Бұл Браунның "Самиздат: Ашық кодтың "көзін" қарастыратын басқа да мәселелер" атты кітабының басылымы болатын. Кітапта Linux бастапқыда MINIX-тен заңсыз көшірілген деп айтылған. Таненбаум Торвальдсты қорғап, мықты қарсылық жариялады және сол кезде былай деді: Мен бірнеше қате түсініктерді жоюмен және бірнеше қателерді түзетумен аяқтағым келеді. Біріншіден, мен Лайнсқа ренжімеймін. Адалдық. Ол маған да ашуланбайды. Мен Лайнус өзін көлеңкеге түсірді деп ойлайтын "көктемді жеңілген" адам емеспін. MINIX менің хоббиім болды. Мен профессормын. Мен сабақ беремін, зерттеулер жасаймын, кітаптар жазамын, конференцияларға қатысамын, профессорлармен айналысамын. Маған жұмысым, студенттерім және университетім ұнайды. Мен MINIX-ті жаздым, себебі оқушыларымның операциялық жүйемен ойнаған тәжірибесін көргім келді. AT&T компаниясы Джон Лайонстың кітабынан сабақ беруге тыйым салғаннан кейін, мен оқушыларым ойнайтын UNIX сияқты жүйе жазуға шешім қабылдадым. Мен GNU/HURD немесе Беркли UNIX-ті алмастыруға тырыспадым. Құдай біледі, мен мұны жеткілікті рет айттым. Мен студенттерге және басқа студенттерге қазіргі технологияларды қолдана отырып UNIX сияқты жүйе қалай жазуға болатынын көрсеткім келді. Көптеген адамдар UNIX-ті тегін, көп нәрсемен және MINIX-ті соған айналдырғысы келді. Мен біршама уақыт бұрқасынның астында болдым, бірақ Linux пайда болғанда, профессорлық қызметке қайта оралуыма көңілім толқыды. Лайнус керемет жұмыс істеп жатқан сияқты және мен оған болашақта көп табыс тілеймін. MINIX-ті жазу қызықты болғанмен, мен оны өмірде істеген ең маңызды нәрсе деп санамаймын. Бұл басқа нәрселерден гөрі көңіл бұру болды. Ең бастысы, мен көптеген керемет студенттер шығардым, әсіресе Ph. Д. оқушылар. Тізімді менің бас парақшамда қараңыз. Олар үлкен істер атқарды. Мен ана тауықтай мақтанмын. Лайнстың менің оқушым болғаны үшін мен де оны мақтан тұтамын. Профессорлар өз студенттерінің жоғары дәрежеге жеткенін жақсы көреді.

Intel басқару тетігінің ашылуы

2017 жылы Intel компаниясының MINIX-ті Management Engine-де, Intel процессорлы чипсеттеріне 2008 жылдан бері енгізілген жеке процессорда, орындап жатқаны белгілі болды. Осыған жауап ретінде Таненбаум Intel компаниясына ашық хат жазып, MINIX "дүниеде ең көп қолданылатын компьютерлік операциялық жүйе" деп мәлімдеді.