Кіріспе

Жауын-шашыннан алынған су Метеорлық су, қар мен жаңбыр сияқты жауын-шашыннан алынған, көлдiң, өзеннің және мұздың еруiнен алынған суды қамтиды, олардың барлығы жанама түрде жауын-шашыннан пайда болады. Метеориттік судың атмосферадан Жердің бетіне дейінгі сапары гидрологиялық циклдің маңызды компоненті болып табылады. Бұл судың едәуір бөлігі теңізге жер үсті ағысы арқылы жетеді, ал едәуір бөлігі жер астына біртіндеп сіңіп, қанығу аймағына қарай төмендеп, су қоймаларындағы жер асты суларының ажырамас бөлігіне айналады. Жер асты суларының көпшілігі метеориттік су болып табылады, басқа формалары - коннатты су және магмалық (жас) су кішігірім рөл атқарады. Океан шөгінділеріндегі шығу тегіне байланысты тастар қабаттарында тұтқындалған және көбінесе тұзды су және магмалық су, бұл магманың терең тереңдіктерден енуіне ілесіп, минералогияға әсер етеді, метеориттік судың саңылаулы және өткізгіш қабаттар арқылы, соның ішінде төсек тетіктері мен сынықтар арқылы саяхатқа қарсы келеді.

Қасиеттері мен мәні

Метеориттік сулар олардың ең аз тұздылығы мен бастапқы қышқылдықтарымен ерекшеленеді, бұл сипаттамалар жер астындағы ортамен өзара әрекеттесуіне байланысты өзгеріп отырады. Метеориттік судың қышқылдық деңгейі атмосфералық гумидтік, көміртектік және азот қышқылдарының үлесімен қозғалады, топырақ пен жер асты ортасының геохимиялық процестерінде маңызды рөл атқарады. Бұл сулар топырақ пен тау жыныстарынан, әсіресе карбонат тау жыныстарынан ағып өткенде, олардың қышқылдықты бейтараптандыру қабілеті минералдардың ерігіштігіне, қоректік заттардың болуына және металдарды тасымалдауға әсер етеді. Глобалды метеорлық су желісі (GMWL) - метеорлық сулардың мінез-құлқын түсінудегі негізгі тұжырымдама. 1961 жылы Хармон Крейг құрған GMWL табиғи метеорлық сулардағы сутек пен оттегі (18-оксиген және дейтерий) изотоптық қатынастарының арасындағы жаһандық жылдық орташа қатынасты сипаттайды. Бұл изотоптық қолтаңба қоршаған ортаның геохимиясы мен гидрогеологиясында су массаларын бақылау үшін өте құнды, ол су циклінің динамикасы, климаттық жағдайлар және су үлгілерінің шығу тегі туралы түсінік береді.

Тарих

Бұл судың тікелей атмосфералық шығу тегіне қатысты "метеорикалық" термині оның тамырын метеорология ғылымымен бөліседі. Бұл грек сөзінен шыққан, ол бастапқыда астрономиялық құбылыстармен байланысты. Алайда, терминнің қолданылу аясы Аристотельдің "Метеорология" еңбегін жариялағаннан кейін айтарлықтай кеңейді. Жер туралы ғылымдардың кең ауқымын қамтитын бұл еңбекте Аристотель бұл терминді астрономиялық талқылаудан тыс қолданып, аспанда байқалатын метеорлар сияқты маңызды құбылыстарды қамтиды.