Кіріспе
Американдық саясаткер Гарри Лейн (28 тамыз 1855 - 23 мамыр 1917) - Орегон штатындағы американдық саясаткер. Медициналық мамандық бойынша Лэйн саяси жаулары оны жұмыстан шығаруға мәжбүрлегенге дейін Орегон штатының психикалық ауруханасының басшысы болды. Он жыл бойы медицинамен айналысқаннан кейін, прогрессивті демократ 1905 жылы Портленд қаласының әкімі болып сайланды, 1907 жылы қайта сайланды. Лэйннің қызметтегі қызметі негізінен оқиғасыз болды, бірақ ол 1908 жылы Америкадағы алғашқы әйел полиция қызметкерін тағайындағаны үшін, сондай-ақ қалада жыл сайынғы Роза фестивалін өткізу туралы ойы үшін тұрақты танымал болды. 1912 жылы қарашада Лэйн АҚШ Сенатына сайланды, онда ол әйелдердің сайлау құқығының және американдық үкімет пен елдің америкалық тұрғыны арасындағы мейірімді қарым-қатынастың жетекші қорғаушысы болды. Ол 1917 жылы сәуірде Американың Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуына қарсы дауыс берді, бұл оны қайта шақырудың болашақ тақырыбына айналдырды. Бұл науқан Лэйн 1917 жылы 23 мамырда қайтыс болған кезде талқыға салынды. Үлкен Лэйн 1840 жылдардың аяғындағы Калифорния алтын Rush-тің табысты қатысушысы болды, ол Орегонға қайтып, кен өндіруден түскен табысын ағаш өңдеу зауытын салуға жұмсады. Лэйндер Орегонның танымал саяси отбасының мүшесі болды. Натаниел Лейннің әкесі Джозеф Лейн Орегонның алғашқы аумақтық губернаторы болды және Лейн округінің атын ашты. Гарри Корваллис орта мектебін бітіргеннен кейін Корваллис мемлекеттік мектептеріне баруды жалғастырды. Мектепті бітіргеннен кейін Лэйн Салемде орналасқан Уилламет университетіне оқуға түседі. Лэйн тамыр жайып, штаттың ең үлкен қаласы Портлендте медициналық практика ашты, ол кейіннен қала, округ және мемлекеттік медициналық қоғамдардың президенті болды. Бұл оқиға Лэйнді саяси процеске деген жеккөрініш пен сенімсіздікке ұшыратты. Лэйн Портлендте медициналық практикаға оралды, келесі он жыл бойы "кедейлердің дәрігері" ретінде, көбінесе тегін негізде жұмыс істеді. Ол Калифорния мен Орегонның басқа қалаларының әкімдеріне үйсіздерді сол кездегі әдеттегідей қаладан қалаға жіберудің орнына жұмыс орындарын ашуға көмектесті. Қала әкімі ретінде Лэйн 1905 жылы әйелдердің сайлау құқығын қолдаған ұлттық конвенцияның құлшынысты қонағы болды, содан кейін ол жыныстар арасындағы теңдік қозғалысының досы ретінде танылды. Ол әйелдердің құқықтарын алға жылжыту үшін 1908 жылы 1 сәуірде Портленд полиция бюросына АҚШ-тағы алғашқы әйел полиция қызметкерлерінің бірі ретінде Лола Болдуинге ант берген кезде тағы бір қадам жасады. Ол қала әкімі болған кезде, Льюис және Кларктың жүз жылдық көрмесінің соңында "тұрақты роза карнаваласы" үшін жақтасты, оны "Портленд Роза Фестивалінің атасы" деп атауға мәжбүр етті, ол бүгінге дейін жалғасуда. Лэйн тікелей демократияның жақтаушысы болды және Портленд электр жүйесінің муниципалды меншігін орнату үшін сайлаушы референдумды өткізді. 1905 жылы Сакаджавеяның мүсіні ашылғанда, мэр Лейн жергілікті және ақ адамдар арасындағы зорлық-зомбылық әрқашан "ақ адамдар өздерімен дос болған индейлерге жамандық жасағанының" нәтижесі болды деп мәлімдеді.
the American politician
Harry Lane (August 28, 1855 – May 23, 1917) was an American politician in the state of Oregon. A physician by training, Lane served as the head of the Oregon State Insane Asylum before being forced out by political enemies. After a decade practicing medicine, the progressive Democrat won election as the mayor of Portland in 1905, gaining re election in 1907. Lane's tenure in office was largely uneventful, although he did gain lasting recognition for having appointed the first female police officer in America in 1908 as well as for his vision that the city should host an annual Rose Festival. In November 1912, Lane was elected to the United States Senate where he was a leading advocate for women's suffrage and a more benevolent relationship between the American government and the nation's Native American population. He voted against American participation in World War I in April 1917, an action which made him the prospective subject of a recall effort. This campaign was rendered moot when Lane died in office on May 23, 1917. The elder Lane was a successful participant in the California Gold Rush of the late 1840s who had returned to Oregon to invest his mining proceeds in construction of a lumber mill. The Lanes were part of a prominent Oregon political family. Nathaniel Lane's father Joseph Lane had been the first territorial Governor of Oregon and was immortalized as the namesake of Lane County, Oregon. Harry continued to attend the public schools of Corvallis, graduating from Corvallis High School. Upon graduation Lane enrolled at Willamette University, located in the capital city of Salem, from which he graduated in 1876. Lane put down roots and opened a medical practice in the state's largest city, Portland, where he would eventually serve as the president of city, county, and state medical societies. The experience left Lane disgusted and distrustful of the political process. Lane returned to medical practice in Portland, working for the next decade as a "poor people's doctor," frequently on a pro bono basis. He also helped the mayors of other cities in California and Oregon to create jobs for the homeless, instead of sending them from city to city as was a common practice at the time. As mayor, Lane was an enthusiastic host for a national convention in support of women's suffrage in 1905, and he was thereafter recognized as a friend of the movement for equality between the sexes. He took a further step for the advance of women's rights when he swore in Lola Baldwin to the Portland Police Bureau as one of the first female police officers in the United States on April 1, 1908. While mayor, at the end of the Lewis and Clark Centennial Exposition, he advocated for a "permanent rose carnival", leading him to be called the "Father of the Portland Rose Festival", which continues today. Lane was an advocate of direct democracy and led an unsuccessful voter referendum to establish municipal ownership of the Portland electric system. At a 1905 unveiling of a statue of Sacajawea Mayor Lane declared that violence between native and white populations had always been the result of "white people ill treating the Indians who had befriended them."
АҚШ Сенатының мүшесі
1912 жылы Орегон штатында АҚШ Сенатына сайлауға арналған бюллетень толып тұрды. Демократ Гарри Лейн мен Республикашыл партияның консервативті қанатының кандидаты Бен Селингтен басқа, прогрессивті республикашылардың басқа да сайлауалды альтернативалары болды, соның ішінде Прогрессивті партияның кандидаты және қазіргі сенатор Джонатан Борн-младший, ол Республикашыл партияның қайта тағайындалуын жеңе алмады және нәтижесінде "Халықтық үкімет" кандидаты ретінде жарысты. Осы арада Бенджамин Рэмп социалистерді қолдады, ал тағы бір кандидат - тыйым салу партиясының кандидаты. Таңғаларлық жайт, осы алты кандидаттың әрқайсысы 5% -дан астам дауыс жинады, бұл демократиялық Лейнге сайлауда көпшілік дауыспен жеңіске жетуге мүмкіндік берді. Лэйн соңғысын өзінің ең маңызды жұмысы деп санады, ол түпкүлiктi америкалық халықты "әдебилендiруге" бағытталған ұзақ уақыттан берiлiп келе жатқан үкiметтiк саясатты сынға алды. Лайн үнді халқының кедейлiгi өздерiнiң кiнәсiнен емес екенiн, ал түпкүлiктi америкалықтар "ақ адам олардың үстiнде және олардың барлығын алып жатқан кезде" бас иемденгенін мәлімдеді. Лейн сенатордың алдында ақ нәсілшіл сенатор Хок Смитке қарсы шығып, американдық оңтүстіктегі қара фермерлердің жетістіктерін мойындады және қаржы бөлу туралы заңға енгізілген нәсілдік кемсітушілікке наразылық білдірді. Ол Американың Бірінші дүниежүзілік соғысқа араласуына қатысты болды. 1915 жылдың соңында Лэйн Нью-Йорктің социалистік АҚШ өкілі Мейер Лондонмен бірге соғысқа байланысты қорқынышты тереңдете түсуін сынға алған және президент Вудро Вильсонды Еуропалық қақтығысты аяқтау мақсатында бейтарап мемлекеттер конференциясын шақыруға шақырған резолюцияны қолдады. Бұл филибостер Уилсонның қарулы бейтараптық туралы заң жобасы арқылы соғыс күштерін кеңейтудегі күш-жігерін тоқтату үшін сәтті болды. Лейн және оның ойластырушылары, соның ішінде Висконсин сенаторы Роберт М. Ла Фоллетт, кейіннен саяси қаскөйліктің нысанасына айналды, бірақ президент Уилсон оларды "өздерінің пікірлерін білдірмейтін, өз еркімен әрекет ететін кішкентай адамдар тобы" деп кемсітті, бірақ "Ұлы АҚШ үкіметін құдіретсіз және қарапайым етті". Көптеген орегондықтар да осыған ұқсас ашуланды және Лейннің қызметінен шақырылуына наразылық білдірді. "Орегондық" газетінің редакторлық мақаласында "Орегон халқы Гарри Лейнді АҚШ Сенатына жібергені үшін, оның істегендері үшін ұялатыннан кейін, өздері үшін ұялады" деп жазылған. Баспасөз оны қатты сынға алса да, досы хат жазып, адамдардың көпшілігі "сенің дұрыс істегеніңді талап етеді.
The poverty of the Indian population was through no fault of their own, Lane declared, with the Native American people prostrate while "the white man is astride them and is at work taking everything they have." Lane challenged white supremacist Senator Hoke Smith of Georgia on the floor of the Senate to acknowledge the successes of black farmers in the American South and protested instances of racial discrimination inserted into appropriations legislation. It was with respect to American involvement in World War I that Lane was his most outspoken. Late in 1915 Lane joined Socialist U. S. Representative Meyer London of New York in co sponsoring a resolution criticizing the deepening sense of war related fear and calling upon President Woodrow Wilson to convene a conference of neutral nations with a view to ending the European conflict. This filibuster to block Wilson's effort to expand war powers through his Armed Neutrality Bill proved successful. Lane and his co thinkers, including Wisconsin Senator Robert M. La Follette, became the targets of intense political hostility in the aftermath, however, with President Wilson demeaning them as "a little group of willful men, representing no opinion but their own" who nevertheless "rendered the great Government of the United States helpless and contemptible." Many Oregonians were similarly incensed, and an outcry erupted for Lane's recall from office. An editorial in The Oregonian stated "Next to being ashamed of Harry Lane for what he has done the people of Oregon are ashamed of themselves for having sent Harry Lane to the United States Senate." Although the press lambasted him, a friend wrote in a letter that the majority of people "insist that you did exactly right It is the newspapers that are doing most of the kicking."
Өлім және мұра
Лэйн 1917 жылы Bright ауруы немесе артериосклероздан зардап шеккен созылмалы науқас адам болды. Оның қиын жағдайы оған көпшілік тарапынан айтылған сын-пікірлердің әсерінен әлсіреп қалды. Дегенмен, 1917 жылы 4 сәуірде дәрігерлердің кеңесіне қарамастан, Лейн Сенатқа барып, президенттің 2 сәуірдегі сөйлеген сөзіне сәйкес Германияға қарсы соғыс жариялауға қарсы дауыс берді. Гарри Лейннің кішкентай жинағы Портлендтегі Орегон тарихи қоғамының ғылыми кітапханасында сақталған. Материалға Лейнге және одан келген аз сандағы хаттар, сондай-ақ 1940 жылдары дайындалған аяқталмаған өмірбаянның жобасы кіреді.
Шығармалары
Панама каналы бойынша алымдар: Сөз сөйлеу. Вашингтон, округ: АҚШ үкіметінің баспаханасы, 1914 жыл. Бала еңбегі және Конституция: АҚШ Сенатында сөйлеген сөзі, 1916 жылдың 8 тамызы. Вашингтон, округ: АҚШ үкіметінің баспаханасы, 1916 жыл. Еуропа соғысынан аулақ болудың бір жолы: Құрметті Орегон штатының Гарри Лейн, АҚШ Сенатында, 1917 жылдың 7 және 8 ақпаны. Вашингтон, округ: АҚШ үкіметінің баспаханасы, 1917 жыл.