Кіріспе
Шертс ( /ʃɜːrts/ шёртс) – АҚШ-тың Техас штатындағы Гваделупе, Бексар және Комал округтерінде орналасқан қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 42 002 адамды құрайды, 2010 жылғы санақ бойынша 31 465 адам болған. Шертс қаласын 1800 жылдары Эльзас аймағынан келген эмигранттар негіздеген.
Тарих
Шертс – Сан-Антонио – Нью-Бранфелс қалалық агломерациясының үшінші ірі қаласы және Рэндольф әуе базасын айналаған қалалардан құралған Рэндольф Метрокомының ең ірі қаласы. Метроком Сан-Антонионың солтүстік-шығыс жағында орналасқан. Шертстен басқа, Рэндольф Метрокомына Live Oak, Kirby, Converse, Marion, Cibolo, Universal City, Windcrest, Garden Ridge және Selma қалалары кіреді. Бұл қалалар Комал, Бексар және Гваделупе округтерінде орналасқан, олардың жалпы халқы 355 000 адамды құрайды және қарқынды өсіп келеді. 1990 жылдардың соңынан бастап Шертс айтарлықтай дамыды. Бес жылдың ішінде, 2000–2005 жылдары қала халқы 18 694-тен 26 463-ке дейін өсті. Тек 2006 жылы ғана халық саны 26 463-тен 34 000-ға жетті. Шертске алғашқы қоныс аударушылар шамамен 1843 жылы келді. Шертстің төңірегіндегі жерлерде Боэтигерлер, Шертстер, Шнайдерлер, Сейлерлер, Маскелер және Мергельдер отбасылары тұрды. Шертс отбасының мүшелері бүгінге дейін қалада тұрады. Шертстің алғашқы атауы «Сиболо шұңқыры», кейін «Кетіңіз» болды, себебі Сиболо өзені тасығанда елді мекен толық оқшауланып қалды. Алғашқы қоныс аударушылар бидай, сұлы және жүгері екті, оларды жинау және өңдеу үшін арнайы жабдықтар қажет болмады. Кейінірек мақта егілді, ол өнімді дақыл болып танылды. 1870 жылы Шертс отбасы алғашқы мақта тазартатын зауытын салды. Ол баста көгершінмен, кейін бумен жұмыс істеді. Бұл зауыт қазіргі почта кеңсесі орналасқан жерде болды. Вейел мен Каллиздер салған екінші мақта тазартатын зауыт Бірінші және Екінші көшелердің арасында салынды. Кейінірек онда жүгері шайқау және ағаш кесу орындары да болды. 1890 жылы салынған алғашқы мектеп қазіргі Рэндольф атқоймасы орналасқан Сиболо өзенінен бері орналасқан. 1917 жылы екі қабатты кірпіш мектеп салынды, кейіннен О’Генри мектебінің орнына бұзылды. Мектепке жерді Адольф Шертс сыйға тартқан. 1876 жылы Шертс үшін үлкен серпіліс болған оқиға – Галвестон, Харрисбург және Сан-Антонио темір жолының қала арқылы салынуы. Бұл адамдарға арба немесе карета емес, пойызбен Сан-Антониоға саяхаттауға мүмкіндік берді, сонымен қатар тауарларды тасымалдау жеңілдеді. Алғашқы почта бөлімі 1882 жылы ашылды. Ол кезде Шертс әлі «Кетіңіз» деп аталатын. 1899 жылы ол ресми түрде Шертс болып өзгертілді. Себастьян Шертс темір жол салынып жатқанда жалпы дүкеннің иесі және басқарушысы болды. Қазіргі қалалық саябақтың орнында үлкен және өте белсенді атқыштар клубы орналасқан. Жыл сайын «Корольдік ату» деп аталатын ату турнирі өткізілді. Бұл екі күндік шараға Сан-Антониодан пойызбен адамдар келді. Соңғы күні жылдың соңына дейін мерекелік би ұйымдастырылды. Би залының шатырына желмен соққан қалдық көмірдің ұшқыны тиіп, өрт шығып, зал толығымен қирады деп есептеледі. Кейін зал қайта салынды, бірақ клуб таратылды. Тас сығу машинасы бір кезде Шертс қаласының коммуналдық қызметтерінің қарсы жағындағы Сиболо өзенінде орналасқан. 1913 жылы Сиболо өзеніндегі ең үлкен су тасқыны кезінде ол қирады. Шертстегі алғашқы шіркеу – қазіргі Бірінші көшедегі Біріккен методист шіркеуі. Ең көне коммерциялық ғимараттардың бірі, Мейн-стриттегі қызыл кірпіштен салынған ғимаратты Уилли Шертс салған. Қазір онда сантехника және аппараттық дүкендер, сондай-ақ масондық жиналыстар өткізіледі. Бұл алғашқы сауда дүкені болды. Қазіргі Schertz Bank орнында 1909 жылы екі қабатты қонақ үй, бес бөлмелі аурухана және дәріхана кешені салынды. Қонақ үйді Генри Эберт салған. Доктор Уотсон қалалық дәрігер болып жұмыс істеді. Бұл дәрігер науқастарын тексеру үшін екі көлік түрін пайдаланды: жақсы жолдар үшін атпен, ал нашар ауа райы мен ұзақ қашықтықта атпен. 1917 жылы доктор К. М. Котам мен медбике Мисс Кора Карбах Майн-стритте тағы бір қызыл кірпіштен аурухана салған. Ол көптеген жылдар бойы айналасындағы қауымдарға қызмет етті және қазір ескі пәтер үйі болып табылады. Алғашқы банк 1913 жылы құрылды, ал алғашқы банкирлердің бірі Гласс мырза болды. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлттық үй күзетшілерін ұйымдастырды, олар қазіргі уақытта масондық ложасының кездесу орны болып табылатын ғимараттың екінші қабатында түнде жаттығулар жасады. Рэндольф алаңы (қазіргі Рэндольф әуе күштері базасы) 1920 жылдардың соңында Шертс үшін үлкен пайда әкелді. Әуе корпусының әуе академиясы («Әуедегі Батыс нүктесі») үшін қажетті шаруа жерлері сатып алынды, ол 1930 жылы ашылды. Үш нысан қарастырылды. Қазіргі жер таңдалды, өйткені бұл аймақта тұман аз болды және тұман ертерек көтерілді, бұл ұшу уақытын ұзартты. Осының барлығы Шертс пен оның маңындағы қауымдардың, сондай-ақ Нью-Бранфелс, Сегуин және Сан-Антонио аймақтарының экономикасын жақсартты. Шертстің V. F. W. 1946 жылы құрылды. Алғашқы өрттен қорғау Рэндольф әуе базасының өрт сөндіру бөлімінен келді. Шертс кәсіпкерлері мен азаматтары өрт сөндіру бөлімін құрды, ал Шертс өрт сөндіру бөлімінің алғашқы отырысы 1956 жылдың 8 ақпанында өтті. Арчи Вудвард алғашқы өрт басшысы болды. Өрт сөндіру станциясы мен қалалық әкімшілік ғимараты салынды, ал Шертс кітапханасы қазір осы ғимаратта орналасқан. Жақында бұрынғы кітапхананың жанына жаңа кітапхана салынды. Шертс 1958 жылы Техас штатымен қала ретінде тіркелді.
География
Шертцтің бастапқы орталығы Гуадалупе округінің батысында, 1400 Шертц Парквейде орналасқан қалалық әкімшілік ғимаратында (City Hall) орналасқан. Қаланың кең аумақтары қазір солтүстікке Комал округіне, ал оңтүстікке Бексар округіне дейін созылады. Гуадалупе және Бексар округтерінің арасындағы шекараны құрайтын Сиболо өзені, тарихи қала орталығынан оңтүстікке қарай қала арқылы ағып өтеді. Шертц шығысында Сиболо қаласымен, оңтүстігінде 10-шы тас жолмен (Interstate 10), оңтүстік-батысында Конверс және Рэндольф әуе базасымен, батысында Универсал Сити және Сельмамен, солтүстігінде Гарден Риджмен және солтүстік-шығысында Нью-Бранфелспен шектеседі. 35-ші тас жол (Interstate 35) қаланың солтүстік бөлігінен өтеді, 174-тен 180-ге дейінгі шығулар арқылы кіруге болады. I-35 тас жолы Сан-Антонио қаласының оңтүстік-шығысына қарай 19 миль (31 км) және қаланың солтүстік-шығыс шекарасынан Нью-Бранфелс қаласының орталығына дейін 6 миль (10 км) қашықтықта орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, Шертцтің жалпы ауданы , оның ішінде жер және , немесе 0,63% су құрайды.
Демография
+Шерц қаласының 2020 жылғы нәсілдік құрамы (NH = Испандық емес) Нәсіл саны Пайыздық үлесі Ақ (NH) 20,170 48.02% Қара немесе африкалық американдық (NH) 4,821 11.48% Тұрғын американдық немесе Аляска тумасы (NH) 129 0.31% Азиялық (NH) 1,192 2.84% Тынық мұхиты аралдарының (NH) өкілдері 117 0.28% Басқа нәсіл (NH) 204 0.49% Аралас/Көп нәсілдік (NH) 2,222 5.29% Испандық немесе латиноамерикандық 13,147 31.3% Барлығы 42,002 АҚШ-тың 2020 жылғы халық санауы бойынша қалада 42 002 адам, 14 853 үй шаруашылығы және 11 570 отбасы тұрады. 2010 жылғы мәліметтер бойынша, қалада 31 465 адам, 6 604 үй шаруашылығы және 5 283 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 7 009 тұрғын үй бірлігін құрады. Нәсілдік құрамы: 82.0% ақ, 6.6% афроамерикандық, 0.5% тұрғын американдық, 1.8% азиялық, 0.2% Тынық мұхиты аралдарының өкілдері, 5.5% басқа нәсілдер және 3.4% екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Халықтың 19.5% -ы кез келген нәсілге жататын испандық немесе латиноамерикандықтарды құрайды. 6 604 үй шаруашылығының 42.1% -ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 67.2% -ы бірге тұратын некеде тұрған жұбайлар, 10.0% -ы күйеуі жоқ әйел үй иесі, ал 20.0% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 16.7% -ы жеке адамдардан тұрады, ал 5.3% -ында 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдар бар. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2.82 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3.17 адамды құрайды. Қала тұрғындарының 29.3% -ы 18 жасқа дейінгілер, 6.7% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 33.0% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 22.2% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 8.8% -ы 65 жасқа толған және одан асып кеткендерді құрайды. Орташа жас 35 жас. Әр 100 әйелге 93.9 еркек шамасында. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 91.3 еркек шамасында. Қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 55 156 доллар, ал отбасының орташа табысы 59 745 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа табысы 38 655 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 28 203 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 21 938 долларды құрайды. Отбасылардың 4.2% және халықтың 5.2% кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 6.0% және 65 жастан асқандардың 8.4% -ы. Шерц қаласының көптеген тұрғындары әскери қызметпен байланысты, себебі қаланың жанында Рэндольф әуе күштері базасы, ал жақын маңда Форт Сэм Хьюстон және Лакленд әуе күштері базасы орналасқан. Әскери қызметтің өте кішкентай мерзіміне байланысты халықтың айналымы болуы мүмкін.
As of the 2020 United States census, there were 42,002 people, 14,853 households, and 11,570 families residing in the city. As of 2010, there were 31,465 people, 6,604 households, and 5,283 families residing in the city. The population density was There were 7,009 housing units at an average density of The racial makeup of the city was 82.0% White, 6.6% African American, 0.5% Native American, 1.8% Asian, 0.2% Pacific Islander, 5.5% from other races, and 3.4% from two or more races. Hispanic or Latino of any race were 19.5% of the population. There were 6,604 households, out of which 42.1% had children under the age of 18 living with them, 67.2% were married couples living together, 10.0% had a female householder with no husband present, and 20.0% were non families. 16.7% of all households were made up of individuals, and 5.3% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.82 and the average family size was 3.17. In the city, the population was spread out, with 29.3% under the age of 18, 6.7% from 18 to 24, 33.0% from 25 to 44, 22.2% from 45 to 64, and 8.8% who were 65 years of age or older. The median age was 35 years. For every 100 females, there were 93.9 males. For every 100 females age 18 and over, there were 91.3 males. The median income for a household in the city was $55,156, and the median income for a family was $59,745. Males had a median income of $38,655 versus $28,203 for females. The per capita income for the city was $21,938. About 4.2% of families and 5.2% of the population were below the poverty line, including 6.0% of those under age 18 and 8.4% of those age 65 or over. A large number of Schertz's population is connected with the military due to the presence of adjacent Randolph Air Force Base and nearby Fort Sam Houston and Lackland Air Force Base, which can result in some degree of population turnover due to the transient nature of military service.
Өнер және мәдениет
Виленчик Walk for Life – наурыз айында өткізілетін жыл сайынғы қоғамдық қайырымдылық шарасы, Сан-Антониодағы Техас университетінің денсаулық сақтау орталығындағы Онкологиялық терапия және зерттеу орталығына көмек көрсетеді. Бұл 5 шақырымдық жаяу жүру және жүгіру жарысы. "Абсолют джаз" – қаланың жыл сайынғы бір күндік джаз фестивалі. Мамыр айында "Жүйректерге арналған үйлер" Пикрелл паркінде жыл сайынғы "Иттер шапқыны" жарысын, 5 шақырымдық жүгіру және 3 шақырымдық серуендеуді ұйымдастырады. Schertz EMS апталығы мамыр айында қызмет көрсету аймағында өткізіледі, ішінде гольф турнирі және Forum сауда орталығында EMS Extravaganza шаралары бар. Жиналған қаражат қоғамдық көмек бағдарламаларын және Бобби Дилворт стипендиялық қорын қаржыландыруға жұмсалады. Шертс полиция бөлімі жыл сайын мамыр айында Полиция мерейтойы күнін өткізеді. Шертс сұлулық конкурсы мамыр айында қаланың аймақтық шерулер мен фестивальдердегі елшілерін іріктеу үшін өткізіледі. Шертцтің 4 шілде мерекесі, Орталық және Оңтүстік Техастағы ең ірі шерулер мен фестивальдердің бірі, АҚШ Қарулі күштерінде қызмет ететін ерлер мен әйелдерге құрмет көрсетеді. Жыл сайын қыркүйек айының соңында Шертц фестивалі Шертц қаласының құрылуына арналған салют ретінде әртістер, тағам, сусындар және тағы да басқаларын ұсынады. Шертс қалалық департаменттері, кәсіпорындары, азаматтық және қоғамдық ұйымдары 31 қазанда Пикрелл паркінде жыл сайынғы "Дөңгелек немесе сыйлық" мерекесіне қатысады. Бұл шараны Schertz Fire Rescue ұйымдастырады және балаларға дәстүрлі "төңкерілген немесе лазым" ойынына балама ретінде қауіпсіз және қызықты орта жасайды. Қысқы мерекелік маусым қарашада Ағалар өнер және қолөнер жәрмеңкесін, ал желтоқсанда Періштелер фестивалін қамтиды.
Үкімет
Шертс қаласы Аламо аймақтық үкіметтер кеңесінің мүшесі.
Фильмде
Соңғы жылдары Шертц Сан-Антонио аймағында фильм түсіруге арналған маңызды орынға айналды. 2007 жылдың наурыз айында Севаллос ағайындары "Ас в дыре" фильмінің бір бөлігін Шертцте түсірді. 2005 жылы Роберт Бенфер "Клай Ворлд: Офф Табл" тәуелсіз фильмін Шертц маңындағы қираған жерлерде түсірді. "Ең батылдар даңғылы: 11 қыркүйек еске алу көрмесі" де Шертцте түсірілді.