Кіріспе
Байко - Ливерпульдегі пластикалық инженер және кәсіпкер Чарльз Плимптон ойлап тапқан британдық құрылыс ойыншығы. Алғаш Ұлыбританияда сатылып, көп ұзамай Британдық одақтастыққа экспортталды және 1934 және 1967 жылдар аралығында бүкіл әлем бойынша танымал брендке айналды. Атауы бакелиттен алынған, бұл әлемдегі алғашқы коммерциялық пластмассалардың бірі, ол бастапқыда көптеген бөлшектерді өндіру үшін пайдаланылған. Байко әлемдегі ең алғашқы пластикалық ойыншықтардан болды.
Bayko was a British building model construction toy invented by Charles Plimpton, an early plastics engineer and entrepreneur in Liverpool. First marketed in Britain it was soon exported throughout the British Commonwealth and became a worldwide brand between 1934 and 1967. The name derived from Bakelite, one of the world's first commercial plastics that was originally used to manufacture many of the parts. Bayko was one of the world's earliest plastic toys to be marketed.
Байко жүйесі
Байко негізінен үлгі ғимараттар салуға арналған. Бакелит тақталарының төртбұрышты негіздері төрт бұрышты, ортасы 3/8 дюйм болатын, бұрыштарының арақашықтығы 3/8 дюйм болатын. Үлкен үлгілерді жасау үшін екі немесе одан да көп негізді бір-біріне ілмектермен бекітілген металл буындар арқылы біріктіруге болады. Бакелит кірпіштерді, терезелерді және басқа бөлшектерді ғимараттың қабырғаларын құру үшін екі түбір таяқшалардың арасында тесіп қоюға болады. Басқа жиі қолданылатын бөлшектерге едендер (база ретінде тесіктердің бірдей шаршы өрнектегі торлары бар шайырмен бекітілген қағаздың жұқа табақтары) және әр түрлі типті шатырлар кіреді. Сондай-ақ, көптеген басқа да мамандандырылған бөлімдер болды. Бастапқы жиынтықтарда негіздер үлкен және қоңыр түсті; қабырғалар қоңыр / қоңыр және қаймақ түсті; шатырлар терең қоңыр түсті; және терезелер өте қою жасыл түсті, бірақ 1937 жылға қарай қызыл немесе ақ қабырғалардың, жасыл терезелердің және қызыл шатырлардың "нағыз" түстері орнатылды, бірақ негіздер әлі де үлкен және қоңыр түсті. 1938 жылы көптеген жаңа бөлшектер енгізілген [қазір] көп сұранысқа ие 20s сериясының енгізілуімен түбегейлі өзгерістер кезеңі жарияланды. Содан кейін 1939 жылы "Жаңа серия" қайта жабдықтау бағдарламасы жаңа бөлшектердің қатарын арттырып, негіздерді таныс, кішірек нұсқаға өзгертті, бастапқыда көк түсті. Соғыстан кейінгі стандартты түстер қызыл және ақ қабырғалар, қызыл шатырлар, жасыл терезелер және жасыл негіздер болды. Соғыстан кейінгі жылдары "құқықсыз" түстермен кейбір тәжірибелерге қарамастан, олар 1959 жылға дейін жалғасты, ол кезде Мекко өз орнын басып, түстерді қызыл-сары және сары терезелер мен сұр негіздермен қызыл-қызыл кірпішке ауыстырды. Плимптон полистирол бөлшектеріне көшуді біртіндеп, 1950 жылдардың ортасынан бастап бастады, бұл өзгеріс кейіннен Меканоны ынта-жігермен қабылдады, өйткені оны өндіру әлдеқайда арзан болды. Бір қызығы, Байконың соңғы күндері олар осы материал мен түстердің өзгеруін "Flanged" немесе "Minimalist" деп аталатын бөлшектерді енгізе бастады. Байко модельдерінің бәсекелестеріне қарағанда реализмнің жоғары стандарты болды, бірақ әлсіз бакелит жиі бұзылады.
Плимптон дәуірі
Байконың ерте тарихы туралы Чарльз Плимптонға қараңыз. Байко жүйесін Чарльз Плимптон 1933 жылы Солтүстік Уэльстегі Рутинде ұзақ уақыт бойы сауыққаннан кейін ойлап тапты және патент алды. Плимптон Англияның Ливерпуль қаласында Plimpton Engineering компаниясын құрды, олардың көпшілігі бакелиттен, яғни 1900 жылдардың басында жасалған жаңа синтетикалық пластиктен жасалған бөлшектерді өндірді. Бұл жиынтықтар "Байко жеңіл құрылыс жиынтықтары" ("Байко жеңіл" термині "Бакелит" аталымынан шыққан) деп аталды және 1934 жылдың соңында бүкіл ел бойынша сатылымға шықты. Алайда, 12 ай бұрын, шектеулер салынған жергілікті нарыққа арналған, ас үйдегі үстелге жиналған жиынтықтармен шектеулі өндіріс болды. Бакелит материалы Бирмингемдегі Bakelite Limited компаниясынан алынды, ал алғашқы бірнеше жылда Bayko компаниясын Plimpton Engineering және Bakelite Limited компаниясы сатты. Бастапқыда "Set 1" (ең кіші, кіші деңгей) "Set 5" (ең үлкен) дейін бес жиынтық шығарылды. Кірпіштер қоңыр және крем түсті, негіздері қоңыр, терезелері қара-жасыл, төбелері қара-қоңыр түсті. Плимптон 1935 жылдың қыркүйегінде Bayko-ны Meccano Ltd-нің Meccano Magazine журналында жарнамалай бастады, 25 жылдан кейін Meccano-ның өзі Bayko-ға ие болатынын және шығаратынын білмеді. Келесі 25 жыл бойы журналға үнемі жарнамалар шығарылды. 1935 жылы үш А, В және С орнату жинақтары енгізілген, оларда орнатылған жинақтарды толықтыру үшін орнату бөлшектері, соның ішінде бағаналар, аркалар және жасыл шатырлар болды. 1936 жылы "Set 6" - "Set 5" -тен әлдеқайда үлкен жиынтық енгізілді, оған барлық жаңа әшекейлік бөлшектер кірді. Бұл жиынтықтағы барлық кірпіштер бастапқыда "Ок" болды, шайырға араласқан қара түсті түсті, және осындай жиынтықтар болды, және шын мәнінде, өте бағалы. 1937 жылы стандартты жиынтықтар үшін жасыл терезелі қызыл және ақ кірпіштердің танымал, ұзақ уақыт бойы өмір сүрген түстер схемасы енгізілді. 1937 жылдың аяғында немесе 1938 жылдың басында "6 топтама" жаңа стандартты түстерге ауыстырылды және "5А топтамасы" деген конверсиялық топтама енгізілді. Алайда, соғыс уақытындағы қатаң шаралар тоқтатылғанға дейін "Оак" -тен кез келген жиынтықты тапсыруға болады. 1938 жылы Байко жиынтықтары "Байко құрылыс жиынтықтары" деп сипатталды, өйткені өзгеріс кезеңі басталды. 20-шы жылдардағы сериялар, жаңартылған сәндік жиынтықтар енгізілді, онда қисық кірпіштер мен терезелер мен апельсин түсті мұнаралар ең маңызды енгізілгендер болуы мүмкін. 1939 жылы барлық қолданыстағы жиынтықтар қайта іске қосылды және алты жиынтықтан тұратын "Жаңа серия" жаңа бөлшектерді, әлі де қызыл, ақ және жасыл түстер схемасында енгізді. 1942 жылы екінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан өндіріс тоқтап, компания соғыс үшін өндіріске ауысты. 1946 жылы өндіріс қайта басталғанда, жиынтық диапазоны үшке дейін қысқарды, "Сет 0" -дан "Сет 2", "0" - жаңа, әлдеқайда кіші, кірме деңгейлі жиынтық, осы қатал уақытта. 1947 жылы "3-топ" енгізілді. Чарльз Плимптон 1948 жылы желтоқсанда туберкулезден қайтыс болды, ал оның әйелі Одри Плимптон Плимптон Инжинирингтің жұмысын қолға алды. 1949 және 1950 жылдары жинаққа қосымша жаңа бөлшектер қосылды, мүмкін Чарльз Плимптонның инновациялық ағынынан, жүйенің реализмін және икемділігін арттыру үшін енгізілді. Алғашқы жоспарда тағы екі жиынтық болғанмен, 1952 жылы "set 4" енгізілген кезде, мұнаралардан басқа барлық бөлшектер кіретін, жиынтық аяқталды. 1950 жылдардың аяғында жаңа бөлшектерге инвестициялардың созылмалы жетіспеушілігіне ұшыраған Байко нарықта пайда болған басқа құрылыс ойыншықтарынан үлкен қысымға ұшырады, ал Одри Плимптон 1959 жылы зейнеткерлікке шықты. Ол компанияны 1959 жылы Meccano Ltd-ге сатып жіберді, бірақ Бриттайнс та кадрда болды.
Мекано дәуірі
1959 жылы Bayko өндірісін жүргізу құқығын алғаннан кейін, Meccano Ltd өндірісті Ливерпульдің Спейк қаласындағы Meccano зауытына көшірді. Жүйені рационалдастыру және жеңілдету үшін барлық Байко жиынтықтары қайта құрылды. Көптеген сәндік бөлшектер алынып тасталды және бір бөлік шатырлар бір бөлік шатырлармен ауыстырылды. Түстер кестесі сұр түске, ашық жасыл түстегі шатырларға, сары терезелер мен есіктерге, ал қызыл-қызыл және бежелі кірпіштерге ауыстырылды. Өндіріс шығындарын азайту үшін бакелит орнына барлық пластикалық бөлшектерде полистирол пайдаланылды. Өкінішке орай, ұзақ уақыт бойы жүктілік кезеңінен кейін 1960 жылдың аяғынан 1961 жылға дейін төрт Meccano Bayko жиынтығы сатылымға шықты, олар Плимптон жиынтықтарымен шатастырудан аулақ болу үшін 11-ден 14-ке дейін нөмірленді. Байко жарнамалары Мекано журналында жалғасты, ал шығындарды қысқарту шараларының табыстылығынан жаңа жиынтықтар Плимптон жиынтығына қарағанда айтарлықтай төмен бағамен сатылды. 1962 жылы Мекано өзінің декоративтік бөлшектерін, соның ішінде француз терезелерін, үлкен терезелерді және пантеликті төбелерді, сонымен қатар олардың барлығын қамтитын жаңа "15-топ" ұсынды. 1963 жылы Meccano Ltd компаниясы да бәсекелестік ойыншықтар қысымын сезіне бастады, тіпті Bayko шығарған модельдер нақты архитектуралық құрылымдар болса да, жарнама тіпті өз басылымы Meccano Magazine-де де аз болды. 1964 жылы, қазір Triang меншігінде, Bayko-ның барлық жарнамалары тоқтатылды, бірақ Meccano 1967 жылға дейін Bayko жиынтықтары мен қосалқы бөлшектерін өндіруді жалғастырды. Бір қызығы, "Байко" компаниясы нарықта қолдау таппай, қиындықтарға тап болған кезде, тағы бір қайта құру бағдарламасы басталды. Бұл "Flanged" немесе "Minimalist" кірпіштерін және оларға қатысты бөліктерді енгізуді, қызыл және ақ кірпіштерге қайта оралуды қамтиды, бірақ бұл өзгеріс бағдарламасы жартысында тоқтатылды. Ақырында "сүтілу" стандарттардың нашарлауына әкелді, өйткені аралас түсті жиынтықтар шығарылды. Өмір бойы Плимптон мен Мекано Байко бүкіл әлемге экспортталды, және ойыншық болудан басқа, ол бүгінгі күнге дейін бар кішігірім ересектерді тартты. Байконың түпнұсқалық жиынтықтары мен бөлшектерінің сау саудасы бүгінгі күні де бар, кейбір құмар адамдар тіпті өздерінің Байко бөлшектерін құйды.