Кіріспе

Prince étranger (ағылшынша: "шетелдік ханзада") - Ансьен Режимдегі француз король сотының жоғары, бірақ біршама түсініксіз дәрежесі.

Жақсылықпен бәсекелесу

Патшаның ресми қабылдаулары кезінде (Honneurs de la Cour) олардың егемендік шығу тегі құрметпен мойындалса да, шетелдік княздер елдің басты сот және кеңесу органының, Париж парламенті, мұрагерлік құқығы бойынша мүшелері болмаған, егер олар сондай-ақ жұрттылыққа ие болмаса; бұл жағдайда олардың заңды басымдығы сол органда тіркелген күнінен басталды. Олардың патшалықтағы герцогтік теңдермен айтыс-тартыстары, герцог де Сент-Симонның естеліктері арқасында есте қалды, бұл принстердің Парламенттегі дәрежесінің жоқтығына байланысты болды, онда теңдер (француздық дворяндықтың ең жоғарғы деңгейі, көбінесе герцогтар) принц ду сангтан (немесе 1610 жылдың 4 мамырынан бастап, заңды княздерден кейін) кейін бірден басымдықты иеленді. Бартоломей күні болған қырғыннан кейін протестанттық қарсыластарынан тазартылған патшалықта жеңіске жеткен Гиздер корольге қарсы күшті болды, Генрих III герцогты өзінің көз алдында өлтіруге мәжбүр етті.

Атаулары

Шетелдік әміршілердің көбісі бастапқыда "әмірші" деген жеке атақты қолданған жоқ. Бұл атақты иеленген отбасылар әйгілі болғандықтан және Францияның ескі режимі кезінде аз болғандықтан, атақ отбасы тегіне қарағанда аз ерекшелік білдірді. Осылайша, асыл атақтар, тіпті шевалье, әдетте және бей-жай түрде XVI және XVII ғасырларда шетелдік княздермен бірге болды, олардың басымдығы әдетте сол атақпен байланысты болған дәрежемен шектелгенін білдірмейді. Мысалы, атақты маршал Анри де ла Тур д'Овернье атағын танытқан виконт де Туренн титулы дәстүрлі түрде отбасының кіші мүшесі иеленген қосалқы титул болды. Бірақ ол виконт емес, принц-этрейнер ретінде саналды, ол француз төңкерісіне дейін Буйонның шағын герцогтігін басқарған әулеттің кадеті болды. Францияда кейбір маңызды иеліктер (лордшафтар) орта ғасырдың соңынан бастап княздіктер деп аталды. Олардың иелері нақты дәрежесі жоқ еді және әрқашан герцогтарға және шетелдік князьдерге ресми түрде бағынышты болды. XVI ғасырдың аяғынан бастап, Францияның кейбір жетекші отбасылары әмірші атағын қабылдады. Көбінесе ол олардың үлкен ұлдарының атынан талап етіліп, соттың ақылға қонымды түрде ескерткіші ретінде, князьдік атақ - кем дегенде заңда - герцогтың атағына бағынады, ал тек сыпайылық атағы ретінде қолданылатын князьдік стильдің даулануы немесе тыйым салынуы қаупін азайтады. Ла Рошфуколь герцогтері де осындай болған: олардың Гвиеннен шыққан тәуелсіз герцог Гвильям IV-ден тарағандықтары және Мирандоланың егемен герцогтерімен араласқан некелері оларға шетелдік княздер ретінде патшалық танылуын қамтамасыз ете алмады. Дегенмен герцог мұрагері әлі күнге дейін "принц де Марсилак" деп аталады, дегенмен мұндай князьдік ешқашан Францияда немесе одан тыс жерде болған емес. XVIII ғасырда герцогтар мен кіші дворяндар "принц де Х" атағын иеленіп, шетелдік княздердің көбісі солай істей бастады. Принц ду санг сияқты (мысалы, Конде, Ла Рош-сюр-Йон), олардың бір жақты түрде принцтік титул де куртозиді сеньорлыққа берудің де фактілік артықшылықтарының бірі болды, ол тек кенәздік ретінде тәуелсіздікке ие болған жоқ, бірақ титул иеленушіге тиесілі де болмауы мүмкін, өйткені ол белгілі бір уақытта тек оның отбасына тиесілі болды (мысалы, Лорен Гизе үйіндегі принц д'Харкурт және принц де Ламбеск; принц д'Оверн және принц де Турнн үйіндегі Ла Тур д'Оверн; принц де Монтабан және принц де Рошфорт үйіндегі Рохан; принц де Талмонд үйіндегі Ла Тремольль). Дегенмен, бұл атақтар кейіннен отбасылар арасында тұқым қуалайтын теңеулер сияқты берілді. Сондай-ақ, князьдік артықшылықтан бас тартты Фредерик Морис, Овернь граф (16421707), Маршалдың немересі және қорғанышы Маршал Туренн, ол 1662 жылы Генриетта Хогенцоллерн Хечингенге (16421698) үйлену арқылы Ла Тур отбасының Нидерланды бөлімшесін құрды. Оның ағасы Буйонды басқарса да, кіші інісі Ұлы қайыршы және кардинал болды, ал Овернье өзі Лимузин губернаторы және француз жеңіл атқышыларының полковник генералдық лауазымын иеленді. Оның туылған дәрежесі де, оның әйелі Брабантиялық иелігі де Луи XIV-ді Сент-Эсприт орденінің салт аттылары алдында басымдық беруге көндірген кезде, Овернье орденнің сарайдағы тұсаукесерлеріне қатысудан бас тартты.

Тізім

Ла Трёмоль әулетіТуарс герцогы16511933Трастамара әулеті Неаполь патшаларының жер аударылған мұрагерлері.

Басқа жерлердегі эквиваленттер

Аға Хан отбасы, парсы және үнділік тектес болса да, қазір британдық азаматтар. Олардың әмірлік атақтарын британдық корольдік 1930 жылдан бері мойындады. Олардың басшысы IV Ага Ханға Елизавета II-нің жеке мәртебесі берілді.