Кіріспе
2006 жылғы вирустық видео Автобус ағасы - Гонконгта 2006 жылдың 27 сәуірінде Гонконгтағы KMB автобусындағы екі ер адамның арасында сөз жүзіндегі қақтығысты бейнелейтін Гонконгтың кантон тіліндегі вирустық видеосы. Екі ер адамның ішіндегі үлкенірек және батыл жігіт тез арада "Автобус аға" деген лақап атпен танылды. Бұл Гонконгтағы ересек еркектерге "Аға" (阿叔) деп атаудың әдетіне сәйкес келді. Бұл қақтығысты көрші жолаушы видеоға түсіріп, Гонконгтың Алтын форумына, YouTube және Google Video-ға жүктеді. Бұл видео 2006 жылдың мамыр айында YouTube-тың ең көп қаралған видеосына айналды, көрермендерді Автобус ағасының риторикалық жарылыстары мен лас сөздерін көп қолдануымен тартып, сол айдың алғашқы 3 аптасында 1,7 миллион рет қаралды. Бұл видео Гонконгта мәдени сенсация болып, өмір салты, әдеп, азаматтық сана және медиа этика туралы пікір-таласты туғызды және әлемдегі БАҚ-тың назарын аударды.
The Bus Uncle is a Hong Kong Cantonese viral video depicting a verbal altercation between two men aboard a KMB bus in Hong Kong on 27 April 2006. The older and more belligerent of the two men was quickly nicknamed the "Bus Uncle", from the common Hong Kong practice of referring to older men as "Uncle" (阿叔). The altercation was recorded by a nearby passenger and uploaded to the Hong Kong Golden Forum, YouTube, and Google Video. The video became YouTube's most viewed video in May 2006, attracting viewers with the Bus Uncle's rhetorical outbursts and copious use of profanity, receiving 1.7 million hits in the first 3 weeks of that month. The video became a cultural sensation in Hong Kong, sparking debate and discussion on lifestyle, etiquette, civic awareness and media ethics within the city, and attracted the attention from media outlets around the world.
Оқиға
Оқиға 2006 жылы 27 сәуірде сағат 23:00-де KMB Volvo Super Olympian екі қабатты көлігінің жоғарғы палубасында орын алды. Қарт адам артына бұрылып, стресс кезінде қажетсіз қозғай бастады. Алайда, Фонг журналистерге "видео түсіруді хобби ретінде қолданатынын және оны достарымен бөлісуді жоспарлап отырғанын" айтты. Видеоның "Автобус ағасы" деген атауын Интернеттегі форумның мүшелері видеодағы қарт адамға сілтеме жасап шығарды. Гонконгта қарт еркекке "аға" (阿叔) деп айтуға болады, сондықтан ағылшын тіліндегі аударма "Автобус аға" деп аударылады. Ламның есімі бастапқы бейнебаянның атау бөлігінде кездеседі. Батыс бұқаралық ақпарат құралдарында айтылғаннан айырмашылығы, "аға" сөзі қолданылмаған. 2006 жылдың 28 мамырында бұл оқиға туралы TVB-дің және Cable TV-нің негізгі кешкі жаңалықтарында айтылды. Кейіннен бұл видео Батыс бұқаралық ақпарат құралдарына жеткен, ол кеңінен тараған және Channel NewsAsia, CNN және The Wall Street Journal газеттерінде жарияланды. 2006 жылы 23 мамырда 23 жасар Elvis Ho Yui Hei, Elvis Ho жұмыс орнынан үнемі автобуста үйіне баратын және ол жолаушылардан жиі дауыстарын төмендете берулерін сұрайтынын, сондықтан ол сапар кезінде ұйықтай алатын. Хо "Автобус аға" дегенді кешіргенін және қарт жігіттің қандай да бір стресске ұшырағанын түсінгенін айтты. Оның жеке басы ашылғаннан кейін, Чан сұхбаттар үшін сыйақы талап еткені үшін сынға түсті.
Elvis Ho regularly commuted home from work on the bus and reported that he often asked passengers to lower their voices so he could sleep during his trip. Ho said he forgave "Bus Uncle" and sympathized with whatever stress the older man was suffering from. After his identity was revealed, Chan was criticized for reportedly demanding remuneration for interviews.
Салдары
Sing Tao Daily хабарлағандай, Чан 2006 жылы 31 мамырда Хоның Монг Кок қаласындағы кеңсесіне барып, дау-дамай үшін кешірім сұрады және "Автобус ағасының Рав партиясын" өткізу туралы бизнес ұсынысын бастады. Чанды Хо тез қабылдамай, шығарып салды. Ол кездесуді ұйымдастырған журналистерге ашуын білдіріп, баспасөзге қарсы заңдық іс-қимыл жасалатынын айтып қорқытты. Минг Пао "автобус ағасының" өсек-аяң сөздерін және қорқынышты мінез-құлқын автобуста жолаушылардың жалпы мінез-құлық кодексін бұзу деп есептеді және ол жол қозғалысы (жария қызмет көрсету көліктері) ережелерінің 46 (a) (b) (ii) және 57 (a) бөлімдері мен қоғамдық тәртіп туралы ереженің 17 (b) (ii) бөлімі бойынша екі қоғамдық тәртіпті бұзған, бұл үшін ол қаржылай жазаға және бас бостандығынан айыруға әкелуі мүмкін. Next Magazine журналының журналистері Чанмен Юэнь Лонгтегі үйінде сұхбат жасады, ал оның сұхбаты 1 маусымда журналдың мұқабасында жарияланды. 2006 жылы 7 маусымда "Стейк Эксперт" мейрамханалар тізбегінде қоғамдық қатынастар қызметкері болып жұмысқа алынған Чанға жұмыс орнында үш белгісіз бетперделі адам физикалық шабуыл жасады, олар оқиға орныннан қашып кетті.
Халықтық мәдениетке әсері
Кейіннен Чанның кейбір цитаталары Гонконгта жиі қолданылды, еліктелді және пародияға айналдырылды, әсіресе жасөспірімдер. "Сенде стресс бар, менде стресс бар" ("Сенде стресс бар, менде стресс бар"), "Ерішелмеген! " ("Ерішелмеген!") Интернет-форумдар, плакаттар мен радио бағдарламаларында "Ақ жол" деген сөз айтары кең тараған. Видеоның әртүрлі ремикстері жасалды, соның ішінде поп, мультфильмдік футболкалар мен ұялы телефон қоңырауларының дыбыстары сияқты тауарлар да өндірілді және Интернетте сатылды. ATV және TVB шығарған ситкомдар да видеоны пікірталасқа қатысты. TVB-нің "Добро пожаловать в дом" (高朋滿座) комедиясының 67 сериясында көзілдірік киген жас кейіпкер кінетеатрдағы ұялы телефонмен тым қатты сөйлейтін адамды тоқтатуға тырысты. Нәтижесінде, әлгі кісі оны қатты сөгіп жіберді. Отбасы интернеттегі бейнеден оқиға туралы білгеннен кейін, кейіпкерге өзін батыл ұстауға және өзін қорлауға жол бермеуге үйретті. Ақыры, ол сол кісіні кинотеатрда кездестіріп, оны ғимараттан шығарып жіберді.
Гонконгтағы стресс
Көптеген адамдар видеоны күлкілі және қызықты деп тапса да, басқалары оның Гонконг пен басқа да көпшілік аймақтардағы өмірдің аса қауіпті және зұлым болжамдарын білдіретінін ескертті. Журналистика профессоры және интернет сарапшысы Энтони Фун Инг "басқаша оқиғаның" төменгі резолюциялы видеосының танымалдығын қаланың эмоционалды климатына байланысты деп түсіндірді.
Азаматтық саналылық мәселелері
А Нонг (阿濃, J: aa3 nung4, P: Ā Nóng) Гонконгтағы танымал әдебиетші және суретші, бұл оқиға Гонконгтың қарапайым халқының бей-жайлығын көрсетті деп сенді. Ол Чан мен Хо арасындағы қызу айтыстың кезінде бірде-бір көрермен Хоға көмекке келмегенін атап өтті. Ол бірнеше жыл бұрын автобустың төменгі қабатта темекі шегетін бір кісіні кездестіргенін және қалған сапар бойы оны сөгіп жүргенін еске алды. Ол автобустың жүргізушісіне шағымданудың пайдасы жоқ екенін айтты, өйткені ол басқа жолаушылар туралы айтпағанда, уақытын жоғалтып алу үшін мазаланбайды. Ах Нонг мұндай қоғамда адамды жақсы ниетпен істегеніне қарамастан, жамандық жасады деп айыптай алады деп дәлелдеді. Хоның төменгі дауыс деңгейін қалайтыны, сондай-ақ "автобус аға" сезінетін стресске деген жанашырлығы қолдау тапты. Коммерциялық радиода болған оқиға туралы журналист Чип Цао Чанның мінез-құлқын "шулы зорлау" деп сипаттап, оқиғаның әлеуметтік шиеленістің және "жалпы гонконгтықтардың" ой-пікірінің көрінісі екенін айтты. Ол Хоны қазіргі Гонконг жастарының стереотиптері ретінде сынға алды. Гонконг радио-телевидениесінің "Жыл адамы" аталымы бойынша Чанның екінші орынға орналасуы Гонконг стандартының Майкл ДеГолиерінің пікірінше, бұл жалпы халыққа әсер еткен болуы мүмкін. Гонконгтың қалалық университетінің әлеуметтік ғылымдар оқытушысы Нг Фунг Шенг Гонконг тұрғындары қоғамдық орындарда қатты сөйлесуге бейім екенін түсіндірді. Ол бұл құбылысты көптеген көліктер мен пойыздарда орналасқан, бағдарламаларды қатты дауыспен көрсететін теледидар экрандарына байланысты деп түсіндірді. Ол үкіметке халыққа азаматтық тәрбие беруді қамтамасыз етіп, оларды өзгелерге көбірек көңіл бөлуге шақырды. Мектептерде "Мен стресстемін!" деген сияқты ұғымдарды қолдануға тыйым салынған. Нг мұғалімдер оқушылардың қысымға шынымен душар болып жатқанын немесе жай ғана трендке еліктеп жүргенін ажырата білуі керектігін айтты. Мысалы, бірнеше БАҚ-тар "Бас ағаның" жеке басын ашқандарға сыйлық ұсынды. 2006 жылдың мамыр айының соңында журналистер мен фотографтар тобы Чанның Хомен екінші кездесуін бастады және қадағалады. Хо бас тартқаннан кейін, олар Бас ағаны кешкі асқа және караокеге алып келді. Та Кунг Пао "Автобус аға" оқиғасы Гонконг бұқаралық ақпарат құралдарының кәсібилігін сынады деп мәлімдеді, оның редакциясында Чан сұхбаттар үшін сыйақы іздегені және өзі туралы көптеген ерекше мәлімдемелерді растаусыз жариялағандығы айтылды. Баспасөз соңында журналистерге жаңалықтарды жалғандан жасамауды, қайта, оқиғалардың расталу мүмкіндігін баса көрсетуді және оқиғаның жаңалықтарға лайық екендігін мұқият қарастыруды кеңес берді. Басқалары бұған байланысты бұқаралық ақпарат құралдарының қастандықтары себеп болған жоқ, бұл жағдай жұртшылықтың қызығушылығы мен Гонконгтың бәсекеге қабілетті тұтынушыларды қамтитын медиа нарығының көрінісі деп есептейді. Кейіннен осыған ұқсас видеолар жарияланды, соның ішінде Гонконг халықаралық әуежайында ұшағын жіберіп алған әйелдің видеосы жарияланды, ол бес күн ішінде 750 000 рет қаралды.