Кіріспе
Тайландтың Big C сауда компаниясы, Big C Supercenter Public Company Limited компаниясы Big C Retail Corporation Public Company Limited компаниясының басқаруымен жұмыс істейді. Бұл Бангкокта орналасқан азық-түлік және жалпы тауар сату бойынша бөлшек сауда компаниясы. Big C 2016 жылы Тайландтың Tesco Lotus-тан кейінгі екінші ірі гипермаркет операторы болды. Оның бес елде, атап айтқанда Таиландта, Лаоста, Камбоджада, Вьетнамда және Гонконгта операциялары бар. Компанияны 1993 жылы Central Group құрды, ал алғашқы Big C 1994 жылы Бангкоктегі Ченгваттана жолда ашылды. 2019 жылға дейін Big C 153 гипермаркет, 63 Big C нарығы және 1018 Mini Big C дүкендерін басқарады.
Big C, operated by Big C Supercenter Public Company Limited under Big C Retail Corporation Public Company Limited, is a grocery and general merchandising retailer headquartered in Bangkok, Thailand. Big C is as of 2016 Thailand's second largest hypermarket operator after Tesco Lotus. It has operations in five countries, namely Thailand, Laos, Cambodia, Vietnam and Hong Kong. The company was founded by Central Group in 1993 and the first Big C opened on Chaengwattana Road in Bangkok in 1994. as of 2019 Big C operates 153 hypermarkets, 63 Big C markets, and 1,018 Mini Big C stores.
Басталуы
Central Group компаниясы 1993 жылы Central Department Store компаниясының еншілес компаниясы ретінде Wong Sawang қиылысында Central Superstore дүкенін ашты. Ол өз-өзіне қызмет көрсету дүкені тұжырымдамасы бойынша Орталық супермаркеттен азық-түлік өнімдерін және Орталық дүкен мен Орталық саудадан жеке брендті киімдерді сата бастады. Big C бренді алғаш рет 1994 жылы 15 қаңтарда іске қосылды, бұл "Big Central" деген сөздің қысқартуы. Содан бері бұл атау басқа мағынаға ие болды. "Big" дегеніміз "Керектеген қызмет көрсетулер мен клиенттерге арналған құрал-жабдықтармен кең аймақты қамтиды, сонымен қатар Big C барлық клиенттердің қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін сатуды таңдаған өнімдердің кең спектрін қамтиды"; ал "C" дегеніміз Big C-ді әрқашан жақсы қолдаған клиенттерді білдіреді. Бірінші Big C дүкені Бангкоктағы Чаенгваттана жолында ашылды.
1990 жылдар
Save One Rangsit 1995 жылы Big C Supercenter болып өзгертілді және бұл тізбектің Бангкоктен тыс алғашқы дүкені болды. Сол жылы Central Superstore Company Limited компаниясы өзінің атын Big C Supercenter Public Company Limited деп өзгертті және Таиландтың қор биржасында (SET) (SET: BIGC) S. K. Garment PLC компаниясының көпшілік үлесін иеленіп тіркелген. Big C 1996 жылы Bangphlee-де бір қабатты дүкен тұжырымдамасын іске қосты, ол супер орталықты 12 000 м2 алаңға біріктірді және сауда жасауды жеңілдету үшін орналасу мен безендіруді қамтамасыз етті. Тиімді жобалау жұмыс істеу шығындарын төмендетуге ықпал етті.
Groupe Casino-мен бірігу
1997 жылғы Азия қаржы дағдарысынан кейін Big C Supercenter PCL өзінің Géant дүкендерімен танымал Groupe Casino компаниясымен бизнес альянс құрды. Казино тобы 1999 жылы капиталдың ұлғаюынан 530 млн. акция сатып алып, компанияны қайта капиталдандырудан кейін ең ірі акционерге айналды. Big C компаниясының бақылау үлесін алғаннан кейін, Groupe Casino Big C компаниясының киім бизнесін сатып, тек бөлшек сауда қызметіне ғана көңіл бөледі.
2000 жылдар
Big C өзінің жұмыс уақытын күн сайын сағат 08:00-ден түн ортасына дейін ұзартты және 2000 жылы Big C веб-сайтын іске қосты. Екі жылдан кейін Big C қатты жеңілдікпен супермаркеттер желісін іске қосты, "Leader Price by Big C", Groupe Casino-ның Leader Price брендіне ұқсас серіктес дүкен. Сол жылы Big C өзінің алғашқы несиелік картасын "Big C Credit Card" және "Big C Hire Purchase" іске қосты. Big C Foundation (มูลนิธิปิ๊กซี) 2002 жылы іске қосылды, оның негізгі мақсаттары балаларға білім беру тұрғысынан қажетті көмек пен қолдау көрсетуді және әлеуметтік қорлықтан немесе есірткі саудасынан зардап шеккендерге білім алу мүмкіндігін ұсынуды қамтиды. 2005 жылы Big C компаниясы "Compact Store" тұжырымдамасын әзірлеп, кеңейтті. Компакт-дүкендердің әрқайсысы 300 мен 400 миллион бат аралығында инвестиция қажет етеді және орташа сауда алаңы 5000 6000 шаршы метрді құрайды, ал Big C-дің стандартты дүкендерінің сауда алаңы шамамен 10000 шаршы метрді құрайды және 600 мен 700 миллион бат аралығында инвестиция қажет. 2005 жылдың мамыр айында "Big C Shopper Card" іске қосылды, ол жалға алу картасы болды. 2006 жылы Leader Price by Big C "Mini Big C" (มินิบิ๊กซี) болып қайта құрылды, бұл 24 сағат қызмет көрсететін жақын жердегі дүкен форматы. Big C 2010 жылдың шілдесінде "Big C Junior" (บิ๊กซี จูเนียร์) деп аталатын тағы бір жаңа брендтік дүкен форматын іске қосты, ол компактты дүкен мен супермаркет арасындағы орта деңгейде.
Жаһандық брендтік
"Big C" 2003 жылдың соңында Таиландтан тыс жерде алғаш рет қолданылды, Вьетнамдағы үш Cora гипермаркеттің брендін өзгертумен. Дүкендер Реюньондағы Бурбон тобының бірі - Виндемияның меншігінде болды. Казино Виндемияны өз бақылауына алды, ал Big C Supercenter баннері осы дүкендер үшін қолданылады. 2010 жылы Big C Таиландта 2012 жылдың соңында Лаоста өзінің алғашқы дүкенін ашатынын жариялады.
Carrefour сатып алуы
2010 жылдың қарашасында Big C Тайландтағы 42 Carrefour филиалын 868 миллион еуроға (35,4 миллиард бат) сатып алу туралы ұсыныс берді. Сатып алудан кейін Groupe Casino, оның тайлық еншілес компаниясы Big C Supercenter PCL, 111 гипермаркетке ие болды, ал Tesco-ның 87-сі. Алайда, егер басқа бөлшек сауда форматтарын қойсақ, Tesco бүкіл ел бойынша 704 дүкенмен үлкен. 2011 жылы наурыз айында Carrefour Suwintawong Carrefour дүкені Big C ретінде қайта аталатын алғашқы Carrefour дүкені болды. 2013 жылы Big C-дің басты бәсекелесі Lotus-қа Тайландтың азаматтық соты 2011 жылы Ek chai Distribution Centre компаниясының Carrefour купондарын пайдалану үшін Big C-ге 4 миллион төлеуге бұйырды. Carrefour сол кезде Lotus гипермаркеттерінің жергілікті операторы болды, бірақ кейіннен оны Big C сатып алды, бұл сот ісіне себеп болды. Айыптау барысында Big C компаниясы 416 миллион фунт стерлингке барабар зиянды талап етті.
In 2013, Big C main competitor, Lotus's, was ordered by the Civil Court of Thailand to pay ฿4 million to Big C following from a campaign in 2011 by Ek chai Distribution Centre to use Carrefour coupons. Carrefour was at that time the local operator of Lotus's hypermarkets, but was later taken over by Big C which caused the lawsuit. In the lawsuit, Big C claimed damages of ฿416 million.
Thai Charoen Corporation компаниясының меншігі
Groupe Casino SA 2016 жылдың ақпан айында Тайландтың гипермаркет операторы Big C-дегі үлесін 3,1 миллиард еуроға (US $ 3,46 миллиард) Тай миллиардері Шарон Сиривадханабхакдиге сатуға келісті. Оның холдингтік компаниясы TCC Group компаниясы Казиноның Тайландтағы Big C-дегі 58,6% үлесін 252,88 бат (7,10 АҚШ доллары) бағамен сатып алатынын мәлімдеді. Сату Казиноға қарыз деңгейін 3,3 млрд евроға төмендетуге мүмкіндік берді. 2016 жылы бөлшек сауда компаниясы 4 млрд. евролық қарызды азайту жоспарын іске қосты, оның ішінде Big C-дегі үлесін және Вьетнамдағы бөлшек сауда активтерін сату кірді. Шабуылды жергілікті мұсылман тұрғындар жасаған болуы мүмкін, дегенмен генерал-лейтенант Пияват Накванич бұл аймақтағы ірі бизнестің болуына қарсы әрекет болған деп айтты. 2020 жылдың қаңтар айында бас директор Асвин Техаяреонвикул компанияның Таиланд пен Малайзиядағы Tesco Lotus операцияларын сатып алу ниеті бар екенін мойындады. TCC Group (Big C компаниясының бас компаниясы) өтінім берді, алайда COVID-19 пандемиясы салдарынан туындаған қаржылық қиындықтардан кейін компанияны сатып алмады. Tesco Lotus-ты Charoen Pokphand (CP Group) компаниясына сату 2020 жылдың қараша айында 10,6 миллиард АҚШ долларына мақұлданды, кейіннен Lotus's деп қайта аталды. 2023 жылы Big C Гонконгтағы 24 AbouThai дүкенін Big C деп қайта атауды жоспарлап алды. Тамыз айында бас директор Big C-нің төртінші тоқсанда Таиланд пен Гонконгтың қор биржаларында қос тізімге енгізілетінін мәлімдеді. 29 тамызда Big C Тайланд қор биржасына қайта оралуын 2023 жылғы сайлаудан кейінгі саяси тұйықталудың салдарынан туындаған нарық жағдайларына байланысты кейінге қалдырды.
Лаос
2019 жылдың маусым айында Вьентьян қаласындағы 41 M Point Mart дүкенінің бренді Mini Big C болып өзгертілді. 2023 жылдың басында Big C өзінің алғашқы гипермаркеті құрылысын 2024 жылдың сәуірінде ашуды көздеп, Вьентьян қаласында бастады. Құрылысты Лаостың инвесторлары қолдайды. Қазіргі уақытта Вьентьян қаласында 66 "Mini Big C" филиалы жұмыс істейді. Лаостағы Big C-дің өнімдері басқа елдердің дүкендерінен өзгеше, өйткені Лаостағы дүкендерде Лао нарығына көбірек өнімдер бар. Өнімдер жергілікті немесе Таиланд, Вьетнам, Қытай немесе Еуропадан импортталады. Екі ел 2020 жылдың 19 қарашасында өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды.
Вьетнам
Big C-нің бүкіл Вьетнамда 35 дүкені бар және олардың барлығы Central Group-қа тиесілі, олар GO! бөлшек сауда маркасы. Таиланд, Лаос және Камбоджадағы Big C компаниясының басымдық үлесіне ие Berli Jucker компаниясы 2020 жылы Вьетнамда MM Mega Market дүкендерінің жалпы санын 21 филиалға дейін жеткізу үшін келесі жылы Вьетнамда үш MM Mega Market дүкенін ашу үшін бір миллиард бат инвестиция салады.
Гонконг
2023 жылдың 23 тамызында Big C жергілікті тайлық AbouThai брендін сатып алып, Big C ыңғайлы дүкендеріне қайта аталды. 2026 жылға қарай Big C желісін Гонконгтағы 100 орынға дейін кеңейтеді.