Кіріспе

Галлий (III) бромды (GaBr3) - төрт галлий трихалидтарының бірі.

Кіріспе

Галлий ((III) бромы - бөлме температурасында және атмосфералық қысымда сумен оңтайлы және экзотермиялық реакцияға түсетін ақ түсті кристалл порошок. Қатты галлий трибромиді бөлме температурасында тұрақты және негізінен оның димерлік түрінде кездеседі. GaBr3 аралық галоидты, Ga2Br7 құрауы мүмкін; алайда, бұл GaCl3 сияқты жиі кездеспейді. Ол галлий трихалид тобының мүшесі және дайындалуы мен қолданылуы бойынша GaCl3 және GaI3 сияқты, бірақ GaF3 емес. GaBr3 трифторлы газдарды қоспағанда, алюминий, индий және талий трихалидтеріне спектроскопиялық жағынан ұқсас.

Құрылымы

GaBr3 мономерінің тригональды жазық геометриясы бар, бірақ Ga2Br6 димерін құраған кезде галлий орталығының айналасындағы геометрия шамамен тетраэдрлі болады. Қатты зат ретінде GaBr3 моноклиникалық кристалл құрылымын құрайды, оның бірлік жасуша көлемі 524,16 Å3. Осы бірлік ұяшықтың қосымша спецификациялары мыналар: a = 8,87 Å, b = 5,64 Å, c = 11,01 Å, α = 90 ̊, β = 107,81 ̊, γ = 90 ̊.

Комплекстер

Галлий - d қабықшасы толтырылған ең жеңіл 13 топ металл және лигандтармен d π байланысқа қатыса алатын валентті электрондардан төмен ([Ar] 3d10 4s2 4p1) электронды конфигурациясы бар. Ga ((III) Br3дегі Ga-ның жоғары тотығу күйі, төмен электронегативтілігі және жоғары поляризациялануы GaBr3 қатты-жуық қышқылдық негіз (HSAB) теориясы бойынша "жұмсақ қышқыл" ретінде әрекет етуге мүмкіндік береді. Барлық галлий трихалидтерінің, оның ішінде GaBr3-тің Льюис қышқылдық термодинамикалық тұрғыдан кеңінен зерттелген, ал GaBr3-тің базалықлығы бірқатар донорлармен анықталды. Бұл иондық кешен Бр-ионға байланыстыруға қабілетті, оны бейтарап лигандпен оңай ауыстыруға болады. Әдетте, GaBr3 L және кейде GaBr3L2 формасындағы бұл бейтарап лигандтар, олардың үлкен тиімді ядролық зарядының арқасында Br экваторлық позицияда болатын тетраэдрлі бипирамидалық геометриялық құрылымды құрайды. Сонымен қатар, GaBr3 белгілі бір тотықтырғыш қосылу реакцияларында катализатор ретінде пайдаланылуы мүмкін.

Қолданылуы

GaBr3 органикалық синтезде катализатор ретінде қолданылады, оның механизмі GaCl3 сияқты. Алайда, оның реактивтілігі жоғары болғандықтан, кейде GaCl3 көпжақтылығынан пайдаланып, оны қолдамайды. GaBr3, сондай-ақ басқа галлий трихалидтері мен 13-топ металл трихалидтері органикалық қосылыстарды окистендіру арқылы қосуда катализатор ретінде пайдаланылуы мүмкін. GaBr3 димерінің [GaBr4]− және [GaBr2]+ -ке біркелкі бөлінбейді екені тексерілді. Бүкіл механизм белгілі бір деңгейде белгісіз, себебі аралық күйлер зерттеу үшін әрқашан тұрақты емес, ал GaBr3 GaCl3-ге қарағанда жиі зерттеледі. Ga ((III) өзі органикалық реакциялар үшін пайдалы Льюис қышқылы, өйткені оның толық d электронды қабығы оны лигандтардың өзгермелі санын қабылдауға қабілетті етеді, бірақ егер жағдай қолайлы болса, лигандтардан тез бас тартады.