Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Органикалық емес қосылыстар тобы
Inorganic compound group
Химияда карбид көміртек пен металдан тұратын қосылыс ретінде сипатталады. Металлургияда карбидтеу немесе карбуризация – металл бөлшектеріне карбидті қаптамалар жағу процесі.
In chemistry, a carbide usually describes a compound composed of carbon and a metal. In metallurgy, carbiding or carburizing is the process for producing carbide coatings on a metal piece.
Тұз тәрізді / тұзды / ионды карбидтер
Карбидтер сияқты тұздар, сілті металдар, сілкінді жер металдар, лантаноидтар, актинидтер және 3-топ металдар (скандий, иттрий және лютеций) сияқты өте электропозитивті элементтерден құралған. 13-топтан алынған алюминий карбидтер жасайды, бірақ галлий, индий және таллий жасай алмайды. Бұл материалдарда метанидтерде немесе метидтерде жиі "C4−" деп сипатталатын оқшауланған көміртек орталықтары бар; ацетилидтерде екі атомдық бірлік "|C2(2 )" және аллилидтерде үш атомдық бірлік "|C3(4 )" кездеседі.
Salt like carbides are composed of highly electropositive elements such as the alkali metals, alkaline earth metals, lanthanides, actinides, and group 3 metals (scandium, yttrium, and lutetium). Aluminium from group 13 forms carbides, but gallium, indium, and thallium do not. These materials feature isolated carbon centers, often described as "C4−", in the methanides or methides; two atom units, "|C2(2 )", in the acetylides; and three atom units, "|C3(4 )", in the allylides.
Метаноидтар
Метанидтер – суда метан бөліп шығару арқылы ыдырайтын қасиетімен ерекшеленетін карбидтердің бір тобы. Мысалдар: алюминий карбиді Al4C3, магний карбиді Mg2C және бериллий карбиді Be2C. Көшкін металдардың карбидтері тұзды емес: олардың сумен реакциясы өте баяу болады және көбінесе ескерілмейді. Мысалы, беттік кеуектілігіне байланысты титан карбидінің 5–30 атомдық қабаты гидролизденіп, бөлме температурасында 5 минут ішінде метан түзеді, содан кейін реакция толыққанды аяқталады. Бұл контексте метанид – тарихи атаудың қарапайым түрі екенін ескеріңіз. IUPAC жүйелі номенклатурасына сәйкес, NaCH3 сияқты қосылыс "метанид" деп аталады, бірақ бұл қосылыс көбінесе метилнатрий деп аталады. |CH3 анионы туралы толық ақпарат алу үшін Метил тобы#Метил анионы бөлімін қараңыз.
Methanides are a subset of carbides distinguished by their tendency to decompose in water producing methane. Three examples are aluminium carbide |Al4C3, magnesium carbide |Mg2C and beryllium carbide |Be2C. Transition metal carbides are not saline: their reaction with water is very slow and is usually neglected. For example, depending on surface porosity, 5–30 atomic layers of titanium carbide are hydrolyzed, forming methane within 5 minutes at ambient conditions, following by saturation of the reaction. Note that methanide in this context is a trivial historical name. According to the IUPAC systematic naming conventions, a compound such as NaCH3 would be termed a "methanide", although this compound is often called methylsodium. See Methyl group#Methyl anion for more information about the |CH3 anion.
Ацетилидтер/этинидтер
Бірнеше карбидтер екі көміртек атомының арасында үш байланысы бар ацетилид анионының |C2(2–) (перкарбид деп те аталады, пероксидтермен салыстыру арқылы) тұздары деп есептеледі. Сілті металдары, сілтілік жер металдары және лантаноидтар ацетилидтерді түзетіп, мысалы, натрий карбиді Na2C2, кальций карбиді CaC2 және LaC2. |Mg2C3 гидролизденген кезде метилацетилен, CH3CCH, және пропадиен, CH2CCH2 шығарады, бұл оның құрамында |C3(4–) бар екенін көрсететін алғашқы белгі болды.
Several carbides are assumed to be salts of the acetylide anion |C2(2–) (also called percarbide, by analogy with peroxide), which has a triple bond between the two carbon atoms. Alkali metals, alkaline earth metals, and lanthanoid metals form acetylides, for example, sodium carbide Na2C2, calcium carbide CaC2, and LaC2. |Mg2C3 yields methylacetylene, CH3CCH, and propadiene, CH2CCH2, on hydrolysis, which was the first indication that it contains |C3(4−).
Ковалентті карбидтер
Кремний мен бор карбидтері "ковалентті карбидтер" деп сипатталады, дегенмен көміртегінің барлық қосылыстары белгілі бір дәрежеде коваленттік сипат көрсетеді. Кремний карбидінің екі ұқсас кристалдық түрі бар, екеуі де алмаз құрылымымен байланысты. Ал бор карбиді, B4C, керісінше, икосаэдрлі бор топтарын қамтитын ерекше құрылымға ие, олар көміртек атомдарымен байланысқан. Осы тұрғыдан бор карбиді борға бай боридтерге ұқсас. Кремний карбиді (сонымен қатар карборундум деп белгілі) және бор карбиді – өте қатты және отқа төзімді материалдар. Екі материал да өндірісте маңызды қолданысқа ие. Бор B25C сияқты басқа ковалентті карбидтерді де түзеді.
The carbides of silicon and boron are described as "covalent carbides", although virtually all compounds of carbon exhibit some covalent character. Silicon carbide has two similar crystalline forms, which are both related to the diamond structure. Boron carbide, B4C, on the other hand, has an unusual structure which includes icosahedral boron units linked by carbon atoms. In this respect boron carbide is similar to the boron rich borides. Both silicon carbide (also known as carborundum) and boron carbide are very hard materials and refractory. Both materials are important industrially. Boron also forms other covalent carbides, such as B25C.
Молекулалық карбидтер
С құрамындағы металл кешендері металл карбид кешендері деп аталады. Ең көп таралғандары көміртек орталық сегіз қырлы кластерлер, мысалы: |[Au6C(PPh3)6](2+) (мұнда "Ph" фенил тобын білдіреді) және [Fe6C(CO)6]2−. Осыған ұқсас түрлері металл карбонилдері және ерте металл галогенидтері үшін де белгілі. Кейбір терминалды карбидтер бөлініп алынған, мысалы: |[CRuCl2{P(C6H11)3}2]. Металлокарбоэдриндер (немесе "мет карлар") – жалпы формуласы |M8C12 болатын тұрақты кластерлер, мұнда М – өтпелі металл (Ti, Zr, V және т.б.).
Metal complexes containing C are known as metal carbido complexes. Most common are carbon centered octahedral clusters, such as |[Au6C(PPh3)6](2+) (where "Ph" represents a phenyl group) and [Fe6C(CO)6]2−. Similar species are known for the metal carbonyls and the early metal halides. A few terminal carbides have been isolated, such as |[CRuCl2{P(C6H11)3}2]. Metallocarbohedrynes (or "met cars") are stable clusters with the general formula |M8C12 where M is a transition metal (Ti, Zr, V, etc. ).