Кіріспе

Ирландиялық жазушы (туған 1942) Энтони Брюс Саммерс (туған 21 желтоқсан 1942) - ирландиялық жазушы. Ол Пулитцер сыйлығының лауреаты және он көркем әдебиет кітабының авторы. Ол BBC-де қазіргі жағдайды жүргізуде продюсер, содан кейін Panorama ұзақ уақыт бойы жүргізілген тергеу деректі сериясының редакторының көмекшісі болып жұмыс істеді. Оның алғашқы кітабы 1976 жылы жарық көрді.

Мансап

Саммерс - Ирландия азаматы, ол Роббин Сванмен бірге отыз жылдан астам уақыт жұмыс істеді, содан кейін ол оның авторларының бірі және төртінші әйелі болды. Оксфорд университетінде заманауи тілдерді оқығаннан кейін, ол жұмыссыз жұмыс істей бастады, кейіннен Лондон газеттерінде еркін репортер болып жұмыс істеді. Кейін ол Ұлыбританияның алғашқы таблоидтық қоғамдық істер бағдарламасында Гранада теледидарының World in Action бағдарламасында жұмыс істеді, одан кейін ол Швейцарияның телерадиокомпаниясының Шетелдік қызметіне жаңалықтар жазды. Кейін ол Англияға BBC телеарнасының жаңалықтарына, содан кейін BBC-дің кешкі уақыттағы ағымдағы істерді көрсететін 24 сағатына оралды. Саммерс 24 жасында BBC-дің ең жас продюсері болды, әлемді аралап, АҚШ-тан, Орталық және Латын Америкасынан және Вьетнам, Таяу Шығыс және Африкадағы қақтығыстардан түсірілген репортаждарды жіберді. Алайда, басты назар 1960 және 1970 жылдары АҚШ-та болған маңызды оқиғаларға аударылды. Мысалы, 1968 жылы Мартин Лютер Кингтің өлтірілуі және Роберт Ф. Кеннедидің президент болуына қатысты. Ол сол кездегі Кеңес Одағына камераларды алып кірді, ол үй қамауында болған кезде, 1975 жылы Нобель сыйлығын жеңіп алғаннан кейін, диссидент физик Андрей Сахаровпен жалғыз телеинтервью алу үшін. Ол 1970 жылдардың ортасынан бастап Ирландияда тұрып, ғылыми-зерттеу әдебиеттеріне көп көңіл бөлді, кейде кітапты аяқтау үшін төрт-бес жыл қажет болады.

Шығармалары

Саммерс тарихи тұлғалар туралы жазды, соның ішінде Ресейдің патшасы Николай II, президент Джон Ф. Кеннеди, ФБР директоры Дж. Эдгар Гувер, президент Ричард Никсон және Пёрл-Харбордағы АҚШ флотына қолбасшылық еткен адмирал Хасбэнд Киммель. Ол Нью-Йорк пен Вашингтонға жасалған 11 қыркүйектегі шабуылдар туралы үлкен кітаптың авторы. Сондай-ақ ол танымал адамдар Мэрилин Монро мен Франк Синатраның өмірбаянын жазды, сондай-ақ Ұлыбританияның Профумо ісі мен 2007 жылы Португалияда британдық бала Мадлен Макканның жоғалуы туралы тергеу жүргізді. Саммерстің кітаптарының көпшілігі теледидар деректі фильмдері ретінде әзірленді. Honeytrap Джон Херт фильмінің дереккөздері ретінде танылды.

"Цар туралы файл" Том Мангольдпен (1976)

Саммерс 1976 жылы BBC-дің бұрынғы әріптесі Том Мангольдпен бірге "Цар туралы файлды" жариялады. Бұл кітап Ресейдің соңғы патшасы Николай II-нің және оның отбасының жоғалуы мен жазалау туралы. Ұлыбританияда The Sunday Times газетінде "қазалы оқиғаның қайта қалпына келмейтіндігі туралы" жазылған. Бұл кітаптың бірде-бір беті бос емес". АҚШ-та "Лос-Анджелес таймс" газетінде "көпшілікке танымал әрі әсерлі шығарма" деп аталып, "Космополитен" журналында "көпшілікке танымал, үлкен күмәнге толы, мұқият зерттелген шеберлік шығарма" деп аталды. Авторларды қуантып, салыстырған "Торонто Сан" газетінде бұл кітаптың "Вудвард пен Бернштейнді жаңадан бастаған сияқты етіп көрсететін керемет зерттеулік баяндама" екені жазылған.

Conspiracy (1980) - "Сенің өмір бойыңда емес" (1998 және 2013)

1970 жылдардың соңында Саммерс Панорама үшін Құрлықтағы Құрлық туралы Америка Құрама Штаттарының арнайы комитетінің жақында жарияланған есебі туралы деректі фильмде жұмыс істеді. Бұл бағдарламаға арналған сұхбаттар Саммерстің 1980 жылы президент Джон Ф. Кеннедидің өлтірілуі туралы "Конспирация" кітабына қозғаушы күш болды. Кейіннен "Конспирация" "Сіздің өмір бойыңызда емес: Кеннедиді өлтіру туралы анықтамалық кітап" деп жаңартылды. Соңғы 2013 жылғы басылымда Саммерс бірінші болып кубалық мергеннің, Герминьо Диас Гарсияның, өлтіруге қатысқандығы туралы мойындауын жариялады. 1980 жылы бұл кітап Криминал жазушылар қауымдастығының фантастикаға арналған алтын қамыс сыйлығын жеңіп алды. "Бостон глобусы" "Конспирация" кітабын "Даллас оқиғалары туралы әдеби химераға ең жақын, нақты еңбек" деп сипаттады. Ұлыбританияда "The Daily Telegraph" газетінде Саммерстің әдісі "Уоррен комиссиясына күмән келтіре отырып, қызу теорияларды жоққа шығару" деп сипатталған. Жазушы және журналист Бертон Херш "Конспирация" пәнін "әдебиеттің негізін қалаушы" деп сипаттады. Нью-Йорк Таймс газетінде Кристофер Леман Хаупт "Мерлин Монроның арманы осы беттерінде айқайлап тұр" деп жазды. Леман Хаупт Саммерстің ең сенсациялық тұжырымдарының бірі Роберт Ф. Кеннедидің Монроның өліміне қатысы бар екендігі және ол белгілі бір сәтте ол Монроның өзімен және оның ағасымен жыныстық қатынаста болғаны туралы дәлелдерді алып тастағаны туралы жазды. Осы тұжырымдар туралы Леман Хаупт былай деп жазды: "[Саммерс] ісі бойынша жасырын әлсіздіктердің ашылуы оның қайта құруын шаң-тозаңға айналдыруы мүмкін. Бірақ оның жағдайы ерекше әсерлі". Саммерстің зерттеулерін әдебиет профессоры Сара Черчвелл өзінің "Мерлин Монроның көптеген өмірі" атты еңбегінде сынға алады. Чёрчвеллдің айтуынша, Саммерс 650 адаммен сұхбат жүргізгенмен, "сұхбат барысында жиі басқа біреудің айтқандарын екінші немесе үшінші адамның айтқандарын қайталайды, ал Саммерс де, оның дереккөздері де әсіресе жан-жақты емес". Черчвелл "Саммерс ұсынады, бірақ сериялы сенсациялық мәлімдемелер тізбесін дәлелденбейді" деп жазады. 2022 жылдың сәуірінде Netflix фильмнің премьерасын өткізді, фильмнің ұзақметражды деректі фильмі, Мэрилин Монроның құпиясы: Естілмеген таспалар, режиссер Эмма Купердің "Құдайша" кітабына негізделген. Сумерс фильмде көрнекті орын алады, оның ішінде Сумерстің бұрын жарық көрмеген аудиотілдік сұхбаттары бар.

Стивен Уордтың құпия өмірі, Стивен Доррилмен бірге (1987)

Саммерс пен Стивен Доррилдің Профумо ісі деп аталатын британдық саяси жанжалды тергеулері британ баспасөзінде кеңінен талқыланды. "Observer" газетінде бұл кітапты "профимо деп оқу керек, итальян тілінде парфюмерия дегенді білдіреді, бірақ бүкіл нәрсе аспанға дейін иіскейді" деп жазылған. "Трибун" газетінде бұл "ағылшынның билеуші сыныбының әлеуметтік және жыныстық өмірін ерекше түрде демистификациялау" деп бағаланды.

Ресми және құпия, Дж. Эдгар Гувердің құпия өмірі (1993)

Христиандық ғылым мониторы Саммерстің 1993 жылғы ФБР-дің бұрынғы директоры Дж. Эдгар Гувердің өмірбаянын "қатал, жылдам және алаңдататын" деп сипаттады, оның "Гуверге қарсы ісі өте үлкен". Филадельфиялық Inquirer журналы Саммерстің Хуверге қатысты пікірі "баршамызға, әсіресе саясаткерлерге ойлануға мүмкіндік беретін маңызды кітап" деп қарастырды. "Нью-Йорк Таймс" журналының шолуында Кристофер Леман Хаупт Саммерстің Гувер туралы кітабындағы жазу мен презентацияны "слапдаш" деп сипаттады. Тексеруде Саммерстің фактілерді тексеруі "қанағаттанарлықсыз", ал оның көздері "жаман ұйымдастырылған және теріске шыға алмайтындай" деп бағаланды. Жалпы алғанда, Гувердің кітабы "ревизионизм деп аталатын жаңа стандартты" белгіледі. Бұл кітап көпшілік назарына түсіп, көп дау-дамай тудырды. ABC News журналисі Сьюзан Дональдсон Джеймс Саммерстің "Хувердің жасырын жыныстық өмірін ашқанын" айтты, бірақ сонымен қатар кітаптың Хуверді трансвестит деп айыптағанын жоққа шығарды. Саммерс 800-ден астам куәгермен сұхбат жүргізді, оның ішінде Гувердің "Сторк клубының" серіктесі Луиза Стюарт. Бұл кітапты жариялаған кездегі президент Билл Клинтонның ФБР директоры лауазымын толтыруда қиындық көріп жатқанын айтып, журналистерге әзіл айтқан. Ол "Дж.Эдгар Гувердің қолын толтыру қиын болды" деді.

Биліктің кеудегері: Ричард Никсонның құпия әлемі, Роббин Сванмен (2000)

Кристофер Хитченс "Нью-Йорк таймс бук ревью" журналында кітаптың "қатаң зерттеулер мен төменгі жазбалармен қорғалған сөзсіз тұжырымдамасы" Никсон дәуірінде АҚШ-тың "жалған мемлекет" болғаны туралы жазды. Publishers Weekly басылымы бұл кітапты "Никсонға қарсы ең толық істі таң қалдырады" деп тапты. The San Francisco Chronicle газетінде Стив Вайнберг "Қуаттың асқақтауы" - бұл Никсонның бұрын-соңды жарық көрген біртұтас, толық өмірбаяны" деп жазды. Тарихшы Мелвин Смолл бұл кітапты "Никсонға қарсы бұрын-соңды жасалған біржақты шабуылдардан әлдеқайда артық, жала жабушы, уәдешіл биография" деп сипаттағаннан кейін, былай деп қорытындылады: "Саммерстің жазғандарымыз - бұл арамзалық, психикалық ауру және зұлымдық туралы қызықты әңгіме. Никсонды жек көретіндер оны жақсы көреді. Ал тарихшылар бұл мәселені басқаша шешеді".

Синатра, The Life, Robbyn Swan-пен бірге (2005)

"USA Today" журналының рецензенті "әдебиетті әншінің мафиямен байланысын толықтай растаған" деп мақтады. Автор Норман Мейлер бұл кітапты "көптеген күрделі, қызықты, кейде тіпті қорқынышты адамның үш өлшемді портреті" деп мақтаған. Ұлыбританияда The Times журналының сыншысы Кристофер Сильвестер "Summers and Swan" кітабында жаңалықтардың көптігі және сән-салтанаты туралы жазылған.

Он бірінші күн: 9/11 және Усама бен Ладен туралы толық оқиға, Роббин Сванмен (2011)

2011 жылы Саммерс пен Свонның "11-ші күн: 9/11-дің түпкілікті есебі" кітабы 9/11-дің он жылдығын атап өту үшін жарық көрді. 9/11 комиссиясының аға кеңесшісі Джон Фармер кітапты "9/11 шабуылдары туралы белгілі мәліметтердің ерекше жинағы" деп мақтады. Daily Telegraphs-тің Тоби Харденге сәйкес, авторлардың "негізгі сын-пікірлері Буш әкімшілігінің 9/11 оқиғасы кезінде ұйықтап қалғаны; маңызды барлау мәліметтері елемегендігі; ФБР мен ЦРУ ақпарат алмасқаны; Сауд Арабиясының әл-Каидамен тығыз байланыста екендігі және кейде АҚШ-тың оған тым көп көңіл бөлгендігі". 2012 жылы "Қылмыстық жазушылар қауымдастығының" "Қысқақ әдебиет" сыйлығының алтын қанығышымен марапатталды. "Дейли телеграф" газетінде бұл кітап "көпшілікке танымал" деп жазылған. "Ричард пен Джуди" бағдарламасын ұсынған Джуди Финниган оның "кримикалық тұрғыдан егжей-тегжейлі" екенін айтты. 2019 жылы Саммерс пен Сван Netflix-тің 8 бөлімді сериясы "Мадлен МакКэнннің жоғалуы" сериясында басты экрандық элемент болды. Авторлар өз пікірлерін және талдауларын баспасөзде және телеарналарда жиі жариялайды.

Құрмет мәселесі: Перл-Харбор, сатқындық, кінә және отбасылық әділдік іздеу, Роббин Сванмен (2016)

Жапондықтардың Перл-Харборға шабуыл жасауының 75 жылдығына орай басылған Саммерс пен Свонның "Ардаға қатысты мәселе" кітабында сол кездегі АҚШ Тынық мұхит флотының бас қолбасшысы адмирал Киммельді кінәлап, борышын орындамағаны үшін айыптап, көпшілік алдында ұятқа қалдырған жағдай қарастырылды. Олар жаңа деректерді жариялап, адмирал Киммельді әділетсіз айыптап, президент Рузвельттің бірнеше жыл бойы жасалған айыптарға қайшы, шабуылдың жақындап қалғанын алдын ала білмейтінін анықтады. Бұрынғы Тынық мұхит бас қолбасшысы адмирал Джеймс Лайонс бұл кітапты "бұл оқиғаға қатысты бұрын-соңды жазылмаған ең толық, дәл, мұқият зерттеулер жүргізілген кітап" деп есептеді. Бұл кітапты тарихшылар Дуглас Бринкли мен Дэвид Кеннеди де мақтаған.

Марапаттар

"Он бірінші күн" 2012 жылы Пулитцер сыйлығының тарих бойынша финалисі болды және ол Қылмыстық Жазушылар Ассоциациясының фантастикаға арналған ең жоғары сыйлығы - Алтын қамыс сыйлығын жеңіп алды. Саммерс - екі рет осы сыйлықты жеңіп алған жалғыз автор. 2012 жылы ол Дублин университетінің әдеби және тарихи қоғамының мүшесі болды.