Кіріспе

Руун Пинкни Арледж (ағылш. Roone Pinckney Arledge Jr., 8 шілде 1931 – 5 желтоқсан 2002) – американдық спорт және жаңалықтар хабарларын тарату жөніндегі басшы. Ол 1968 жылдан 1986 жылға дейін ABC Sports президенті, ал 1977 жылдан 1998 жылға дейін ABC News президенті болды. 1960-шы, 70-ші, 80-ші және 90-шы жылдары компанияның NBC және CBS телеарналарымен бәсекелесуіне үлкен үлес қосты. Ол бүгінге дейін көрсетіліп келе жатқан «Дүйсенбі түнгі футбол», «ABC World News Tonight», «Nightline» және «20/20» сияқты көптеген бағдарламалардың авторы. Джон Хард оны 2002 жылғы TNT телефильмінде сомдады.

Ерте өмір

Арледж Нью-Йорктың Куинс округіндегі Форрест-Хиллс ауданында Гертруда (Стритматер) мен адвокат Руон Пинкни Арледждің ұлы болып дүниеге келді. Арледж Меррик қаласында өсті және Лонг-Айлендтегі Веллингтон С. Мефэм орта мектебінде оқыды, онда күреспен айналысып, бейсбол ойнады. Арледж аса көрнекті күрескер болмаса да, сол кезде Мефэм елдегі ең жақсы күрес мектебі саналды. Мектепті бітіргеннен кейін ол өмір бойы спорт жайлы жазумен айналысқысы келді және Колумбия университетіне түсуге өтініш берді. Бірақ ол Колумбияның журналистика бағдарламасы бакалавриат емес, магистратура екенін білді. Дегенмен Арледжге ол жердегі жағдай ұнады және гуманитарлық ғылымдар бағдарламасына қабылданды. Ол сонымен қатар Phi Gamma Delta бауырластығының Omega бөлімінің президенті болды. Оның курстастарының арасында Макс Франкель болды, ол 1973 жылы «Нью-Йорк Таймс» газетінің редакторлық бөлімінің редакторы ретінде Пулитцер сыйлығын жеңіп алды; Ларри Гроссман, ол 1976 жылы Public Broadcasting Service (Қоғамдық хабар тарату қызметі) президенті болды, кейін NBC News басшысы болды; және Ричард Уолд, Арледж кейіннен ABC News-ке аға вице-президент ретінде шақыруға көндірген NBC News-тің тағы бір президенті. Ол төрт студенттің ішінде Колумбия университетінің студенттік газеті «Columbia Daily Spectator»-да жұмыс істемеген жалғыз адам болды. 1952 жылы бакалавр дәрежесін алғаннан кейін Арледж Колумбияның Халықаралық және қоғамдық істер мектебінде магистратураға түсті. Магистратурамен көңілі толмаған Арледж жоғары біліміне сай жұмыс іздеді және DuMont Television Network телеарнасында бастауыш деңгейдегі жұмысқа орналасты. Әскери қызметке шақырылып, Арледж босатылғаннан кейін телеарна жабылып, оралатын жұмысы болмағанын білді.

Жеке өмір

Арледж үш рет үйленген. 1994 жылы ол Джиджи Шоуға үйленді. Оны жұбайы және бірінші некесінен туған төрт баласы – Руун, Элизабет, Сьюзан Уэстон және Патрисия Луни еске алады. Оның бұрынғы жұбайлары Джоан Хейз және Энн Фаулер болған.

Мансап

Ол Думонттағы байланыстарының арқасында NBC Нью-Йорк станциясы WRCA (кейін WNBC) сахналық менеджері қызметіне орналасты. Оның міндеттерінің бірі – Шари Льюис жүргізетін балалар қуыршақ театрының дайындалуына көмектесу болды. 1958 жылы бұл бағдарлама Нью-Йорк қаласының «Эмми» сыйлығын жеңіп алды. Осы жетістікке қарамастан, Арледж бағдарламалау идеяларын жаңартуды қалады. «Playboy» авангардтық журналын үлгі етіп алып, Арледж WRCA басшыларын «Тек ерлерге арналған» деген бағдарламаның пилоттық түсірілімін жасауға көндірді. Басшылары пилотты ұнатып, бірақ WRCA эфир кестесінде оған орын табу мүмкін емес екенін айтты. Алайда WRCA-ның ауа райы болжаушысы Пат Эрнон, «Тек ерлерге арналған» бағдарламасының пилоттық эпизодын жүргізіп, оның киножазбасын Нью-Йорк қаласының әртүрлі адамдарына көрсетті, олар бұл бағдарламаны көруге қызығушылық танытты. Олардың бірі – «Dancer Fitzgerald Sample» жарнама агенттігінің бұрынғы есептік директоры Эдгар Дж. Шерик болды, ол Эрнонның білуінше, «ABC» телеарнасында қызмет ететін.

Өнім шығарушы көмекшісі

Шерик жаңадан құрылған ABC телеарнасына Sports Programs, Inc. компаниясын сатып алуға көндірген кезде қосылды. Шерик CBS-тен кеткен соң осы компанияны құрды, себебі желі оны спорттық бағдарламалардың басшысы етіп тағайындамай, оның орнына бұрынғы бейсболдың қоғамдық қатынастар агенті Билл МакФайлді таңдады. ABC Sports желісінің ресми бөлімшесі болар алдында, Шерик пен ABC бағдарламалық директоры Том Мур ең танымал американдық спорттық іс-шараларға қатысты көптеген бағдарламалық келісімдер жасады. Шерик "Тек еркектерге арналған" бағдарламасына қызығушылық танытпаса да, Арледждің талантын мойындады. Арледж ABC ұйымының өзіне қажетті екенін түсінді. Ресми ұйымның болмауы желі дамыған кезде оған нақты билікті иелену мүмкіндігін береді. Сондықтан ол Шерикке продюсердің ассистенты ретінде жұмысқа орналасты. ABC NCAA колледж футбол ойындарын көрсетуді бастағанға дейін бірнеше ай бұрын Арледж Шерикке жастық шақтың қуанышымен және теледидарлық өндіріс концепцияларымен толтырылған керемет хат жіберді, сол концепциялар спорттық трансляцияларда қазірге дейін қолданылуда. Бұрынғыда желілік спорттық трансляциялар қарапайым монтаждардан тұратын және тек ойынның өзіне назар аударатын. Арледждің осы хаттағы гениальдылығы спорт жанкүйеріне ойынды көрсетудің тағы бір жолын ұсынғаны емес. Арледж теледидардың спорт жанкүйерін ойынға жеткізу керектігін түсінді. Сонымен қатар, Арледж трансляциялар әйел көрермендердің назарын аударып, ұстауы керек екенін де білді. 1960 жылдың 17 қыркүйегінде 29 жасында ол өзінің көзқарасын шындыққа айналдырды – ABC-нің алғашқы NCAA колледж футбол трансляциясы Алабама штатының Бирмингем қаласынан Алабама Кримсон Тайд пен Джорджия Булдогс арасындағы ойынды көрсетті, онда Алабама 21:6 есебімен жеңіске жетті. Сол жылы ABC жаңадан құрылған Америка футбол лигасының ойындарын көрсетуді бастады және өз трансляцияларында сол инновациялық тәсілдерді қолданды. Сол кезден бері спорттық трансляциялар өзгеріп кетті.

Жоғары ұшып

NCAA колледж футболына оның әкелген өндірістік деңгейіне қарамастан, Шерик көрермендерді тартуға және ұстап тұруға болатын, төмен бюджетті (арзан хабар тарату құқықтары) спорттық бағдарламалауды қалаған. Ол Әуесқой атлетика одағының демеушілігімен өткізілетін жарыстарды көрсету туралы ой ойлады. Америкалықтардың жарыстарға аса құштар болмаса да, Шерик американдықтардың ойындарды жақсы түсінетінін есептеді. 1961 жылдың қаңтар айында Шерик Арледжді кеңсесіне шақырып, ААУ-ның жылдық кеңесіне қатысуын сұрады. Ол қол алысып тұрып, егер жағдай оң болса, ААУ іс-шараларын ABC арнасында көрсетуге келісімге келе алатынын айтты. Бұл қиын тапсырма сияқты көрінді, бірақ Шерик жылдар өткен соң айтқандай, "Рун басқа ұлттың адамы еді, ал мен емес". Арледж ABC арнасының барлық ААУ іс-шараларын жылына 50 мың долларға көрсетуге келісім берді. Содан кейін Шерик пен Арледж NCAA колледж футболының демеушілерінің тізімін бөлісті. Олар демеушілеріне телефон соғып, шамамен мынадай сөздерді айтты: "Сәуір айында келе жатқан жаңа спорттық шоуға жарнама беріңіздер, әйтпесе осы күзде NCAA колледж футболына жарнама сатып алуды ұмытыңыз". Екеуі де жеткілікті демеушілерді жарнамалауға көндірді, бірақ оларға ABC бағдарламасының белгіленген мерзімінің соңғы күніне дейін созылды. "Кең спорт әлемі" Шериктің жоспарларына дәл сай келді. Әуе көлігінің жылдамдығы мен бейнетаспаның икемділігін пайдаланып, Шерик NBC және CBS-тің тікелей эфирдегі спорттық оқиғаларды көрсетудегі артықшылықтарын төмендетуге қол жеткізді. Ол кезде, қазіргідей кең таралмаған байланыс құралдарының арқасында ABC оқиғаларды кейінірек көрсету үшін бейнетаспаға қауіпсіз түрде жаза алатын, көрермендердің нәтижелерді біліп алуы туралы уайымдамайтын. Арледж, оның әріптесі Чак Говард және Джим Маккей (осы мүмкіндік үшін CBS-тен кеткен) шоуды бірінші жылы апта сайын жасады. Арледж ойын немесе оқиға барысында дамитын драмалық сюжетке шеберлік танытты. Маккейдің адал қызығушылығы мен тілшінің тікелейлігі шоуға эмоционалдық тартымдылық сыйлады, бұл спорттық іс-шараны қаламаған көрермендерді де қызықтырды. Бірақ Арледждің көзқарасы бойынша, "Кең спорт әлемі" оған әкімшілік және продюсерлік қабілеттерін көрсетуге мүмкіндік берді. Арледж 1968 жылға дейін ABC Sports президенті лауазымын ресми түрде алған жоқ, тіпті Шерик 1964 жылы ABC бағдарламасының вице-президенті лауазымын иелену үшін өзінің лауазымын тастады. Арледж жеке өзі ABC-нің барлық он Олимпиадалық трансляциясын жасады, "Дүйсенбі түнгі футбол" бағдарламасын құрды және ABC-нің әйгілі "Жеңістің қуанышы және жеңілістің азабы" слоганын ойлап тапқан деседі, бірақ сол дәуірдегі ABC қызметкерлері осы авторлықты көрнекті спорт комментаторы Джим Маккейге жатқызады. Ол сондай-ақ 1975 жылы сәтсіз аяқталған "Howard Cosell-мен сенбілік түнгі шоу" бағдарламасын продюсер ретінде басқарды, режиссер Дон Мишер бұл сәтсіздікті Арледждің вариете шоу жанрымен тәжірибесінің жоқтығына және қажетті жұмысқа салқын қарайтындығына байланысты деп айыптады.

ABC News телеарнасының жаңалықтары

Арледж ABC News президенті болып, Барбара Уолтерс пен Гарри Рейзонердің желілік кешкі жаңалықтардағы апатты жұптасуы сияқты қателіктерге толы кезеңде қызмет етті. Алдыңғы жылы ABC Уолтерсті NBC-нің Today Show бағдарламасынан 1 миллион долларға тартып алды. Осыған дейін Арледждің жаңалықтар саласындағы жалғыз тәжірибесі – 1972 жылы Мюнхенде өткен Олимпиададағы трагедиялық оқиғаларды ABC арнасына жеткізу болды. Одан басқа, оның жаңалықтарда маңызды тәжірибесі болған жоқ. Арледждің ABC үшін жасаған алғашқы маңызды жобасы – 1978 жылғы маусымда көрсетілім алған 20/20 бағдарламасы болды. Бағдарламаның алғашқы нұсқасы сәтсіз аяқталды, нәтижесінде бастапқы жүргізушілер жұмыстан босатылды. Хью Даунс бағдарламаның екінші аптасынан бастап жаңа жүргізуші ретінде таңдалды, ал жоғарыда аталған Барбара Уолтерс келесі жылы Даунсқа қосылып, 1981 жылға қарай Даунстың серігіне айналды. Содан кейін Арледж желілік кешкі жаңалықтарды Wide World of Sports бағдарламасында жасаған әсерлі графикалық элементтермен қайта жаңартып, World News Tonight бағдарламасын құрды. Бұл бағдарлама үш жаңалық оқырманының болуымен және олардың әрқайсысының бөлек қалаларда орналасуымен ерекшеленді. Бас жүргізуші Вашингтондағы Фрэнк Рейнольдс, Чикагодағы Макс Робинсон және Лондоннан хабар таратқан Питер Дженнингс болды. 1979 жылы бағдарлама жексенбі күндері, ал 1985 жылы сенбі күндері көрсетілді. 1983 жылы Рейнольдс сүйек қатерлі ісігінен қайтыс болды, Робинсон арнадан кетіп қалды, ал ABC 1983 жылдың 5 қыркүйегінде Дженнингсті World News Tonight бағдарламасының жалғыз жүргізушісі етіп тағайындады. Дженнингс 2005 жылдың 5 сәуірінде өкпе қатерлі ісігіне шалдыққанын хабарлады, содан кейін 2005 жылдың 7 тамызында қайтыс болды. 1979 жылы Тегерандағы АҚШ елшілігін ирандық студенттер басып алып, ирандық кешірімшілік дағдарысын тудырды. 1979 жылдың 4 қарашасында Фрэнк Рейнольдс «Америка кешірімде» атты арнайы репортаждар сериясын бастады. Бірнеше күннен кейін Тед Коппель, сол кездегі АҚШ Мемлекеттік департаментіне арналған арнаның дипломатиялық тілшісі, жүргізушілік міндетін өз мойнына алды. Арнайы репортаждар 1980 жылдың 24 наурызында көрсетілім алған Nightline бағдарламасының құрылуына әкелді. Коппель Крис Бьюримен бірге бағдарламаны жүргізіп, бас редакторы болды. Коппель 2005 жылдың қарашасында зейнеткерлікке шыққанға дейін бұл лауазымда қызмет етті. 1981 жылы Арледж Дэвид Бринклиді NBC-ден ABC-ге шақырды және Бринкли үшін жексенбі таңертеңгі саяси бағдарламасын жасады. Бринкли 1996 жылы бағдарламадан зейнеткерлікке шықты. Арледждің ABC News-тегі қызметі кезіндегі соңғы маңызды жаңалық бағдарламасы 1989 жылы Primetime Live болды. Бағдарламаның бастапқы жүргізушілері Сэм Дональдсон мен Дайан Сойер болды. 1986 жылы Арледж ABC Sports президенті лауазымынан қадам басқаннан кейін, сол жылы ABC World News Tonight арнасы желілік жаңалықтар рейтингісінде он жыл бойы көшбасшылықты сақтап қалды. 1998 жылы Арледж ABC News-тен зейнеткерлікке шықты. Арледж 2002 жылдың 5 желтоқсанында Нью-Йоркте, Нью-Йорк қаласында 71 жасында простата қатерлі ісігімен күрескеннен кейін қайтыс болды. Ол Саутгемптон зиратында жерленген. Оның өмірбаяны «Рун: естеліктер» 2003 жылы, оның өлімінен кейін жарық көрді.

АҚШ чемпионаты турнирі туралы аңыз

1976 жылы The Ring журналының бас редакторы Джонни Орт таңдалған боксшылардың нәтижелерін өңдеп, оларды жақсарту арқылы АҚШ чемпионатындағы табысты жекпе-жектерге қатысуға мүмкіндік берді. Бұл турнирді Дон Кинг ұйымдастырды және ABC Sports демеушілік етті. Бұл жайтты бокс жазушысы Малкольм "Флэш" Гордон мен ABC қызметкері Алекс Уоллау ашты. Гордон мен Уоллау ұсынған дәлелдерден кейін АҚШ чемпионаты турнирі тоқтатылды. Осы оқиға Нью-Йорк штатының бокс комиссары Джеймс А. Фарлидің, өзінің атын Чемпионат жекпе-жектеріне берген, отставкаға кетуіне себеп болды. Вестин мырза былай деді: "Мен оны эфирге шығармауға ниеттенбеймін. Журналистика деңгейі жоғары. Әрбір мәліметтің екі дерек көзі бар. Біз Бобби мен Мэрилин, Джек пен Мэрилин арасындағы қарым-қатынас болғанын көрсетеміз. Көптеген куәгерлер осы туралы камера алдында куәлік етеді". ABC қызметкерлерінің мәліметінше, эфирден тыс қалған екі мәлімет – "Таймстер" ұйымының басшысы Джимми Хоффаның Мисс Монроның үйін тыңдағаны туралы куәгерлердің айғақтары, осы тыңдаулар Кеннеди ағайындыларымен оның кездесуін көрсеткен, сондай-ақ Роберт Кеннедидің Мисс Монроның қайтыс болған күніне келгені туралы мәліметтер. Фред Оташ, өзінің бас тыңдаушы болғанын айтқан детектив, камера алдында сұхбат берді, ал ABC қызметкерлері оның айтқандары тағы үш тыңдаушымен расталғанын мәлімдеді. Сонымен қатар, кітапта аталмаған бірнеше адам камера алдында Мисс Монроның Кеннеди ағайындыларымен кездесулері туралы жазбалары бар күнделіктер сақтағанын айтты, бұл туралы баяндаманы көрген қызметкердің сөзіне сүйенсек. "Бұл Боби Кеннеди мен Джон Кеннедидің және Мэрилин Монроның арасындағы болған қарым-қатынасқа байланысты президенттікке қауіп төнгенін көрсету мақсатындағы материал болды, себебі ұйымдасқан қылмысқа қатысы бар еді", - деді ол. "Бірақ қазірге дейін табылған мәліметтер бойынша, ешқандай дәлел жоқ".

Құрметтер

Арледжді "Life" журналы "20 ғасырдың ең маңызды 100 американдығының" бірі деп таңдады. Sports Illustrated журналы оны "соңғы 40 жылда спорт әлемін ең маңызды түрде өзгертіп, дамытқан 40 адамның" тізімінде үшінші орынға қойды. 1971 жылы оған NATPE "Жыл адамы" Айрис сыйлығы табысталды. 1981 жылы ол Күміс Олимпиада орденімен марапатталды. Ол 37 "Эмми" сыйлығының иегері болды және 1990 жылы Телевизия академиясының Даңқ залына енгізілді. 2001 жылы оған Кәсіби футбол Даңқы залы Пит Розель радио және теледидар сыйлығын берді. 2007 жылы "Уолт Дисней" компаниясы Арледжді ABC News және ABC Sports (қазіргі ESPN on ABC) телеарналарына қосқан үлесі үшін "Дисней жұлдызы" деп атады (екеуі де, ABC телеарнасымен бірге, қазір "Disney"-ге тиесілі). Колумбия университетінің студенттік орталығындағы Альфред Лернер залында орналасқан Руун Арледж аудиториясы оның құрметіне аталды. 1997 жылы Арледж журналистика саласындағы үздік еңбектері үшін Уолтер Кронкайт сыйлығын жеңіп алды.