Кіріспе
Бiрыңғай кеңейтілетін тұрақтандыру интерфейсі қолданатын бөлім EFI (Extensible Firmware Interface) жүйелік бөлім немесе ESP - бұл деректер сақтау құрылғысындағы (әдетте қатты дискідегі немесе қатты күйдегі диск) Бiрыңғай кеңейтілген тұрақтандыру интерфейсі (UEFI) бар компьютерлерде қолданылатын бөлім . Компьютерді іске қосқан кезде UEFI фирмалық бағдарламалық жасақтамасы ESP-де сақталған файлдарды жүктейді, олар операциялық жүйелерді және әртүрлі пайдалы бағдарламаларды іске қосу үшін қолданылады. ESP-де орнатылған операциялық жүйелердің жүктегіштері, жүктеу менеджерлері немесе ядролық бейнелері (әдетте басқа бөлімдерде болады), компьютерде бар және желдеткіш бағдарламалық жасақтамамен жүктеу кезінде қолданылатын аппараттық құрылғылар үшін құрылғы драйверлері файлдары, операциялық жүйе іске қосылғанға дейін орындалуға арналған жүйелік пайдалы бағдарламалар және қате журналдары сияқты деректер файлдары бар.
The EFI (Extensible Firmware Interface) system partition or ESP is a partition on a data storage device (usually a hard disk drive or solid state drive) that is used by computers that have the Unified Extensible Firmware Interface (UEFI). When a computer is booted, UEFI firmware loads files stored on the ESP to start operating systems and various utilities. An ESP contains the boot loaders, boot managers, or kernel images of installed operating systems (which are typically contained in other partitions), device driver files for hardware devices present in a computer and used by the firmware at boot time, system utility programs that are intended to be run before an operating system is booted, and data files such as error logs.
Шолу
EFI жүйелік бөлімшесі файл жүйесімен форматталған, оның спецификациясы FAT файл жүйесіне негізделген және UEFI спецификациясының бөлігі ретінде сақталады; сондықтан файл жүйесі спецификациясы бастапқы FAT спецификациясынан тәуелсіз. Алысудың нақты көлемі белгісіз: Apple Intel/x86 64 Mac-та қолданылуы керек жеке құралды қолданады, ал басқа жүйелер FAT утилиталарын жақсы қолданады. GUID Partition Table (GPT) схемасындағы EFI жүйелік бөлімшесінің жалпы бірегей идентификаторы (GUID) - , ал MBR бөлімшесі кестесі схемасындағы оның ID-і - GPT және MBR екі бөлімшесі бар дискілерде EFI жүйелік бөлімшесі болуы мүмкін, өйткені UEFI фирмалық бағдарламалық жасақтамасы екі бөлімшесі де болуы керек. Сонымен қатар, CD-ROM және DVD-лер үшін El Torito жүктемелі пішімі қол жетімді. UEFI ферм-жоспары USB флеш-дискілер сияқты алмалы-салмалы сақтау құрылғыларынан жүктеуді қолдайды. Осы мақсатта, алмалы-салмалы құрылғы FAT12, FAT16 немесе FAT32 файл жүйесімен форматталады, ал жүктеуші жүктеуші стандартты ESP файл иерархиясына сәйкес сақталуы керек немесе жүктеуші жүктеушінің толық жолын жүйе жүктеу менеджеріне беру арқылы. Екінші жағынан, FAT32 тұрақты дискілерде әрқашан күтіледі.
Linux ядросының EFI жүктеу тізбегі
EFI Boot Stub Linux ядросының кескінін әдеттегі UEFI жүктеушісін қолданбай-ақ жүктеуге мүмкіндік береді. PE/COFF орындалатын имидж ретінде маскарацияланып, UEFI қолданбасы ретінде фирмалық бағдарламада пайда бола отырып, EFI Boot Stub қосылған Linux ядросының имиджін тікелей UEFI фирмалық бағдарламамен жүктеуге және орындауға болады. Мұндай ядролық кескіндер әлі де BIOS-қа негізделген жүктегіштермен жүктелуі және орындалуы мүмкін; осылайша, EFI Boot Stub бір ядролық кескіннің кез-келген жүктеу ортасында жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Linux ядросының EFI Boot Stub-ты қолдауын іске қосу үшін CONFIG EFI STUB (EFI stub-ты қолдау) параметрін қосу керек. Ол 2012 жылдың 18 наурызында шығарылған Linux ядросының негізгі желісінің 3.3 нұсқасына біріктірілді. Systemd boot - бұл қарапайым UEFI жүктеу менеджері, ол EFI-ге конфигурацияланған бейнелерді жүктейді және орындайды, тек EFI жүйелік бөлімшесіне кіреді. Конфигурациялық файл фрагменттері, ядролық кескіндер және initrd кескіндері EFI жүйелік бөлімінде болуы қажет, өйткені systemd boot басқа бөлімдердегі немесе файл жүйелеріндегі файлдарға қол жеткізуді қолдамайды. Linux ядролары CONFIG EFI STUB=y-мен құрылуы керек, сондықтан оларды тікелей UEFI бейнелері ретінде орындауға болады.
Intel-тегі macOS (x86 және x86-64)
Intel x86 64 процессор архитектурасын пайдаланатын Apple Mac компьютерлерінде EFI жүйелік бөлім бастапқыда бос қалдырылады және macOS-қа жүктеу үшін пайдаланылмайды. Алайда, EFI жүйелік бөлімшесі тұрақтандыру бағдарламаларын жаңарту үшін және Boot Camp арқылы Windows бөлімшесіне жүктеу үшін конфигурацияланған Mac компьютерлері үшін Microsoft Windows жүктеуші үшін кезеңді аймақ ретінде қолданылады. Apple UEFI iBoot аталатын жеке фирмалық бағдарламалық жасақтамасы жүктеушілерді табу және жүктеу логикасын басқарады. iBoot қажетті жүктеушілерді таңдайды (болып кетуі мүмкін, Бастауыш пернетақта комбинациялары немесе NVRAM арқылы конфигурацияланады), немесе ішкі macOS орнату немесе recoveryOS деп аталатын қалпына келтіру жүйесіне қайта оралады. UEFI-ге дейінгі AppleIntel архитектуралы ескі машиналар EFI жүйелік бөлімін HFS+ форматында пішімдеуді талап етті. Үшінші тараптың жүктегіштерін арнайы ioctl командасымен "жақсылау" қажет болды, содан кейін олар фирмалық бағдарламалық жасақтамамен жүктеледі, бұл Классикалық Mac OS-тен Жүйелік қапшық батасының қалдығы. Басқа жағдайда Intel-ге негізделген Apple компьютері қандай EFI операциялық жүйесі немесе жүктеуіш бағдарламасын орындауға шектеу жоқ.
Apple кремнийі (AArch64) бар iOS, iPadOS, macOS
Apple кремнийін (AArch64) пайдаланатын құрылғылар, мысалы, iPhone, iPad және 2023 жылдан бастап барлық Mac компьютерлері EFI/UEFI функционалдығын қамтымайды және кейіннен EFI жүйелік бөлімдерін қолданбайды.
Терезелер
Windows-та UEFI қолдау 2002 жылы Windows Vista® SP1 бағдарламасымен басталды. Windows жүктеу менеджері EFI жүйелік бөлімшесінің қосалқы қапшығында орналасқан. Windows XP 64 Bit Edition және одан кейінгі нұсқаларында EFI жүйелік бөлімге қол жеткізу команданы орындау арқылы жүзеге асырылады. EFI жүйелік бөлімін көрсетілген дискке орнатады. Тек Itanium негізделген компьютерлерде қол жетімді.