Кіріспе

Қысқа толқынды радиостанциялар тек сандарды хабарлайды.
2013 жылғы фильм.

Сандар станциясы – шетелде жұмыс істейтін барлау қызметкерлеріне арналған деп саналатын, форматталған сандарды хабарлайтын қысқа толқынды радиостанция. Көптеген анықталған станциялар сандарды дауыстап оқу үшін сөйлеу синтезін пайдаланады, бірақ фазалық және жиіліктік модуляция сияқты цифрлық режимдер, сондай-ақ Морзе кодымен берілуі де кездеседі. Көптеген станциялар белгілі бір уақыт кестесіне немесе үлгіге сәйкес жұмыс істейді, бірақ кейбіреулерінде ешқандай анық үлгі болмайды және кездейсоқ уақытта хабар таратады. Станциялар жоғары жиілікті диапазонды пайдаланады. Сандар станциялары кем дегенде Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан бері қолданылып келеді және бүгінгі күнге дейін қолданылуда. Әуесқой радио әуесқойлары оларды бақылауға және жіктеуге қызығушылық танытады, сондай-ақ олардың ерекшеліктерін немесе шығу тегін көрсететін лақап аттар береді.

Тарих

The Conet Project жобасының тіркемелеріне сәйкес, бұл хабарламалардың жазбаларын жинаған, нөмірлік станциялар Бірінші дүниежүзілік соғыстан бері Морзе кодымен берілетін нөмірлер арқылы хабарланды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Австрияның архигерцогы Антон жас кезінде олардың хабарларын тыңдап, жазып алып, Австрия әскери барлау қызметіне жіберген. Нөмірлік станциялардың ең көп таралған кезеңі – Ұлы Суық Соғыс дәуірі. Польша Ішкі істер министрлігінің Ұлы Суық Соғыс кезеңіне арналған ішкі есебінде DCF37 (3.370 МГц) және DFD21 (4.010 МГц) нөмірлік станциялары 1950 жылдардың басынан бастап Батыс Германиядан таратылған. Осы дәуірдегі көптеген станциялар әлі де хабар таратады, ал кейбір ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген станциялар басқа операторларға өткен болуы мүмкін. Чехия Ішкі істер министрлігі мен Швеция қауіпсіздік қызметі Чехословакияның тыңшылық үшін нөмірлік станцияларды пайдаланғанын мойындады, бұл туралы құпиядан шығарылған құжаттар бар. Қысқа толқынды тыңдаушылар нөмірлік станциялардан QSL жауаптарын аз алды, олар қабылдау туралы есептерін өздерін таныстырған станцияларға немесе хабар таратуға жауапты деп санайтын ұйымдарға жіберді, бұл жасырын емес станция үшін күтілетін әрекет. Белгілі бір нөмірлік станция – E03 "Линкольншир браконьері", оны Британдық құпия қызметі басқарған деп саналады. Ол алғаш рет 1970 жылдардың ортасында Блетчли Паркінен хабар таратты, бірақ кейін Кипрдегі RAF Акротириден хабар таратты. 2008 жылы хабар тарату тоқтатылды. 2001 жылы АҚШ Куба үшін тыңшылық жасады деген айыппен Кубалық бестікке үкім шығарды. Топ Кубадағы "Атенсьон" нөмірлік станциясынан таратылған хабарламаларды қабылдап, оларды шешті.

Atención тыңшы ісі

Кубаның "Атенсион" станциясы әлемдегі алғашқы нөмірлік станция болып, тыңшыларға хабар жіберуде ресми түрде айыпталып отыр. Бұл 1998 жылы Куба тыңшыларының "Wasp Network" желісі тұтқындалғаннан кейін АҚШ федералды сотында өткен тыңшылық ісінің орталық бөлігі болды. АҚШ прокурорлары айыпталушылардың "Атенсион" станциясынан алған нөмірлік кодтарды Sony қолға ұсталатын қысқа толқын қабылдағыштары арқылы жазып алып, ноутбуктерге енгізіп, тыңшылық нұсқауларын кодтағанын мәлімдеді. ФБР 1995 жылы тыңшының пәтеріне кіріп, "Атенсион" нөмірлерінің шифрлау бағдарламасын көшіргенін хабарлады. Олар осы бағдарламаны "Атенсион" станциясынан келген тыңшылық хабарламаларды кодтау үшін пайдаланды, ал прокурорлар оларды сотта жариялады. Сотта "айыпталушылар қысқа толқын радиоарнасы арқылы тапсырмалар алатын" деп айтылды. 2009 жылдың маусым айында АҚШ Уолтер Кендалл Майерсті Куба үшін тыңшылық жасауға сөз байласып, Куба барлау басқармасының басқаратын нөмірлік стансасынан хабарларды қабылдап, кодтағаны үшін айыптады. 2010 жылға дейін ФБР анықтағандай, "Заңсыз бағдарлама" аясындағы ресейлік агенттер нұсқауларды қысқа толқын радиоарнасы арқылы алған. Солтүстік Корея 2016 жылдың шілдесінде он алты жылдық үзілістен кейін нөмірлік хабар таратуды қайта бастады, бұл кейбір сарапшылардың пікірінше, психологиялық соғыс болды; 2017 жылы осындай он алты хабар таратылды, оның ішінде сәуір айындағы хабарлар ерекше уақытта жіберілді.

Форматтар

Жалпы, нөмірлік станциялар негізгі форматты сақтайды, бірақ станциялар арасында көптеген егжей-тегжейлі айырмашылықтар болады. Хабар тарату әдетте сағаттың басында немесе жарты сағатында басталады. Хабардың кіріспесі, таныстырылымы немесе шақыруы (станциялардың бейресми аттары осыдан шығады) станцияның өзіне, арналған алушыға немесе екеуіне де идентификаторды қамтиды. Бұл сандық немесе радио алфавитінің "кодтық есімдері" түрінде болуы мүмкін (мысалы, "Charlie India Oscar", "250 250 250", "Six Niner Zero Oblique Five Four"), ерекше фразалар (мысалы, "¡Atención!", "Achtung!", "Ready? Ready?", "1234567890") және кейде музыкалық немесе электрондық дыбыстар (мысалы, "The Lincolnshire Poacher", "Magnetic Fields"). Кейде, радио алфавиті станцияларындағыдай, кіріспе келесі хабардың мәнерін немесе маңыздылығын білдіре алады (мысалы, хабар жоқ екенін көрсетеді). Көбінесе кіріспе хабардың негізгі бөлігі басталар алдында бірнеше рет қайталанады. Кіріспеден кейін, әдетте, хабарламадағы сандық топтардың саны жарияланады. Көптеген станциялар бір реттік блокнотты пайдаланады деп есептеледі, бұл осы сандық топтардың мазмұнын кездейсоқ сандардан ажырату мүмкін емес етеді. Бір расталған жағдайда Батыс Германия нөмірлерді тарату үшін бір реттік блокнотты қолданған.

Жүгірту технологиясы

Салыстырмалы түрде төмен қуатпен жіберілетін жоғары жиілікті радиосигналдар, қолайлы таралу жағдайларында жер шарының айналасын шарлай алады – оларға жергілікті радиожиіліктің шу деңгейі, ауа райы, маусым және күн дақтары әсер етеді, содан кейін дұрыс реттелген (қажетті, мүмкін көзге түсетін) антенна және жақсы қабылдағыш арқылы жақсы қабылдануы мүмкін. (Суық соғыс кезінде АҚШ-тың кейбір коммерциялық радиохабарларында РТТИ модуляцияланған субтасымалдағыштар да қолданылды.) Деректердің жылдам жіберілуі сияқты жоғары технологиялық модуляциялардың жиі қолданылуы, сөйлеу нөмірлерімен біріктіріліп немесе тізбектеліп берілуі, әртүрлі барлау операциялары үшін әртүрлі хабарламалар жіберілуін көрсетеді. Сигналдарды қабылдаушылар көбінесе қолға ұсталатын қабылдағыштармен жұмыс істеуге мәжбүр болады, кейде қиын жергілікті жағдайларда және барлық қабылдау жағдайларында (күн дақтарының циклдары мен маусымдық кедергілер). Мысалы, тек қысқа толқынды радио ұсталған жағдайда, тыңшылық қызметі жүргізілмейтіні туралы сенімді түрде жоққа шығаруға болады.

Басқа хабар таратуларға кедергі келтіру

Солтүстік Кореяның шетел тіліндегі қызметі "Корея дауысы" 2006 жылы "Линкольншир браконьерінің" бұрынғы жиілігі 11545 кГц-та хабар таратуды бастады, мүмкін оның таралуына қасақана кедергі келтіру үшін. Дегенмен, "Линкольншир браконьері" үш түрлі жиілікте хабар таратады, ал қалған екеуіне кедергі келтірілген жоқ. Кипрден таратылатын "Линкольншир браконьері" сигналдарының бағыты алыс шығыс емес, оның серік станциясы "E03a Cherry Ripe" қамтитын Таяу Шығыс болды. 2006 жылдың 27 қыркүйегінде 30 м жолақтағы әуесқой радио байланысы 17:40 UTC уақытында S06 "Russian Man" нөмірлік станциясының әсерінен бұзылды. Кубалық "HM01" нөмірлік станциясы "Voice of Welt" қысқа толқынды хабар тарату станциясына 11530 кГц жиілігінде кедергі келтіреді.

Тығыздауға тырысу

Сандық станциялардың хабарлары жиі қасақана тосқауылға ұшырау әрекеттерінің нысаны болған. Осыған қарамастан, көптеген сандық станциялар кедергісіз хабар таратуды жалғастыруда. Тарихи тосқауылдың мысалдарының бірі – Израильдің "Моссад" барлау агенттігінен шыққан деп саналатын "Е10" станциясы, Қытай Халық Республикасынан шыққан деп есептелетін және көбінесе Қытай Коммунистік партиясына қарсы "Үміт дауысы" радио хабарларын тосқауылдау үшін қолданылатын "Қытай музыка станциясы" арқылы тосқауылға ұшыраған.

Жазбалар

The Conet Project: Shortwave Numbers Stations жазбалары – қысқа толқынды сандық станциялардың жазбаларынан тұратын төрт дискілік жинақ. Ол алғаш рет 1997 жылы Irdial Discs жазбалар компаниясымен шығарылды.

Фильм

Британдық-американдық әрекеттік триллері "Сандар станциясы" 2013 жылы шықты және Джон Кусак пен Малин Акерманның қатысуымен, британдық ауылда ЦРУ басқаратын сандар станциясын көрсетеді. 2013 жылғы американдық қорқыныш фильмі "Банши тарауы", Тед Левин мен Катя Винтердің ойнауымен, Невада штатындағы Блэк Рок шөлінен хабар тарататын сандар станциясын бейнелейді.

Теледидар

Британдық шпиондық драма "Спукс" эпизодының "Ядролық соққы" бөлімінде, орыс тыңшысы Лондонның орталығында ядролық портфель бомбасын жару үшін сандар станциясының хабарламасымен оянады. Радио хабарламасында орыс тілінде "2.5.0.0.2.5, Финляндия қызыл, Египет ақ, екі рет игілік, екі рет игілік, аспаннан жаңбыр, аспаннан жаңбыр" делінеді. Америкалық ғылыми-фантастикалық сериалы "Fringe" ("Шет")-де "6955 кГц" атты эпизодта есте сақтау қабілетін жоятын сандар станциясы көрсетіледі. Британдық детективтік сериалы "Endeavour" ("Тырысу")-дың "Квартет" эпизодында Оксфордтағы тыңшылар желісі неміс тілінде сөйлейтін әйел дауысы бар сандар станциясы арқылы байланысады, ол аралық сигнал ретінде "Лондон көпірі құлап жатыр" әнін пайдаланады. 2020 жылғы британдық "Truth Seekers" ("Шындықты іздеушілер") шоуында басты кейіпкерлер Линкольншир браконьерінің пародиясын тыңдайды.

Музыка

Америкалық Wilco тобы 2001 жылғы альбомын Yankee Hotel Foxtrot деп атады, оның аты жазылған нөмірлік станция хабарламасының бір бөлігінен алынған. Израильдік нөмірлік станция E10-нан алынған үлгілер альбомның "Poor Places" әнінде қолданылған. 2014 жылы американдық музыкант Нил Цициреганың "Mouth Silence" альбомында "Transmission" атты трек бар, ол Дэвид Боуидің "Space Oddity" әнінің үлгілерін нөмірлік станция хабарламасына ұқсатып қайта құрайды. Исландиялық композитор Йоханн Йоханнсон 2016 жылғы Orphée альбомындағы "A Song for Europa" трекінде неміс нөмірлік станциясының хабарларын таспаға түсірген. Американдық металкор тобы Norma Jean-ның 2016 жылғы Polar Similar альбомында "II. The People" атты трек бар, ол "Линкольншир браконьері" жазбасынан үлгі алған.