Кіріспе
Pleiogynium timoriense, Burdekin plum, sweet plum, tulip plum, немесе Djabugay тілінде guybalum деп аталады, бұл анакардиакеялар тұқымдасына жататын, анакардиакеялар тұқымдасына жататын, орташа көлемді жеміс беретін ағаш.
Pleiogynium timoriense, commonly known as the Burdekin plum, sweet plum, tulip plum, or in the Djabugay language guybalum, is a medium sized fruit bearing tree in the cashew and mango family Anacardiaceae native to Malesia, Australia and the Pacific Islands.
Сипаттама
Pleiogynium timoriense - жауын-шашын ормандарында немесе егістікте өсетін жартылай жапырақты жауын-шашын ағашы. Оның қалың шатыры бар, жалтыраған қара жасыл жапырақтары ұзындығы мен ені бойынша, ал діңінің қабығы қатты. Жапырақтары 5 - 11 жапырақшадан тұрады, олар қарама-қарсы орналасады және формасы эллипстік немесе жұмыртқа тәрізді. Терминалдың бет парағының сабағы бүйірлік бет парақтарына қарағанда едәуір ұзын. Парақтағы төменгі жағында айқын көрінетін доматиялар бар. Ағаштың екі тұқымдас (еркек және әйел өсімдіктері бөлек) және қаңтар мен наурыз айлары аралығында пайда болатын сары түсті жасыл гүлдері бар. Гүлдердегі кесек жапырақтары ұзын, жапырақтары ұзын. Желдер ұзын. Жемісі піскен кезде жеуге болады.
Таксономия
Бұл түрдің негізгі аты Icica timoriensis және ол 1825 жылы Августин Пирмус де Кандоллдің Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis еңбегінде сипатталған. 1952 жылы Пьетер Виллем Лиенхаутс оны Blumea журналында Pleiogynium timoriense деп атады. Басқа бірқатар ботаниктер, атап айтқанда Дэниел Соландер, Фердинанд фон Мюллер және Джордж Бентам, сонымен қатар осы түрдің үлгілерін әртүрлі атаулармен сипаттады, олардың барлығы қазір Pleiogynium timoriense гетеротиптік синонимдері болып табылады.
Этимология
Плейогиний тұқымдасының атауы ежелгі грек pleíōn - "көп" және gun - "әйел" деген мағынаны білдіреді. Бұл гүлдердің көптеген шашақтарына қатысты. Түрдің есімі "Тимордан" дегенді білдіреді, бұл жерде алғашқы дана жиналды.
Тарату
P. timoriense табиғи аймағына Борнео, Сулавеси, Филиппин, Молукка, Жаңа Гвинея, Соломон аралдары, Кук аралдары, Тонга, Фиджи, Жаңа Каледония және Квинсленд кіреді. Жаңбырлы ормандар мен муссондық ормандарда теңіз деңгейінен -8 м биіктікте өседі. Квинслендте бұл түр құрғақ жаңбырлы орманда, Гимпидің солтүстігіндегі жаңбырлы ормандарда кездеседі.
Экология
Жемістерін казуарлар мен үлкен құстар жейді.
Қолданылуы
Жемісі жеуге жарамды, бірақ қышқыл, бірақ ашық жасыл түсті сорттары дәмдірек екені анықталды. Австралияның түпкүлдік тұрғындары жемісті жету үшін жер астына көміп қойған. Жемістерді пісіріп, шикі жеуге немесе желдеткіштерге, конфеталарға және консервілерге қолдануға болады. Жозеф Бэнкс капитан Джеймс Кукпен бірге Австралияға сапарға шыққанда, олар Ендевор өзенінде тоқтаған кезде, кейбір жемістерді жинап алды, ол былай деп жазды: "Оларды ағаштан жинаған кезде өте қатты және жағымсыз болды, бірақ бірнеше күн сақталғаннан кейін олар жұмсақ болып, дәмсіз Дамсон сияқты дәмді болды". Ағаш сәндік, бірақ жақсы бүркемелердің жетіспеушілігіне байланысты сирек қолданылады.