Кіріспе

Ньюпорт класының танк десантты кемесі USS Cayuga (LST 1186) - Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз күшінің танк десантты кемелерінің (LST) дәстүрлі қақпа дизайнын алмастырған кемесі. Кемені 1969 жылы суға түсіріп, 1970 жылы пайдалануға берген Сан-Диегодағы Ұлттық болат және кеме құрылысы компаниясы салған. Кейуга Вьетнам соғысына және Мексика шығанағындағы соғысқа американдықтардың қатарында қатысты. 1994 жылы қызметінен шығарылған LST сол жылы Бразилия әскери-теңіз флотына несиеге берілді және NDCC Mattoso Maia (G 28) деп қайта аталды. 2001 жылы кеме Бразилияға толық сатып алынған. Маттосо Майя 2023 жылы қызметтен шығарылғанға дейін MINUSTAH-қа қатысты.

Дизайн және сипаттама

Кейуга - АҚШ-тың амфибиялық күштерінің алдына қойған мақсатына сай, танк түсіретін кеме (LST) болуы үшін жасалған. LST-лердің дәстүрлі жалпақ алдыңғы қақпасы мұндай жылдамдыққа қабілетті болмағандықтан, Ньюпорт класы дәстүрлі кеме корпусының үстіне екі деррик қолмен қолданатын 112 фут (34 м) алюминийлі пандус орнатылған. Бұл Ньюпорт класын Екінші дүниежүзілік соғыстың басында жасалған стандартты LST дизайнынан шыққан алғашқы кемеге айналдырды. LST жарық кезінде және толық жүктемеде қозғалыс ауытқуы болды. Кейуга жалпы ұзындығы 159 метр, ал кеменің бұрышынан шығып тұрған қақпақтардың ұзындығы 171 метр болатын. Кеменің ұзындығы 21 метр, ал арғы жағы 3 метр, артқы жағы 5 метр болатын. Cayuga-да екі валдан тұратын алты Alco 16 645 ES дизельді қозғалтқышы орнатылған, әр валға үш-үш. Жүйе кемеге қысқа мерзімге арналған максималды жылдамдықты берді және оны ұзақ уақыт бойы ұстап тұруға мүмкіндік берді. Кемеде кеме жолақтары жақында жақсы маневрлеуге мүмкіндік беретін және су асты көліктерін түсіру кезінде оффшорда ұстауға мүмкіндік беретін бұрыштағы қозғалтқыш орнатылған. Ньюпорт класы бұрынғы LST-ларға қарағанда үлкен және жылдам болды және танктарды, ауыр көліктерді, инженерлік топтарды және тікұшақтар мен кіші демалысты кемелерге жеткізе алмайтын үлкен жабдықтарды тасымалдауға қабілетті болды. LST-де төменгі танк палубасын негізгі палубамен байланыстыратын және кеме ортасындағы көлік тұрағына кіруге мүмкіндік беретін үлкен жол бар. Сонымен қатар кемелердің артқы жағында екіжүзді көліктерді суға тікелей түсіруге немесе жеңілдікпен жүкті түсіру кемесіне (LCU) немесе айлаққа түсіруге мүмкіндік беретін қақпа бар. Су қоймасының екі шетінде 9 метрлік айналым үстелі бар, ол артқа бұрылудың қажеті жоқ көліктерге айналуға мүмкіндік береді. Ньюпорт класының көлігі, жүк тасу алаңдары бар, 431 сарбазды тасымалдауға мүмкіндік береді. Кемеде төрт көлік және персонал түсіру кемесі (LCVP) үшін де қақпалар бар және ол корпустың екі жағында төрт пантондық жол бөліктерін алып жүруге болады. Кейуга бастапқыда екі екілік мұнарада төрт Mark 33 /50 калибрлі пулямен қаруланды. Кемеде 3 дюймдік пулялар үшін екі Mk 63 қару-жарақпен басқару отын жүйесі (GCFS) орнатылған, бірақ олар 1977-1978 жылдары алынып тасталды. Сондай-ақ, кемеде SPS 10 жер бетін іздеу радары бар еді. Кемелердің артқы қақпасының үстінде тікұшақ палубасы орнатылған. Олардың құрамында 213 адам, оның ішінде 11 офицер бар.

АҚШ әскери-теңіз флотында қызмет ету

Кемеге 15 шілдеде 1966 жылғы қаржы жылының сегізлік тобының құрамына тапсырыс берілді. LST 1968 жылы 28 қыркүйекте Сан-Диего қаласында, Калифорнияда, Ұлттық болат және кеме құрылысы корпорациясымен құрылды. Нью-Йорктегі округтің атымен аталған Cayuga 1969 жылы 12 шілдеде Атлантикадағы амфибиялық күштердің қолбасшысы вице-адмирал Лютер Хайнцтің әйелі демеушілікпен іске қосылды. Кеме 1970 жылы 8 тамызда пайдалануға берілді. Каюга әскери қызметке қабылданғаннан кейін Тынық мұхит флотының амфибиялық күштеріне тағайындалды. LST АҚШ-тың батыс жағалауында су асты оқу операцияларын алысқа шығысқа орналасумен ауыстырды. Кейуга Вьетнамдағы қызметі үшін екі ұрыс жұлдызына ие болды. 1972 жылдың мамыр айында Кайуга, Шенектади, Манитовок және Дулут операциясы Сонг Тан 6 72-нің бір бөлігі болды, бұл Оңтүстік Вьетнамдағы Хуэ қаласын қорғауға көмек ретінде теңіз жаяу әскерлерінің десанты. Кейуга мен Дулут 1972 жылы 24 мамырда шабуыл кезінде Солтүстік Вьетнам армиясының артиллериясымен атылды. "Хэнсон" эсминецтері мен басқа да кемелері қарсыластардың қаруларын тыныштандырып, десанттық кемелерден қашып кетуін қамтамасыз етті. Кайуга және 5-ші суүсті эскадрильясы (PHIBRON 5) 1990/1991 жылдары Desert Shield және Desert Storm операцияларына қатысты. PHIBRON 5 Тынық мұхит арқылы жүзіп өткеннен кейін Солтүстік Арабия теңізіндегі АҚШ-тың амфибиялық күштерінің қалған бөлігіне қосылды. 1991 жылдың сәуірінде ұзартылған жұмыстан кейін Лонг-Бич портына оралған. Кейуга 13-ші теңізшілер экспедициялық бөлімшесінің (13-ші МЭУ) батальонының 1/4 десант тобының элементтерін алып жүреді. 1990 жылдың 30 қазанында Кайуга теңіз жауынгерлері бөлініп, Біріккен Араб Әмірліктері күштеріне жаттығуларға жіберілді. Қазан айының соңында 13-ші МЭУ АҚШ-қа қайту үшін жолға шықты.

Бразилия теңіз күштері

Кейуга 1994 жылы 26 тамызда қызметінен шығарылып, Бразилия әскери-теңіз флотына жалға берілді. Кеме 30 тамызда Бразилия әскери-теңіз флотына қайтадан тапсырылды және 1958-1961 жылдары әскери-теңіз министрі адмирал Хорхе до Пачо Маттосо Майяның құрметіне NDCC Маттосо Майя (G 28) деп қайта аталды. 2000 жылдың 19 қыркүйегінде кеме Бразилияға толық сатып алынды. 2002 жылдың 23 шілдесінде Cayuga кемесі АҚШ-тың әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен өшірілді. Кеме Бразилия әскери-теңіз флотында қызмет еткен бірнеше оқу-жаттығуларға, сондай-ақ Гаитидегі Біріккен Ұлттар Ұйымының тұрақтандыру миссиясын қолдауға арналған теңізде жүзуге қатысты. 2004 жылы 28 мамырда Маттосо Майя түскі уақытта Рио-де-Жанейродан Grupo Tarefa (Іскерлік топ) 705.2 кемесімен бірге кетіп қалды, оның құрамына порттық десанттық кеме Бразилиялық десанттық кеме Ceará, фрегат Бразилиялық фрегат Rademaker және танкер Бразилиялық танкер Almirante Gastão Motta кіреді. Порт-о-Принс операциясы HAITI I. Маттосо Майя Бразилиялық теңіз жауынгерлерінің он екі 5 тонналық Unimog жүк машинасымен, оның ішінде екі тоңазытқыш, екі су және екі отын тіркемесі және Көмек бригадасының теңіз жауынгерлері полициясының взводымен жүктелген. Жұмыс тобы Гаитиге 15 маусымда келіп, 20 маусымда кетті, бірақ Маттосо Майя тағы 25 күн бойы Бразилияның MINUSTAH контингентіне логистикалық қолдау көрсетті, оның ішінде сумен қамтамасыз ету. Бұл сапар кезінде кеме Ямайкаға отын құю үшін барды және Бразилия теңіз флотымен теңізде алғашқы толтыруды өткізді. Кеме 2004 жылы екінші рет Гаитиге сапар шегеді, 18 қарашада Рио-де-Жанейродан 250 теңізші мен 160 тонна керек-жарақпен шығып, 5 желтоқсанда Порт-о-Пренске жетеді. Ол 3 қаңтарда Рио-де-Жанейроға келіп, Минустахтың құрамына кірген әскерлердің алғашқы партиясының бір бөлігін алып оралады. 2006 жылы ASPIRANTEX 06 және TROPICALEX I/06 оқу-жаттығуларына қатысқаннан кейін 17 мамырда Матосо Майя ХАЙТИ III операциясына Рио-де-Жанейро, фрегат Бразилия фрегаты Нитерой және Бразилия фрегаты Индепенденса және танкер Almirante Gastão Motta-мен бірге таңдалды. Ол 173 әскери жауынгерді, тоғыз "Лэнд Ровер" және "Тойота" джиптерін, "Лэнд Ровер" жедел жәрдем көлігін және екі бульдозерді, сонымен қатар Армияның "Мерседес" жүк көлігін алып жүреді. Альмиранте Гастао Мотта 29 мамырда Санто-Домингоға кетіп, Фрегаттар 30 мамырда Сан-Хуанға кетті, ал Матосо Мая 31 мамырда Порт-о-Пренседе түсірілді. Тапсырма тобы 7 маусымда оралды, 8 шілдеде Рио-де-Жанейроға дейін Кюрасао, Белем және Масейодан өтіп, Маттосо Майя 238 теңіз жауынгерлерін және Гаитиде зақымдалған 5 EE 11 Urutu бронетранспортерлерін түсірді. Матосо Майя 2007 жылдың шілдесінде, наурыз айында және 2008 жылдың қарашасында Гаитиге де саяхат жасады. 2012 жылдың 23 ақпанында кеменің спорт залында шағын өрт шықты, экипаж оқиғаны шамамен 30 минут ішінде бақылауға алды. Кеме 2023 жылдың 31 қазанында қызметінен шығарылды.