Кіріспе

Жедел жол (көлік қатынасын жоспарлауда жиі тілек сызығы деп аталады), сонымен қатар аң жолы, әлеуметтік жол, балықшылар жолы, мал жолы, сиыр жолы, пил жолы, бұқа іздері, ешкі жолы, шошқа жолы, пайдалану жолы және қоқыс жолы - адам немесе жануарлар қозғалысы салдарынан механикалық эрозияның салдарынан құрылған жоспарланбаған шағын жол. Жол әдетте бастапқы және баратын жер арасындағы ең қысқа немесе ең оңай жүретін жолды білдіреді, ал оның бетінің эрозиясының ені мен ауырлығы көбінесе ол алатын көлік деңгейінің көрсеткіші болып табылады. Бұған алғашқы дәлел ретінде Нью-Йорктегі Бродвейді қарастырамыз. Қалау жолдары әдетте ыңғайлы қысқа жолдар ретінде пайда болады, онда әдейі салынған жолдар ұзағырақ немесе бұрмалы жолды алады, олшақтар бар немесе жоқ. Табиғи өсімдіктер арасынан жол тапталғаннан кейін, кейінгі көліктер осы көрінетін жолмен жүреді (бұл жаңа жолды өздігінен кесуден гөрі ыңғайлы), ал қайталанған таптау қалған жер бетін де, топырақтың сапасын да бұзады. Ақырында, адамдар да, жануарлар да жақсы көретін, оңай жүретін жол пайда болады.

Парктер мен табиғи аумақтар

Кейде құмар жолдар қауіпті мекендер мен тыйым салынған аймақтар арқылы өтеді, бұл жабайы табиғат пен саябақ қауіпсіздігіне қауіп төндіреді. Алайда олар сонымен қатар парк басқаруына қызмет концентрациясының көрсеткіші ретінде қызмет көрсетеді. Йосемити ұлттық паркі бойынша Ұлттық парк қызметі осы көрсеткіштерді басқару жоспарын басшылыққа алуға көмектеседі. Қадағалау зерттеулері жер мен өсімдіктерге әсер етудің қалау жолдарын алғашқы пайдалану кезінде тез пайда болатынын дәлелдеді. Бір жердің үстінен 15 жол жүрудің өзі ерекше жолды құруға жеткілікті болуы мүмкін, содан кейін оның болуы одан әрі пайдалануды тартады. Бұл зерттеу "Жолға қалдырмау" бағдарламасын құруға ықпал етті. Бұл бағдарлама табиғат аймақтарындағы саяхатшыларға белгіленген жолдарда қалуға немесе жолдан тыс кезде, жолды бөлу үшін, байқаусызда жаңа жолдарды құру үшін жолды бөлуді үйретеді. Жерді басқарушылар арман жолдарын құруды тоқтату үшін әр түрлі әдістерді ойлап тапты, соның ішінде қоршаулар, тығыз өсімдіктер мен белгілер, бірақ олардың ешқайсысы ақылға қонымды емес. Қазіргі заманғы жолды жобалау кедергілер мен шектеулердің қажеттілігін болдырмауға тырысады, жолдың орналасуын және пайдаланушының қалауын физикалық дизайн және ынандырғыш аудит арқылы сәйкестендіреді.

Тұрғын үй

Кейде ландшафтты дизайнерлер қалау жолдарын төсеу арқылы оларды бекітеді, осылайша оларды бұғаттаудың орнына ресми жол желісіне біріктіреді. Кейде жерді жоспарлаушылар жерді әдейі жолсыз қалдырып, қандай жолдар пайда болатынын күтіп, соларды төседі. Табиғи таңдалған, іздерімен белгіленген қалау жолдары жаңа мақсатқа салынған жолдарды бағыттауға пайдаланылуы мүмкін.

Тұжырымдаманың басқа қолданыстары

Қалау жолдарының бейнелері анархизм, интуитивті дизайн, жеке шығармашылық және көпшілік даналығының метафорасы ретінде қолданылған. Қалалық жоспарлауда қаладағы жолдар белгілі бір жол қозғалысы үшін жол қозғалысының үлгілерін талдау үшін пайдаланылады. Мысалы, 1959 жылы Чикаго аймағындағы көлік зерттеуінде теміржол және метро жолдарына қатысты жолаушылардың таңдауын көрсету үшін тілек жолдары қолданылды. Бағдарламалық жасақтауда бұл термин пайдаланушылардың бағдарламалық жасақтамадағы шектеулерді жеңу үшін бірдей әдістерді кеңінен қолдануын сипаттау үшін қолданылады. Мысалы, X (бұрынғы Twitter) @ жауаптары, хэштегтер және топтық пікірталастар сияқты көптеген тілек жолдарын қызметке біріктіру арқылы "жабдықтады".