Кіріспе

Химиялық қосылыстар класы Күрделі металл қорытпалары (КМҚ) немесе күрделі интерметаллдар (КМҚ) - келесі құрылымдық белгілерімен сипатталатын интерметалл қосылыстар: үлкен бірлік жасушалар, ондағаннан мыңға дейін атомнан тұрады, жақсы анықталған атом шоғырларының болуы, жиі икосаэдрлік нүктелік топтық симметрия, идеалдық құрылыста табиғи бұзылудың болуы.

Шолу

Күрделі металл қорытпалары - салыстырмалы түрде үлкен бірлік жасушасы бар металл аралық қосылыстар үшін жалпы термин. Күрделі металл қорытпасының бірлік жасушасының қаншалықты үлкен болуы керектігінің нақты анықтамасы жоқ, бірақ ең кең анықтамасына ең қарапайым аяқта Зинтль фазалары, скуттерудиттер және Гейслер қосылыстары, ал күрделі аяқта квазикристаллдар кіреді.

Зерттеу

1910 жылдары рентген кристаллографиясы әдістерінің пайда болуынан кейін көптеген қосылыстардың атомдық құрылымы зерттелді. Көптеген металдардың құрылымы салыстырмалы түрде қарапайым. Алайда 1923 жылы Линус Паулинг металдар аралық NaCd2 құрылымы туралы баяндады, оның құрылымы өте күрделі болғандықтан, ол оны толықтай түсіндіре алмады. Отыз жылдан кейін ол NaCd2 әр бірлік жасушада 384 натрий және 768 кадмий атомдарын қамтиды деген қорытындыға келді. КМҚ-ның физикалық қасиеттерінің көпшілігі қалыпты металл қорытпаларының мінез-құлқына қатысты айқын айырмашылықтарды көрсетеді, сондықтан бұл материалдар технологиялық қолдану үшін жоғары әлеуетке ие. Еуропалық комиссия 2005-2010 жылдар аралығында 12 елдегі 19 негізгі топты біріктірген CMA үздіктер желісін қаржыландырды. Осыдан жаңа металл қорытпалары мен қоспаларын әзірлеу жөніндегі Еуропалық интеграцияланған орталық (бұрынғы C MAC, қазір ECMetAC) пайда болды, ол 21 университет зерттеушілерін біріктіреді.