Кіріспе

Америкалық аралас жекпе-жек күресшісі Дин Ричард Листер (англ. Dean Richard Lister; 1976 жылы 13 ақпанда туған) - зейнеткерліктегі американдық аралас жекпе-жек күресшісі (MMA) және бағындыру күресшісі. Ол 4-ші дәрежелі бразилиялық джиу-джитсу (BJJ) қара белбеуінің иегері, лута ливре қара белбеуінің иегері және жаттықтырушы. Листер - күресу және аралас жекпе-жек өнерінің ізашарлары. MMA-да Листер Ultimate Fighting Championship (UFC) және PRIDE-де жарысты. Ол бұрынғы "Кейдж патшасы" орта салмақтағы чемпионы. Смиссиондық күресте Листер екі рет ADCC әлем чемпионаты турнирінде және ADCC Superfight чемпионатында жеңіске жетті.

Ерте өмір

Листер әскери отбасында өскен және Оңтүстік Американың бірнеше елінде, соның ішінде Венесуэла мен Панамада өмір сүрген. Листер бірнеше тілде сөйлейді. 1989 жылы АҚШ-тың басып алуы кезінде ол Панамада өмір сүрді және Листердің айтуынша, ол "қатаң соғыс аймағының ортасында" болды. АҚШ-тың бірнеше қалаларында тұрғаннан кейін, Листердің отбасы Сан-Диегода Листердің орта мектептегі жылдары үшін қоныстанды, онда ол Хиллтоп орта мектебінде оқыды.

Мансап

Листер бала кезінде жиі шайқасқан, көбінесе "жаңа бала", шетелдік және өз жасына қарағанда кішкентай болуына байланысты. Өзін қорғау қажеттілігі Листерді күрес пен жекпе-жекке тартты. Ол күреспен орта мектепте айналыса бастады, және орта мектептің күрес чемпионы және АҚШ Ұлттық самбо чемпионы болды. Орта мектепті бітіргеннен кейін көп ұзамай Листер Сан-Диегодағы Фабио Сантос Бразилиялық джиу-джитсу академиясына күресуші әріптестерімен бірге барды және спортқа қатты қызыға бастады. Ол Бразилиялық джиу-джитсуда 1996 жылы, жаттығуды бастағаннан кейін алты ай бойы жарыса бастады. 1997-2003 жылдары Листер Сантос командасында нұсқаушы болып жұмыс істеді. Листер Сан-Диегодағы Victory MMA-да бастауыш және озық студенттерге сабақ береді. Сабақ Динге жылдар бойы жинақтаған түрлі күресу өнерінен берілгендікпен күресу техникасын үйретумен басталады, содан кейін жаттығулар жүргізіледі. Ол бұл "барлық спорттың ең үлкені және ең қиын түрі" деп айтады. Листер Кэйдждің патшасы орта салмақтағы чемпион болды және Жереми Хорнға жеңіс алдында бірнеше рет титулын қорғады. KOTC Динды жеңілістен кейін жоғары салмақ дәрежесінде болғанына қарамастан, титулынан айырды. Бірнеше жылдан кейін Листер бұл жеңіліске кек алып, Жереми Хорнды TUF 7 финалында гильотинамен қысып өлтірді. Листер 2008 жылы 27 желтоқсанда UFC 92 турнирінде үш раундтық бір ауыз шешіммен Юшин Окамиге жеңіліп, UFC рекордын 42 құрды. Кейіннен ол UFC келісім-шартынан босатуды сұрады және содан бері Maximum Fighting Championship-мен келісімшартқа отырды. Диан Листер мен Ренато Собрал Метаморис 3-те жекпе-жек өткізіп, теңдікке жетті. 2014 жылдың 9 тамызында Метаморис 4 негізгі жарысында Листер Джош Барнеттпен кездесіп, Метаморис ауыр салмақ шеберін анықтады. Барнетт он алты жылдан бері Листерді тапсыру арқылы жеңген алғашқы адам болды, ол жекпе-жектің соңғы отыз секундінде Листерді шарфпен ұстап берді.

АДКК

Листер 2002 жылы ADCC Солтүстік Америкадағы алғашқы сынағында 99 кг-нан төмен салмақта жеңімпаз атанды. Содан кейін ол ADCC 2003-ге шақырылды және 2005 жылы қайтып оралғанға дейін турнирде абсолюттік дивизионды жеңіп алды. Ол 2011 жылы 99 кг-нан төмен салмақта Жоао Ассисті финалда табанды шұңқырмен жеңіп, алтын медальді қайтадан иеленді. Сондай-ақ, ол джиу-джитсудан әлем чемпионы Родольфо Виейраны өзінің салмақ дәрежесінде, сондай-ақ өкшелі ілгекпен ұсынды. 2013 жылы Қытайдың Пекин қаласында өткен ADCC-де Листер 99 кг-нан төменгі салмақтағы сайыстың жартылай финалында Криштиану Лазарриниді жеңіп алды, бірақ финалда Жоао Ассиске ұпайсыз қалды. Абсолюттік сайыста Листер Хидеки Секине мен Жоао Габриэль Рочаны жартылай финалда Маркус Алмейдаға ұтылмас бұрын саппен ұтып алды. Листер қола медаль үшін жекпе-жекте Кейнен Корнелиуске ұтылып, екі ұпайға тең түсті. Листер өзінің салмақ дәрежесінде, абсолюттік дәрежесінде және супер жекпе-жекте жеңіп, ADCC үштік тәжін жеңгенімен танымал. 2022 жылы Листер ADCC атақ-даңқ залының ашылу салтанатының бір бөлігі болу құрметін алды және оған кірген алғашқы америкалық болды.

Жаттықтырушылық мансап

Листердің спарринг серіктесі және бұрынғы UFC жеңіл ауыр салмақ шебері Тито Ортиз оны Spike TV реалити-шоуының үшінші маусымында өзінің көмекшісі болуға шақырды. Листер 2024 жылдың 21-26 сәуірінде кәсіби күресу федерациясының 6-маусымында Роджер Грейси, Жан Жак Мачадо және Риган Мачадомен бірге жаттықтырушы болып қызмет етті. Листер турнирде Team Black Rifle Coffee Company командасын бастап, үшінші орынды иеленді.

Жеке өмір

2021 жылдың сәуірінде Листерді көлікті соққыға ұшыратып, қашып кеткені үшін ауруханаға жатқызды, нәтижесінде оның даласы жарылды.

Инструктордың тегі

Кано Джигоро → Томита Цунежиро → Мицуё "Кома граф" Маеда → Карлос Грейси аға → Хелио Грейси → Риксон Грейси → Фабио Сантос → Джеффри Хиггс → Дин Листер