Кіріспе
Бразилиялық джиу-джитсу шебері және аралас жекпе-жек күресшісі Риксон Грейси (1959 жылғы 21 қарашада туған) – бразилиялық зейнеткер аралас жекпе-жек шебері. Ол Грейси әулетінің мүшесі: Элио Грейсидің үшінші ұлы, Рорион және Релсон Грейсидің інісі, ал Ролькер, Ройс, Робин және Ройлер Грейсидің жартылай ағасы. 1980-ші және 1990-шы жылдары ол Грейси әулетінің ең үздік күресшісі және әлемдегі ең қатал күресшілердің бірі деп есептелді. 2017 жылдың шілдесінде ол 9-дәрежелі қызыл белбеуге ие болды, бұл бразилиялық джиу-джитсудағы екінші жоғары дәреже.
Rickson Gracie (ˈʁiksõ ˈɡɾejsi; born November 21, 1959) is a Brazilian retired mixed martial artist. He is a member of the Gracie family: the third oldest son of Hélio Gracie, brother to Rorion and Relson Gracie, and half brother to Rolker, Royce, Robin and Royler Gracie. In the 1980s and 1990s, he was widely considered to be the best fighter of the Gracie clan, and one of the toughest in the world. In July 2017, he was promoted to ninth degree red belt, the second highest ranking in Brazilian jiu jitsu.
Өмірбаян
Риксон Грейси, Хелио Грейсидің ұлы, 1977 жылы 18 жасында бразилиялық джиу-джитсудан қара белбеу алды. Өлшемдердегі айырмашылыққа қарамастан, Грейси үшінші раундта Зулуды артқы жалаңаш тұнқыру арқылы жеңіп, бірден ұлттық деңгейде танымал болды. Соған қарамастан, Грейси екінші раундта қарсыласын тағы бір тұнқырумен жеңіп, қайта жеңіске жетті.
Литва либералдылығына қарсы күрес
1988 жылы промоутерлер Грейси мен Марко Руас арасындағы күтілетін жекпе-жекті ұйымдастыруға тырысты. Бірақ, Элио Граси бас тартты, Грейсиге жоғары төлем жасауды немесе жекпе-жекті Грейси академиясының ішінде өткізуді талап етті, екеуі де қабылданбады, сондықтан жекпе-жек өттірлмеді. Одан кейін, Грейсидің шәкірттері оны тепкенін және жекпе-жек барысында көздеріне құм шашқандарын айтқан Дуарте, Грейсидің залына келіп, реванш талап етті. Грейси қайта жеңіске жетті, бұл көршілерді полиция шақыруға мәжбүрлеген тәртіпсіздікке әкеп соқты. Бірден кейін Грейси, полиция келген кезде ағасы Ройлермен төбелес салған Тадеуге шақырды. Ройлер мен Тадеу 50 минутқа тең түсті.
Мақтанышпен күресу чемпионаттары
1997 жылы Грейси Йодзи Андзоның үстемдік ететін Нобухико Такадамен Pride 1 турнирінде жекпе-жекке қатысты. Токио Домындағы 47 860 көрерменнің алдында Грейси Такаданы 4:47 минутта жеңіп, оған көтеріліп, қол тімегін бекітті. Қазір Жапонияда танымалдылығы артып келе жатқан Грейсидің айтуынша, оған Марио Сперримен Pride 3 турнирінде күресу ұсынылған, бірақ Карлсон Грейсинің қарсылығынан кейін бұл процесс тоқтатылды. Грейси тек Pride 4 турнирінде Такадаға қарсы реваншқа келісті: "Такада – жауынгер және өзін көрсету мүмкіндігіне лайық деп санаймын". Реванш кезінде Такада жақсартып, Грейсимен күресіп, оның басымдығын жойды, бірақ Грейси жапонның аяқпен шабуылдау әрекетін пайдаланып, оны сүртіп, үстіне отырды. Дегенмен, Такада джиу-джитсу шеберінің басшылығымен күресіп, оны түсіріп, тізе ілмегімен қорқытты, бірақ Грейси, Такаданың мүмкіндікті жіберіп алуына жол бермеу үшін раунд соңына дейін күтіп, қайтадан қол тімегін бекітіп жеңіске жетті. 2000 жылдың мамырында Такаданың шәкірті Казуши Сакураба Pride 8 турнирінде Ройлер Грейсиді жеңгеннен кейін микрофонды алып, Грейсиге қарсы шықты, бірақ бұдан ештеңе шықпады. Грейси Панкрас турнирінің зейнеткер шебері Масакацу Фунакимен Колизейде кездесуді қалаған. Бұл іс-шара бастың соққысы, шынтақпен соққы және тұрып немесе жерде басты соғуға тыйым салатын ережелерді Грейси талап еткендіктен тоқтауға жақындады, бірақ Панкрас басшылығы бастың соққысы мен шынтақпен соққыға тыйым салуға келіскен соң келісімге қол жеткізілді. Токио Домында өткен және 30 миллион теледидар көрерменіне көрсетілген бұл жекпе-жекте Грейси мен Фунаки бұрыштасып жекпе-жекті бастады. Масакацу гильотиналық тұтқаны қолдануға тырысты, бірақ тұтқасы бекем болмады және Грейси кілемге түсіп кетті. Олар тиімсіз соққылар алмастырды, содан кейін Грейсидің уақтылы соққылары Фунакидің ауыр жарақат алған тізесін қиратты. Олар тағы да бұрыштасып, бірақ жапонның жарақаты оған Грейсимен дұрыс күресуге мүмкіндік бермеді, және бразилиялық оны түсіріп алды. Масакацу таңғалып қалды, ал Грейси оның бетін жерде соққылармен қанға бояды, соңында артқы жалаңаш тұтқаны қолданып жеңіске жетті. Колизейден кейін Грейси келесі Колизей турниріне қатысқан дзюдо медалінің иегері Наоя Огавамен жекпе-жекке қызығушылық білдірді. Сондай-ақ, Pride басшылығы Грейсиге Ройлер Грейсиді жеңген Казуши Сакурабамен күресуді ұсынды, бірақ Грейси Сакурабаның "жауынгер рухы жоқ" деп бас тартты. Сакурабамен жекпе-жек туралы мәселе қайта көтерілгенде, Грейси қызығушылық танытпады. Алайда, бұл мәселе жүзеге аспады, тіпті НЛО президенті Тацуо Кавамура бұл жекпе-жекті өткізу үшін жаңа турнир ұйымдастыруды ұсынғаннан кейін де. 2003 жылы Антонио Иноки Фуджитамен жекпе-жек үшін Грейсиге 5 миллион АҚШ доллары ұсынды, бірақ жауап келмеді. 2004 жылы Ройлер Грейси мен Генки Судо арасындағы жекпе-жектен кейін соңғысы Грейсиге қарсы шықты. Продюсер Садахару Таникава екеуінің арасында жекпе-жек ұйымдастыруға тырысты, бірақ сәтті болмады. Үш жылдан кейін, Казуши Сакураба Масакацу Фунакиді жеңгеннен кейін, Таникава 2008 жылы Сакураба мен Грейси арасындағы жекпе-жекті де ұйымдастыруға тырысты, бірақ нәтижесі бірдей болды. 2014 жылдың 21 шілдесінде Грейси Джо Роганның The Joe Rogan Experience подкастінің #524-ші эпизодында пайда болды. 2014 жылдың қарашасында ол Үлкен Джон Маккарти, Пэт Милетич және Федор Емельяненкомен бірге MMA даңқы залының аңыздары қатарына енді.
Басқа медиада
Грейси 1995 жылы Роберт Гудманның "Шоук" атты деректі фильмінің басты кейіпкері болды. Бұл деректі фильм Грейси мен тағы екі жауынгердің (Тодд Хейс және Коичиро Кимура) Токиодағы Vale Tudo Japan 1995 турниріне дайындалып, қатысқандарын көрсетеді. Manga Entertainment компаниясы таратып берген фильм 23 елде көрсетілді. Грейсидің "The Incredible Hulk" фильмінде Брюс Баннердің айкидо тренері рөлі болды, оның джиу-джитсуде тәжірибесі болғанына қарамастан. Ол National Geographic телеарнасының "Көрші ғылым" бағдарламасында да пайда болды. 2020 жылдың 8 мамырында Риксон Грейси туралы Netflix фильмі түсіріліп жатқаны белгілі болды. Фильмді Хосе Падилья режиссерлік етіп, Грейси рөлін Кауа Реймонд сомдады. Фильмнің 2021 жылдың екінші жартысында шығуы жоспарланған. Ол әлі көрсетілмеген және қосымша ақпарат жоқ.
Басқа ұрысшылар туралы сын
Грейси ММА қауымдастығының кейбір мүшелерінің наразылығын тудырды, жоғары деңгейдегі жекпе-жектердің қабілеттерін сынап. 1996 жылы Ultimate Fighting Championship турнирінің жеңімпаздары туралы айтқанда, ол Дон Фрай мен Марк Коулменді "өте әлсіз" деп атады және соңғысы "ешқандай қауіп төндірмейді" деді. Ол Валлид Исмаилды "орташа деңгейдегі күрескер", Казуши Сакурабаны "ешқандай салада терең білімі жоқ күрескер" және "әрдайым сәтті" деп бағалады. Сегіз жылдан бері ресми ММА жарыстарында қатыспағанымен, Грейси 2008 жылы қазіргі кездегі үздік күрескерлерді оңай жеңе алатынын мәлімдеді. Токио Спортқа берген сұхбатында Грейси Федор Емельяненконың керемет спортшы екенін, бірақ техникалық дағдылары "орташа" екенін, ал оның (Грейсидің) оны жеңе алатынына "100% сенімді" екенін айтты. Екі жыл өткен соң, Грейси Емельяненконы "бір қызық ерекшеліктері бар" деп санайтындармен келіспейтінін және Рикардо Аронамен болған жекпе-жегінде Емельяненконың жеңіліске лайық екенін айтты; Брок Леснарды Карвинмен болған жекпе-жекте "төменнен қорғанысы жоқ" деп сипаттады; Шейн Карвиннің джиу-джитсу өнеріндегі кемшіліктерін сынады, оны "бұқадай күшті, бірақ қағаз жолбарысы сияқты осал" деп сипаттады. Грейсидің Антонио Родриго Ногейраға қатысты бұрынғы сынды пікірлері (Ногейраның "қорғанысы жоқ" деуі) Вандерлей Сильваның "Грейси фантазия әлемінде өмір сүріп жатыр" деген пікірін тудырып, оған жаңа шақыру жасады.
Though he had not fought in a sanctioned MMA contest in eight years, Gracie claimed in 2008 that he could still beat the current top fighters easily. In an interview with Tokyo Sports, Gracie argued that Fedor Emelianenko was a great athlete, but possessed "so so" technical ability, and that he (Gracie) was "100% sure" that he could defeat him. Two years after, Gracie stated that he disagreed with those who view Emelianenko as "somehow special" and that he believed Emelianenko deserved to lose the decision in his fight with Ricardo Arona; described Brock Lesnar as having "zero defense from the bottom" in the fight against Carwin; and criticized Shane Carwin for what he perceived were deficiencies in Carwin's jiu jitsu game, characterizing him as "strong as a bull but flimsy like a paper tiger." Previous critical comments that Gracie made about Antônio Rodrigo Nogueira (claiming that Nogueira had "no guard") prompted Wanderlei Silva to say that Gracie is "living in a fantasy world" and launch a new challenge to him.
Жарыс рекорды
Оның әкесі Хелио Граси Риксонның 400-ден астам жекпе-жек өткізгені туралы мәлімдемесімен келіспеді. Хелионың сөзінше, Риксон тек кеңінен танылған және жарияланған жекпе-жектерде ғана қатысқан: екі рет Рей Зулуға қарсы және Жапонияда өткен жекпе-жектерде. Хелио Граси Риксонның 400-ден астам жекпе-жек көрсету үшін жаттығулар мен әуесқойлық кездесулерді пайдаланатынын айтты, және егер ол Риксон сияқты санаса, оның көрсеткіші бір миллионнан асып кетер еді. 1986 жылы Риксонның өзінің туысы Риган Мачадомен джиу-джитсудан жарысқанының видеожазбасы бар, бұл отбасы мүшелері арасындағы алғашқы ашық жарыстардың бірі болды. Ол сондай-ақ самбомен де айналысып, турнирде бірнеше қарсыласын жеңді. Бірақ бұл жекпе-жектерде ешқандай шектеулер болған жоқ немесе аралас жекпе-жектер емес еді, сондықтан олар оның жекпе-жек көрсеткішіне емес, джиу-джитсу және самбодағы көрсеткіштеріне қосылады. Ол дзюдо және самбодан чемпион Рон Триппке қарсы шықты. Трипп 47 секундта учи-матамен Грасиді кенепке лақтырып, FIAS халықаралық самбо ережелері бойынша толық жеңіске жетті. Риксон бұл жеңіліске қарсылық білдірді, самбодан екі мәрте Пан-Америка чемпионы болғанына қарамастан, жарыс ережелері туралы дұрыс хабарланбағанын мәлімдеді.
Жеке өмір
Грейсидің төрт баласы бар: Роксон Грейси (қайтыс болған), Кауан, Каулин және Крон Грейси. Оның ұлы Роксон 2000 жылдың желтоқсанында есірткі дозасынан артық болғандықтан қайтыс болды; Грейси сол жылы Казуши Сакурабамен күресуге жоспарланған еді, бірақ іс-шара жойылды және Грейси енді кәсіби күреске шыққан жоқ. Грейси 2023 жылғы 21 маусымдағы сұхбатында 2021 жылы Паркинсон ауруына шалдыққанын хабарлады.