Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Серин протеазаларының кіші тобы Калликрейндар - серин протеазаларының кіші тобы, олар белоктардағы пептидтік байланыстарды ажырата алатын ферменттер. Адамда плазмалық калликрейннің (KLKB1 генінің коды) белгілі бір аналогы жоқ, ал тіндік калликрейнге байланысты пептидазалар (KLK) он бес серин протеазасының отбасын кодтайды. Бұл гендер 19q13 хромосомасына орналасады, бұл адам геноміндегі протеазалардың ең үлкен жалғасқан кластерін құрайды. Калликреиндер әр түрлі физиологиялық функцияларды, соның ішінде қан қысымын, жыныс сұйытуын және терідің қабығын алуды үйлестіреді.
Subgroup of serine proteases
Kallikreins are a subgroup of serine proteases, enzymes capable of cleaving peptide bonds in proteins. In humans, plasma kallikrein (encoded by KLKB1 gene) has no known paralogue, while tissue kallikrein related peptidases (KLKs) encode a family of fifteen closely related serine proteases. These genes are localised to chromosome 19q13, forming the largest contiguous cluster of proteases within the human genome. Kallikreins are responsible for the coordination of various physiological functions including blood pressure, semen liquefaction and skin desquamation.
Пайда болуы
1934 жылы Евгений Верле адамдар мен әртүрлі жануарлардың безірекшелерінде өте көп мөлшерде затты тапқанын мәлімдеді, сондықтан оның шығу тегі туралы ойлануға болады. Ол оны грекше "паскреас" деген сөзден алынған "калликрейн" деп атады. Содан бері осыған ұқсас ферменттер адамдар мен басқа сүтқоректілердің биологиялық сұйықтықтарында, сондай-ақ кейбір жыланның уындарында да табылған.
In 1934, Eugen Werle reported finding a substance in the pancreas of humans and various animals in such large amounts that the pancreas could be taken for its site of origin. He named it kallikrein, by derivation from the Greek word for pancreas. Since then, similar enzymes have been found in the biological fluids of humans and other mammals, as well as in some snake venoms.
Уыт
Лагоа криспата деп аталатын құртта гиподермалық тікендерге бекітілген улы бездер бар, олар табиғатта калликрейн ретінде сипатталған уды шығарады және инъекциялайды. KLK1 уытты жыландардағы серин протеазасына өте ұқсас және олар жалпы токсиннің прекурсорынан параллель түрде дамыды, олар in vivo гипотензивті әсер етеді.
The caterpillar known as Lagoa crispata contains poison glands attached to hypodermic spines, which produce and inject venom that has been characterized as kallikrein in nature. The venom of solenodons and some shrews like the northern short tailed shrew consist of multiple copies of kallikrein 1 (KLK1) serine proteases. KLK1 are very similar to serine protease found in venomous snakes like vipers, and have evolved in parallel from a common toxin precursor, which cause hypotensive effects in vivo.
Плазмалық калликрейн
Плазмалық калликрейнді кодтайтын KLKB1 гені 4q34 35 хромосомасында орналасқан. Ол белсенді емес прекурсор, прекалликреин ретінде синтезделеді, ол белсенді болу үшін протеолиздік өңдеуден өтуі керек. Бұл фактор XII, PRCP немесе басқа да ынталандырулармен жеңілдетіледі. Плазмалық калликреин қан қысымын реттеу мен қабынуды белсендіре түсуге жауапты пептидтер - кининогендерден кининдерді (брадикинин мен каллидин) босатады. Сонымен қатар плазмогеннен плазмолинді да өндіре алады:
The KLKB1 gene encoding plasma kallikrein is located on chromosome 4q34 35. It is synthesised as an inactive precursor, prekallikrein, which must undergo proteolytic processing to become activated. This is facilitated by factor XII, PRCP or other stimuli. Plasma kallikrein liberates kinins (bradykinin and kallidin) from the kininogens, peptides responsible for the regulation of blood pressure and activation of inflammation. It is also capable of generating plasmin from plasminogen:
Құрылымы
Калликрейн XI факторға гомологты болып табылады және төрт алма доменінен және бір серин протеаза доменінен тұрады.
Kallikrein is homologous to factor XI and consists of four apple domains and one serine protease domain.
Тіндік калликрейлер
Плазмалық калликрейлерден айырмашылығы, тіндік калликрейлер (KLK) бүкіл адам ағзасында экспрессияға ие және әр түрлі физиологиялық рөл атқарады. Кейбір калликрейндар басқа калликрейндардың белсендірілуін катализдей алатындықтан, осы протеазаларды қамтитын бірнеше каскадтар гомеостаздық функцияларды реттеуге қатысы бар.
Distinct from plasma kallikrein, tissue kallikreins (KLKs) are expressed throughout the human body and perform various physiological roles. As some kallikreins are able to catalyse the activation of other kallikreins, several cascades involving these proteases have been implicated in the regulation of homeostatic functions.
Функция
KLKB1- ге ұқсас, үш тіндік калликрейндер KLK1, KLK2 және KLK12 де брадикининді белсендіру арқылы қан қысымын реттеуге қатысады. KLK2, KLK3, KLK4, KLK5 және KLK14 простатада экспрессияланады және олар сперматозоидты сұйытуды реттеу үшін жауапты деп саналады. Терінің десквамациясын KLK5, KLK7 және KLK14 басқарады, олар эпидермистің ең сыртқы қабатында және жасушалық жабысу ақуыздарында экспрессияланады. Сонымен қатар, KLK6 және KLK8 орталық жүйке жүйесіндегі нейрондық пластикалық қасиетпен байланысты.
Similar to KLKB1, three tissue kallikreins KLK1, KLK2 and KLK12 also participate in regulation of blood pressure via the activation of bradykinin. KLK2, KLK3, KLK4, KLK5 and KLK14 are expressed in the prostate and are thought to be responsible for regulating semen liquefaction through hydrolysis of semenogelin. Desquamation of the skin is likely controlled by KLK5, KLK7 and KLK14, which are expressed in the outermost layer of the epidermis and cleave cellular adhesion proteins. Additionally, KLK6 and KLK8 are associated with neuronal plasticity in the central nervous system.
Клиникалық маңызы
Калликрейнге байланысты пептидазалар қатерлі ісік биомаркерлері ретінде дәрі-дәрмек зерттеушілерінің белсенді зерттеулерінің нысанасы болып табылады. Простаткаға тән антиген (PSA; hk3, адам калликрейн ген 3) және адам бездік калликрейн (hK2) простата қатерлі ісігінің ісіктік маркері ретінде қолданылады. Экалантид, ланаделумаб және беротралстат - калликрейнді ингибиретін және тұқым қуалайтын ангиоедемді емдеуге арналған FDA мақұлдаған дәрілер.
Kallikrein related peptidases are targets of active investigation by drug researchers as possible biomarkers for cancer. Prostate specific antigen (PSA; hk3, human kallikrein gene 3) and human glandular kallikrein (hK2) are used as tumor markers for prostate cancer. Ecallantide, lanadelumab, and berotralstat are FDA approved drugs that inhibit kallikrein and can be used for managing Hereditary Angioedema.