Кіріспе

Фибриллогенез - бұл ұсақ фибрилдердің дамуы, олар әдетте дәнекер тінінің коллаген талшықтарында болады. Бұл сөз жаңа латын тіліндегі fibrilla (фибрил дегенді білдіреді, немесе фибрилдерге қатысты) және гректің genesis (жасауға, бір нәрсенің жаратылуы). Коллаген фибрилляттарының құрастырылуы, фибриллогенез өзін-өзі құрастыру процесі болып көрінеді, бірақ организмде коллаген фибрилляттарын өндіретін механизмнің ерекшеліктері туралы көп болжамдар бар. Организмдегі коллаген фибрилдері коллагеннің бірнеше түрінен, сондай-ақ макромолекулалардан тұрады. I типтегі коллаген - бұл омыртқалы жануарлар денесіндегі ең көп таралған құрылымдық макромолекула, сонымен қатар әр түрлі коллаген фибрильдерінде кездесетін ең көп коллагенді білдіреді. Организмде бар коллаген фибрильдерінің түрлерінде үлкен айырмашылықтар бар. Мысалы, суырдың ішіндегі фибрилдердің ені әр түрлі болады және олар бір өлшемдегі кернеу күштеріне төтеп беретін фибрилдер бумасын құрайтын агрегаттарға байланады. Сол сияқты, мөлдір мүйіз қабығының стромальдық матрицасын құрайтын фибриллер ортогональды табақтарды құрайды және екі өлшемдегі тарту күшін ұстап тұрады. Бұл екі құрылымдық жағынан әртүрлі коллаген фибрилдері бірдей молекулалардан түзіледі деп болжанады, I типті коллаген екі құрылымда да кездесетін негізгі коллаген болып табылады. Коллагеннің тіндер ішінде қалай сақталып, коллаген фибрильдерінің пайда болуына жол беретіндігі белгісіз. Денатурация мәселесінің бір шешімі жаңадан пайда болған коллаген вакуолаларда сақталады. Сақтау вакуолдарында сонымен қатар дене ішінде фибриллогенезге мүмкіндік беретін қажетті жылулық тұрақтылықты қамтамасыз ететін молекулалық агрегаттар бар. Қаңқалық - бұл үлгілердің тұмандылығын, бұлттылығын немесе тұмандылығын өлшеу тәсілі, сондай-ақ аталған үлгілердің жарық шашырауы қасиеттерін сынау үшін де қолданылуы мүмкін. Фибриллогенезге арналған тұмандылық сынағы төмен тұмандылық деңгейі бар коллагеннің үштік тікұшақтарынан алынған үлгімен басталады. Фибриллогенез аяқталғаннан кейін үштік спираль фибриллдерді қалыптастырады. Фибрилден жасалған үлгіде үштік спиральден жасалған үлгімен салыстырғанда тұмандылық деңгейі жоғары болады. Фибриллогенездің пайда болуы кезінде уақыт өте келе, спектрофотометрмен өлшенетін, үлгідегі жарық шашырауының қасиеттерінде өзгеріс болады. Фабриллогенезді спектрофотометрмен өлшеу үшін әдетте қолданылатын толқын ұзындығы 310nm-ден 313nm-ге дейін. I типті коллагенді үштік тікұшақтарда жүргізілген шағылыстық сынақтар график бойынша сызылған кезде сигмоидтық қисық көрсетеді.

Клиникалық маңызы

Коллаген фибриллогенезінің механизмдерін жақсырақ түсіну және процестің реттеушілерін түсіну коллаген фибрилдерінің түзілуі мен жиналуына әсер ететін ауруларды, мысалы, Элер Данлос синдромы (EDS) жақсырақ түсінуге мүмкіндік береді. Фибриллогенездің артында жатқан процестерді түсіну регенеративтік медицина саласында үлкен жетістіктерге жетуге мүмкіндік береді. Бұл туралы көбірек білу болашақта травмадан зақымдалған ағзалар мен тіндерді коллаген фибриллогенезінің негізінде қалпына келтіруге мүмкіндік береді.