Кіріспе

2007 жылы Қытай Миэвильдің жас ересектер үшін фантастикалық романы Un Lun Dun - Қытай Миэвильдің 2007 жылы жарық көрген жас ересектер үшін фантастикалық романы. Атауы "Лондонсыз" деген сөзден алынған, бұл кітапты құрайтын басқа әлемнің атауы. Сондай-ақ, Миевильдің суреттері бар. Ол алғаш рет 2007 жылдың қаңтарында шығарылды. Роман 2008 жылы Жас ересектер үшін ең жақсы кітап номинациясы бойынша Locus Award иегері атанды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Кітап 12 жасар Занна мен Диба деген екі қыздан басталады. Олар айналасында болып жатқан бірнеше таңғажайып нәрселерді байқап, олардың барлығы Заннаға байланысты. Ол және оның достарына қара бұлт шабуыл жасағанда, Занна келесі екі түнді Дибаның үйінде өткізеді. Дибаны түн ортасында тыңшылар сындырылған қосалқыны жылжытып оятып алады. Қыздар оны ғимараттың жертөлесіне дейін қадағалайды, онда олар Лондон мен Ун Лун Дун (немесе Ун Лондон) әлемдерінің арасындағы саңылау арқылы тартылады. UnLondon - бұл Лондонның қисынсыз айна нұсқасы, онда әртүрлі жаратылыстар мен жанды заттар тұрады, оларды Лондон тұрғындары тастады. Хеми есімді бала оларды қоқыс үйіндісінен құтқарады, бірақ кейіннен оны портной Обадай Финг қуып шығады, ол бала олардың біреуіне ие болу үшін оларға жеткілікті жақындауға тырысқан жынды екенін айтады. Әңгіме барысында ол Заннаның "Шваззи" екенін түсінеді, ол - алдын ала айтылған таңдалған адам, ол Лондонды Смогтан - ластанудың зұлым, сезімтал бұлтынан құтқаруға тағайындалған. Фингтің, Скоульдің (Фингтің ескі стильдегі суға түсу костюміндегі досы), Кондуктор Джонстың, автобус жүргізушісі Розаның және Слейтерннерлердің (тек шатырларда жүретін адамдар тайпасы) көмегімен Занна мен Диба Профезерлерге барады, онда олар Смог туралы көбірек біледі. Лондон қаласында "Смог" пайда болғаннан кейін "Арметс" деп аталатын ауа райының сиқырлы тобы "Клиннерэкт" деп аталатын сиқырлы қарумен күресті. Алайда, Смог өлтірілмеген. Оның орнына ол Лондонға жетпейді. Кітапта (сөйлеу кітабында) бір күні Шваззи келіп, Ун-Лондонды құтқаратыны туралы пайғамбарлық айтылған. Бірақ, алдын ала айтылғандарға қарамастан, Занна Смогқа қарсы алғашқы шайқасында сәтсіздікке ұшырайды. Занна ауыр жарақат алып, Дибамен бірге қала туралы естеліктерін өшіріп үйіне жіберіледі. Оның орнына қала Броккенбролл мен Унстиблге жүгінеді, олар Ун-Лондон халқын қорғау үшін Смогқа төзімді бөле бастайды. Дегенмен, Деба әлі де UnLondon-ді еске түсіреді, ол Интернеттен онымен байланысты нәрселерді іздеуді бастайды, ол сөйлесуге біреуді табады деп үміттенеді. Ол Арметс шын мәнінде РМЭТС екенін біледі. Бұл оның үйренгендерінің бәріне күмән келтіруге мәжбүр етеді. Қосымша тергеу барысында ол Унстиблдің өлі деп жарияланғанын, бірақ ол Таза ауа туралы заңды зерттегенін біледі. Лондондықтар "RMetS" сөзін "Армет" деп қате түсінгендей, "Таза ауа туралы" заңын "Клиннеракт" деп қате түсінген. Ол Лондонға қайтып оралуға шешім қабылдайды. Бірнеше рет тырысқаннан кейін, ол ақыры қайтып оралу жолын табады. Ол Жүректер қаласына, арбалы қалаға барады. Хемидің көмегімен ол Унстиблдің өлімін растайды және Пайғамбарларды ескертуге кіріседі. Өкінішке қарай, жол бойында Диба мен Хемиді Броккенброллге алып барады, ол Бенджамин Унстиблдің денесін қайта тірілткен Смогпен жұмыс істеп жатқаны белгілі болады. Олар Пайғамбарларды ескерту үшін қашып кетеді, бірақ олар оны тыңдаудан бас тартады. Олар кітапты алып қашып кетіп, солардан да қашады. Кітап, дәлдікке жетпегенін дәлелдесе де, оларға Шваззидің міндеттерін орындауға және Дибаның Лондондағы барлық адам оның бар екенін ұмытпай тұрып, Дебаның шектеулі уақытында Смогты жеңуге көмектесуге келіседі (Бұл Лондонға келгендердің бәрімен болады). Диба мен Хемиге іздеуде Обадей, Роза, Джонс; Дисс, Блинг және Кадрон; Йорк Кавеа және сүт қорапшасы Кердл көмектеседі. Олар UnGun-ды жинап алады, ол - кез келген затты толтыра алатын ең жақсы қару. Диба "Таңдалмаған" деген атаумен "Смогты" жеңіп, "Лондонды" құтқаруға қолданады.