Кіріспе

2002 жылы Клайв Баркер жазған жасөсперімдерге арналған роман. Фантастикалық роман «Абарат» (2002) – Клайв Баркердің «Абарат кітаптары» сериясының алғашқы кітабы, оны Клайв Баркер өзі жазып, суреттеген. Роман негізінен жасөсперімдерге арналған. Атаулас Абарат – оқиғаның көп бөлігінде оқиға орын алатын құрамына аралдар кіретін ойдан шығарылған архипелаг. Кітап мұқабасындағы суретте амбиграмма бар, ол орыс тіліндегі «наоборот» сөзінен, яғни «кері» деген мағынада шыққан болуы мүмкін. Кітаптағы суреттер май бояумен салынған. Баркер бірінші кітапты жазуға кіріспей тұрып, 300 суретті аяқтаған. Көптеген мәліметтер бойынша, Баркер оның айтқысы келген оқиғаны бір кітапқа сығымдау мүмкін емес екенін ерте түсінген. Америкалық кітапханалар қауымдастығы «Абарат» кітабын жастарға арналған үздік кітаптардың бірі деп таңдады.

Сюжет

Абарат Минесота штатының Чикентаун қаласындағы өмірінен көңілі толмаған, Кенди Куакенбуш атты жасөспірім қызға назар аударады. Мектеп жобасы және Кендидің мектеп дәптерінде салған суреттері үшін мұғалімімен дауласып алғаннан кейін, Кенди мектепті тастап, қала шетіне барады. Онде ол шамшырақтың қираған қалдықтарын көреді. Чикентаун мұхиттан мыңдаған шақырым қашықтықта болғандықтан, мұны өте таңғаларлық деп санайды. Содан кейін ол Джон Мишфиф есімді шебер ұрымен кездеседі, ол адам сияқты көрінеді, бірақ басында мүйіздері бар. Мишфифтің жеті бауыры осы мүйіздерде, тек бас түрінде ғана көрінеді. Мендельсон Шейп есімді зұлым жаратылыс оны қуатындықтан, Мишфиф Кендиді шамшырақтағы шамды жағуға жібереді, бұл параллель әлемнен Ізабелла теңізі деп аталатын мұхитты шақырады. Кенди құлаған баспалдақпен көтеріледі, ал бауырлары Шейптің назарын аударады. Жоғары жеткенде, ол үстінде тостаған бар, кері пирамиданы табады. Шейп Мишфиф пен оның бауырларынан қашып, баспалдаққа көтеріле бастағанда, Кенди шамды жағу үшін тостағанға салынатын допты іздейді. Оны тауып, мектеп дәптерінде салған суреттеріндегідей айналма сызықтармен жабылғанын көріп таңғалады. Шамды сөндіруге арналған кілтті бергеннен кейін, Мишфиф пен Кенди теңіз арқылы Абаратқа саяхат жасайды. Жақын аралға оларды бір топ жаратылыстар жеткізеді, онда Кенди одан бөлініп қалады. Аралда Кенди Абараттың жиырма бес аралдан тұратынын, әрқайсысы күнің әртүрлі сағатында орналасқанын біледі және бұрын Абарат билігінің портын жойғаннан кейін оның әлемімен байланысты болған. Содан кейін оқиға оның басынан өткен оқиғаларды жалғастырады, ол Абаратқа әсер ететін дағдарыстарды ашады және оларды аяқтауға тағдырланғанын сезінеді. Оқиғада оның басты қарсыластары да таныстырылады: Кристофер Каррион атты сиқыршы, оның әжесі Маттер Мотли және өнеркәсіпші Рохо Пикслер, олардың барлығы Абаратқа үстемдік етуді көздейді.

Сыни қабылдау

2002 жылы «Абарат» кітабы «Жас оқырмандар үшін ең үздік туынды» номинациясы бойынша Брам Стокер сыйлығына ұсынылды. 2003 жылы ол «Locus Poll» сауалнамасында «Жас ересектерге арналған ең жақсы роман» номинациясында 2-орынды жеңіп алды. «Publishers Weekly» журналы оны былай бағалады: «Автордың қиялы шексіз, ол керемет суреттер жасайды ("Қараңғы энергия тамырлары арқылы ағылып, саусақтарынан шашырайды" дейді кіріспе сахнасындағы үш әйелдің бірі) және кейіпкерлердің портреттерінен түсі бар, сюрреалистік әлем құрайды (қандай да бір Ван Гогтың кейінгі туындыларына ұқсайтын, жарық түстермен және соққылармен салынған). Бірақ романның көп бөлігі келесі кітаптарға дайындық сияқты сезіледі және осы 400 беттік оқиғадан кейін оқырмандар сюжеттің көптеген аяқталмаған сызықтарына көңіл көншіп қалуы мүмкін». «School Library Journal» журналы: «Баркер біздің қарапайым әлемінен гөрі «Абарат» әлемінде әлдеқайда жақсы сезінеді; Чикентаундағы тараулар толыққанды дамығандай емес. Алайда Кэнди фантастикалық әлемге қауіпсіз жеткеннен кейін оқиға қарқын алады. «Абараттың» жерлері, мәдениеті және мифологиясы автордың түсті иллюстрацияларымен және жақсы жасалған кейіпкерлерімен бірігіп, оқырмандарға осы әсем және қорқынышты әлемге тез енуге мүмкіндік береді. Кэндидің таңғажайып жағдайларға қарсы тыныш болуы сенімсіз болғанымен, ол күшті, осал және кейбір батыр кейіпкерлердегі мәжбүрлі батылдықтан айырылған керемет кейіпкерді сомдайды. Бұл төрт кітаптан тұратын серияның алғашқы кітабы, керемет оқиғаға жол ашады».

Ұсынылған бейімделулер

Бірінші кітап жарыққа шығар алдында, Дисней серияның толық құқықтарын 8 миллион долларға сатып алып, Warner Bros. компаниясының «Гарри Поттер» сериясымен бәсекелесетін фильмдер сериясын жасауды жоспарлады. Кітаптардағы Вавилон аралына негізделген ойын-сауық парктерін салудың да алдын ала жоспарлары бар еді.