Кіріспе
Құтқарушы-ұшақ экипажының тыныс алу құрылғысы немесе HABD (сонымен қатар, тікұшақ апаттық шығу құрылғысы HEED немесе SEA) - әскерилер құтқарушы-ұшақ экипажының құтқару мүмкіндіктерін арттыру үшін қабылдаған тірі қалу жабдықтарының бір бөлігі. Бұл су асты тыныс алу аппаратының (суқұм) бір түрі, ол атмосфералық ауамен қысымдалған кішкентай цилиндрден және пайдаланушының құтқару жилетіне салынған қалтада киілетін бірінші сатыдағы реттегіштен тұрады; қысым өлшегіш; ауаны пайдаланушының аузына ауаны жеткізу үшін ауыздықтың ішкі қысымы ингаляция кезінде төмендеп кеткенде ауаны пайдаланушының аузына жеткізетін ауа шлангісі және екінші сатыдағы сұраныс реттегіші.
The Helicopter Aircrew Breathing Device or HABD (also known as a Helicopter Emergency Egress Device HEED or SEA ) is an item of survival equipment which was adopted by the military to increase the chances of survival for embarked troops and aircrew trapped in an aircraft which has ditched (crashed into a body of water). It is a form of self contained underwater breathing apparatus (scuba) which consists of a small cylinder pressurized with atmospheric air and first stage regulator worn in a pouch on the user's life vest; a pressure gauge; an air hose and a second stage demand regulator that delivers air to the user's mouth when the internal pressure of the mouthpiece drops during inhalation, and is ruggedly constructed to survive impacts associated with emergency ditchings.
Тарих және дизайн
Толық көлемдегі скважиналық цилиндр тым үлкен және ауыр болатынына байланысты, әсіресе жауынгерлік жабдықтармен толық жабдықталған әскерлер үшін, HABD кішкентай болуы керек, сондықтан оның сыйымдылығы шектеулі. Ол жер бетінде шамамен екі минут ауа береді. Бұл тереңдікке қарай және стресспен бірге жүретін тыныс алу жылдамдығының артуымен тез төмендейді. Бұл шектеулі сыйымдылыққа қарамастан, олармен қамтамасыз етілген ауа мөлшері тіршілік етуге көмектесті. Әдетте, тікұшақтардың құлауы аз ескертумен, көбінесе ұшқыш кемеге қонуға немесе басқа төменгі биіктікте маневр жасауға тырысқан кезде болады. Олар өте ауыр болғандықтан, суға түскеннен кейін, әдетте, тік бұрылады. Жүргізушілер күшті қозғалыстарға және судың ағып түсуіне ұшырайды, бұл қауіпсіз емес жабдықтарды кабинаға апарып, жолаушыларды есінен танып қалуларына әкеледі. Ұшақ отыны мен гидравликалық сұйықтық салонға сіңіп, көзді соқырландыруға немесе ашуға және өкпеге зақым келтіруі мүмкін. Құлаған тікұшақтағы жолаушылар кері қарай, бейбағдар, жиі қараңғыда және суға батады. Суық суға батыру адамдарда "қап" реакциясын тудырады, бұл олардың тыныс алу қабілетін 15 секундқа дейін азайта алады. Суға түсу нарығына енгізілгеннен кейін көп ұзамай басқа салалар да "Spare Air" аппаратын өз жағдайларында қолдануға бола ма деп зерттей бастады. 1984 жылы ол өзгертіліп, әскерилерге сатылды. Бұл құрылғыны Helicopter Emergency Egress Device (HEED) деп атады. Қазір оны АҚШ-тың және әлемнің дамыған елдеріндегі көптеген әскери және үкіметтік ұйымдар қолданады. Осы өнімнің көмегімен ондаған адамның өмірі сақталып, жарақат алу саны азайды. Әскери-теңіз флоты да машина бөлмесіндегі өрт кезінде қызметкерлерді түтіннен қорғау үшін осы өнімді қабылдады.