Кіріспе

Австриялық метеоролог (1856 1920) Макс Маргулес (23 сәуір 1856 - 4 қазан 1920) - Австрияның математигі, физигі және химигі. Маргулес өзінің ғылыми мансабын 1877 жылы Венадағы Орталық метеорология және геодинамика институтына (ZAMG) ерікті ретінде қосылғаннан кейін бастады. Екі жылдан кейін ол Венадан Берлинде бір жыл оқуға кетті. Содан кейін Венаға оралып, электродинамика бойынша докторлық дәрежесін алды. Докторантура кезінде ол жеке оқытушы болды, ол толығымен студенттік ақымен қаржыландырылды. Кейіннен, ол ұстаздық қызметтен бас тартқаннан кейін, әкімшілік бұл оқытушылық жұмысты басқа біреуге ұсынды. 1882 жылы ZAMG компаниясына оралды. Осы уақыт аралығында ол электро- және гидродинамикалық мәселелерге баса назар аударды. Бос уақытында физикалық және физикохимиялық мәселелерді зерттеді. Дюхем-Маргуль теңдеуі мен Маргульдің Гиббс еркін энергия теңдеуі оның бос уақытына берілгендігінің мысалы болып табылады. 1900 жылы оның қызығушылығы метеорологияға ауысты және ол өзінің термодинамикалық білімін қолдану арқылы үлкен табысқа жетті. Бұл Маргулес формуласына, алдыңғы беткейдің еңістігін сипаттау формуласына әкелді. Ол зейнетке шыққаннан кейін химиялық зерттеулерге қызығушылық танытып, метеорологиялық зерттеулерін мүлдем тастап кетті. 1919 жылы Австрияның метеорология қоғамы оған күміс Ханн медалімен марапаттады. Маргулес медальді қабылдады, бірақ ақшаны қабылдамады. Ол өмірінің соңғы жылында оған көмектесуге тырысқандардың бәрін де қабылдамады. Оның аз зейнетақысы мен Бірінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан валютаның құнсыздануы кедейшілікке әкелді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңде ол азық-түлік купондарына қанағаттанған. Бірнеше уақыт бойы аштықтан қайтыс болғаннан кейін, ол аштық едемін дамытты, оны емдеуден бас тартты және 1920 жылдың 4 қазанында аштықтан қайтыс болды. Оның некрологында көмек сұрауға тым асқақ болғаны және оның өлімі алдын-алу мүмкін қайғылы оқиға болғаны жазылған. Маргулес жетістіктері метеорологияның теориялық тіректері ретінде қарастырылады және ол термодинамика саласында өзінің атымен теңдеулер қалдырды.

Өмірбаян

Österreichisches Biographisches Lexikon ÖBL, S. 84f Neue Deutsche Biographie NDB, Bd. 16, 169; Familienartikel, 170f Exner, W., Max Margules. Meteorologische Zeitschrift 37, 1920 Gold, E., Доктор Макс Маргулес. "Табиғат" журналының т. 106, 2661 саны, 286 287 (1920) Макс Маргулестің термодинамикаға қосқан үлесі құрметіне. Фазалық тепе-теңдік пен диффузия журналы, том. 17, No 1996 жылғы 1 қаңтар. Спрингер, Бостон "Макс МаргулесМетеорология мен термодинамиканың коктейлі", Джейме Висниак, Фазалық тепе-теңдік журналы том. 24 Жоқ. 2 2003, 103 бет 109