Кіріспе

ешбір 2003 жылғы 5 наурызда Белизде жалпы сайлаулар өткізілген жоқ. Белиздіктер Өкілдер палатасына бес жылға 29 мүшесін сайлады. Нәтижесінде билік басындағы Халықтың біріккен партиясы (PUP) жеңіске жетті, ол 29 орынның 22-сін жеңіп алды.

Өмірбаян

ПУП 1998 жылдан 2003 жылға дейін экономикада елеулі дамуды тіркегеннен кейін екінші кезекті мерзімге билік етуге ұмтылды. Олардың қарсыластары, UDP, сыбайлас жемқорлық және мемлекеттік қаражатты дұрыс қолданбағандық туралы айыптаулар бойынша оларды алмастыруға тырысты. Бұл сайлауға дейін партиялар тәуелсіздік алғаннан бері өздерінің өкілеттігін алмастырып келді. Бір жағынан, жергілікті билік сайлауы осы күнге тағайындалған болатын, бұл жағдай бір күнде үш сайлау өткізуге мүмкіндік берді, бұл Кариб теңізі аймағында алғаш рет болып отыр, деп мәлімдеді ЕҚДБ-дан келген Мюртел Паласио. Кейінгі жазбада айтылғандай, Cayo South жеңімпазы Агрипино Кавич 2003 жылдың тамызында аурудан қайтыс болды. UDP кандидаты Джон Салдивар, наурыз айында Кавичке жеңіліп, қазан айында оның ұлы Хоакин Кавичке қарсы сайлауда жеңіске жетті. Бұл жалпы сайлау Белиз тарихында бұрынғы премьер-министр Джордж Кэдл Прайс үміткер болмаған алғашқы сайлау болды. Пиксток сайлау округінен бас тартқан Прайс 1954 жылдан бері өткен барлық жалпы сайлауда 1984 жылдан басқа кез келген уақытта жеңіске жетті. Премьер-министр Саид Муса "көктеліп" жатқан сайлау науқанын атап өткен соң, ол елдің жұмыс істеу қабілетіне әсер еткенін айтты. Мұса 2003 жылдың 24 қаңтарында палата отырысын шақырды және ресми түрде генерал-губернатор сэр Колвилл Янгтан Белиздің Ұлттық Ассамблеясын 4 ақпанға дейін таратуды, 17 ақпанда сайлауға үміткерлерді ұсынуды және 5 наурызда сайлау өткізуді сұрап отырғанын мәлімдеді. Сайлаулар мерзімінен бұрын өткізілді; олар конституциялық тұрғыдан 2003 жылдың қарашасына дейін өткізілмеді. Адвокат Дин Барроу бастаған оппозициялық UDP 1998 жылғы апатты науқаннан қалпына келу үшін өздерін шайқасқа дайын деп жариялады. 4 ақпанда генерал-губернатор Янг мырза Мұсаның өтініші бойынша палатаны тарату туралы жарлық шығарды.

Науқан

Халықтық біріккен партия 2001 және 2002 жылдары көп үміткерлерді ұсынды. Ең қызу тартысқан жарыстардың бірі Пиксток болды, онда Бас прокурор және сенатор Годфри Смит PUP-тің ескі ұланы Бобби Ашерді жеңді. Басқа да бірқатар мүшелер олар тағы да қатыспайтынын мәлімдеді, соның ішінде Фритаундағы Хорхе Эспат (Франсис Фонсекамен алмасты) және Стэн Крик Весттегі Генри Кантон (Родуэлл Фергюсонмен алмасты). PUP визуалды бағыт алған науқан дайындады, билік басындағы партия ретінде олардың жетістіктерін атап өтті және UDP қару-жарағындағы әлсіз сілтемелерді келтірді. Біріккен демократиялық партияның сайлау процесі дау-дамайға толы болды. 2002 жылдың мамыр айында Pickstock-тың стандартты тасымалдаушысы және музыканты Кенни Морган алынып тасталды (оның орнына Диана Хейлок келді). Адвокат Уилфред Элрингтон партияның қызметкерлеріне Хейлоктың тағайындалуы бойынша тап болғаннан кейін Пикстокты тәуелсіз түрде сынады; партиядан кеткен ағасы Хьюберт, сонымен қатар Тәуелсіздік көліне қарсы Тәуелсіздік көліне қарсы тұрды. Тағы бір даудың түйіні Альберт болды, онда UDP Мэрилин Уильямсты Сидней Фуллерден таңдады. Фуллер тәуелсіз түрде ат салысты, бірақ Уильямс өзінің АҚШ азаматы екендігіне байланысты тергеудің нысанасы болды, сондықтан сайлауға қатысуға жарамсыз болды. Сонымен қатар, Lake Independence және Белиз ауылдық орталықтарындағы өкілдер де ауыстырылды. Бұл "Біз - халық" реформа қозғалысының бірінші сайлауы болды, ол Corozal, Orange Walk және Белиз аудандарында үміткерлерді ұсынды. Тәуелсіздер алты округте де пайда болды. Сайлауда тәуелсіз кандидаттардың саны ең көп, оның ішінде Пикстоктағы бұрынғы UDP кандидаты Уилфред Эльрингтон да болды. Эллингтон жеңімпаз Годфри Смиттен кейін екінші орынға ие болды, бірақ UDP таңдаған Диана Хейлоктан екі есе артық. 2003 жылғы жалпы сайлауды ең жарқын және таңбаланған сайлаулардың бірі деп қарастыруға болады. ПУП-ның басым бөлігі оптимистік кампанияны өткізді, ол өзінің бес жылдық билігі кезінде қол жеткізген жұмыстарына назар аударды. Бұл науқанның басты ерекшелігі - Белиздің танымал тұлғалары жазған саяси әндер жинағы, әсіресе Супа Г-нің "Welcome to the Party" әнін жарыққа шығару. "Party" әнінің үш аудармасы және екі айлық науқан барысында көптеген әндері жарыққа шықты. UDP реалистік науқанда стильге қарағанда мәнді таңдады. Олардың жарнамалары мен мәлімдемелері ПУП-тың ел басқарудағы жасырын сыбайлас жемқорлық деп санайтын нәрсеге шабуыл жасады. Ақпан айында пенсияға шыққан әкімшілікті көлік пен білім беру сияқты салаларда көптеген жанжалдар шайқалтты, ал UDP әрқайсысын сайланса, UDP төзбейтін нәрселердің белгісі ретінде алға тартты. Біз, халық және басқа да тәуелсіз кандидаттар жүйе өзгеруі керек және барлық белиздіктердің жалпы өмірін жақсарту керек деген сенімдерін атап өтті. Тәуелсіздер бұқаралық ақпарат құралдарында көп қамтылмаған, бірақ олар өз мүмкіндіктерін пайда болған кезде көрді.

Жүріс-тұрысы

Сайлауды Бас сайлау қызметкері Мертл Паласио мен оның төрт адамнан тұратын әкімшілік ұжымы басқаратын Сайлау және шекаралар департаменті бақылады. Жалпы сайлаудың мүмкіндігін және муниципальді сайлаудың сенімділігін қамтамасыз ету үшін 1998 жылғы қайта тіркеуден кейін ЕҚДБ сайлаушылар тізімін тазартты, БАҚ арқылы сайлаушылардың сенімін арттыруға тырысты және бүкіл елдегі мемлекеттік қызметкерлерді бір күнде үш бөлек сайлау өткізудің қатаң сынағына дайындық үшін оқытты. ЕҚД-да сайлау жұмысына 1432 адам, 567 муниципалды, 865 жалпыға бірдей жұмыс істеді. Жұмысшылар лауазымға қарай бөлінді: сайлау комиссиясы (орындық пен дауыс беруді басқаратын), сайлау кеңсе қызметкерлері мен көмекшілері, төрағалық етуші қызметкерлер (әр сайлау учаскесінде), сайлау кеңсе қызметкерлері мен көмекшілері және санау кеңсе қызметкерлері. Заңдық актілер No 2003 жылғы 14 және 43-құжат сайлаушыларға 2003 жылғы 10 ақпанға дейін тіркеу күніне дейін тіркелу құқығын берді және жалпы сайлауға тағайындалған санақ агенттеріне рұқсат берді. Сайлау күні ертеде басталған бас ауыртпалықтарына қарамастан, дауыс беру жақсы өтті. Паласио өзінің жыл соңындағы есебінде сайлауға қайта санау туралы өтініш берілмегенін атап өтті. Дегенмен, 16 наурыздағы "Гардиан" газетінде сайлау процесін сынға алған сайлау және шекаралар комиссиясының сол кездегі мүшесі және редакторы Герберт Пантон жазған мақала жарияланды. Толығырақ "Guardian" мақаласында. Бірнеше медиа үйлер 5 наурыздағы оқиғаларды телеарна арқылы жариялау үшін күш біріктірді. Great Belize Television (Channel 5) 2003 жылдың 13 қаңтарында LOVE FM-мен бірге RSV Media Center-мен серіктестік құрғанын жариялады. Олардың хабарларында "2003 жылғы шешім" деген ұғым қолданылды. Кейіннен Tropical Vision Limited Channel 7 жаңадан пайда болған Крем теледидары мен радиосымен бірікті. Олардың әнін "The Moment" деп атады және Eminem-тің "Lose Yourself" әнін негізгі ән ретінде қолданды. Сайлау күні жұмысшылар үшін таңғы сағат 5:00-де, ал сайлаушылар үшін таңғы сағат 7:00-де басталды. Сайлаушылар таңғы сағат 7:00-ден кешкі сағат 6:00-ге дейін қатысқан, санау кешкі сағат 8:00-де басталды. Паласионың хабарлауынша, Пикстоктің нәтижесі, Годфри Смиттің жеңісі, сағат 22:00-де алғашқы ресми нәтиже болды. Бейсенбі күні таңғы сағат 12:45-те ПУП 15 орынды иеленді, ал сағат 1:10-да бас директордың нақты мәліметтерді бекіткенін тойлау басталды. 1998 жылғы сайлау нәтижесіне қарағанда, UDP 6% дауыс жинаған, ал PUP оны 53 45-тен жеңген.

Сайлау округі бойынша

Electoral Division Candidate Political Party # of Registered Voters Total Votes Cast % of Registered Voters # of Votes % of Votes Caribbean Shores Jose Coye PUP 4023 3021 75.09% 1592 52.7% Oscar Ayuso UDP 1429 47.3% Freetown Francis Fonseca PUP 2510 1925 76.7% 1154 60.0% Douglas Singh UDP 771 40.0% Pickstock Godfrey Smith PUP 1987 1611 81.09% 899 55.8% Wilfred Elrington Independent 439 27.3% Diane Haylock UDP 252 15.6% Fort George Said Musa PUP 2067 1546 74.8% 1173 76.6% Carlos Walker UDP 320 20.9% Francis Gegg Independent 38 2.5% Lake Independence Cordel Hyde PUP 6176 4447 72.0% 2764 62.2% Anthony Leslie UDP 1499 33.7% Hubert Elrington Independent 88 2.0% Patrick Rogers Independent 96 2.5% Albert Mark Espat PUP 2286 1789 78.1% 1482 82.8% Marilyn Williams UDP 253 14.1% Sydney Fuller Independent 54 3.0% Collet Patrick Faber UDP 2848 1892 66.4% 948 50.1% Remijio Montejo PUP 889 47.0% Paul Jones Independent 55 2.9% Mesopotamia Michael Finnegan UDP 2178 1522 69.9% 1024 55.8% Phillip Brackett PUP 953 44.2% Queen's Square Dean Barrow UDP 2690 2156 80.2% 1203 55.8% Richard Bradley PUP 953 44.2% Port Loyola Anthony Martinez UDP 5798 4014 69.2% 2386 59.4% Dolores Balderamos García PUP 1565 38.9% Belize Rural North Maxwell Samuels PUP 3341 2707 81.0 1447 53.5 Felix Sutherland UDP 1251 46.2% Belize Rural Central Ralph Fonseca PUP 4543 3173 69.8% 2110 66.5% Colin Gillett UDP 1063 33.5% Belize Rural South Manuel Heredia UDP 3712 2993 80.6% 1539 51.4 Anna Patricia Arceo PUP 1430 47.8% Orange Walk North Servulo Baeza PUP 5026 4324 86.0 2256 52.2 Phillip De La Fuente UDP 2040 47.2% Orange Walk Central Johnny Briceno PUP 3396 2782 81.9% 1713 61.6 Miguel Urbina UDP 1050 37.7% Orange Walk East Dave Burgos PUP 5486 4590 83.7% 2400 52.3% Elodio Aragon UDP 2144 46.7% Orange Walk South Ismael Cal PUP 5276 4675 88.6 2655 56.8% Julian Padron UDP 1971 42.2% Erwin Sanchez Independent 37 0.8% Cayo North Ainslie Leslie PUP 6842 5672 82.9 2917 51.4% Dean Williams UDP 2707 47.7% Cayo South Agripino Cawich PUP 8344 6287 75.4 3111 49.5% John Saldivar UDP 3087 49.1 Cayo West Erwin Contreras UDP 4656 4018 86.3 2180 54.3 Kendall Mendez PUP 1800 44.8 Cayo Central Mario Castellanos PUP 6022 4846 80.5 2438 50.3% Rene Montero UDP 2260 46.6 Eduardo Juan Independent 63 1.3% Ivan Roberts Independent 26 0.5% Corozal North Valdemar Castillo PUP 5276 3491 66.2 1713 49.1 Nemencio Acosta UDP 1705 48.8% Felipe Tzul Independent 56 1.6% Corozal Southwest Gabriel Martinez UDP 3893 3473 89.2% 1835 52.8% Gregorio Garcia PUP 1593 45.9% Lucilo Teck Independent 20 0.6% Corozal Bay Juan Vildo Marin PUP 5274 4058 76.9 2089 51.5% Carlos Castillo UDP 1827 45.0 Roy Rodriguez Independent 86 2.1% Corozal Southeast Florencio Marin PUP 4752 4194 88.3% 2155 51.4% Servando Samos UDP 1930 46.0% Hipolito Bautista Independent 62 1.5 Dangriga Sylvia Flores PUP 4254 2914 68.5 1527 52.4% Russell Garcia UDP 1299 44.6 Ian Caliz Independent 44 1.5 Stann Creek West Rodwell Ferguson PUP 5718 4445 77.7 2486 55.9% Glenford Eiley UDP 1895 42.6 Michael Flores Independent 30 0.7% Toledo West Marcial Mes PUP 4908 4349 88.6 2368 54.5 Dennis Usher UDP 1940 44.6 Leonardo Acal Independent 21 0.5% Toledo East Michael Espat PUP 4269 3325 77.9 1757 52.8 Eden Martinez UDP 1568 47.2%